I OZ 632/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2490/13 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi H. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2490/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił H. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2014 r. została odrzucona skarga H. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Wskutek upływu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, postanowienie z dnia 10 kwietnia 2014 r. stało się prawomocne od dnia 20 maja 2014 r. W piśmie z dnia 9 lutego 2015 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając przyznania prawa pomocy powołał się na art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i stwierdził, że skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy już po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie wszczętej jego skargą. Sąd I instancji podkreślił, że aktualnie w sprawie nie toczy się żadne postępowanie, które mogłoby prowadzić do wzruszenia prawomocnego postanowienia z dnia 10 kwietnia 2014 r. Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu I instancji, przemawiają za stwierdzeniem, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata nie został złożony w toku postępowania w rozumieniu art. 243 § 1 P.p.s.a. W konsekwencji podlega on oddaleniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł H. P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przepis ten dotyczy niezakończonego postępowania sądowoadministracyjnego, tj. postępowania w którym nie zostało wydane orzeczenie kończące sprawę lub orzeczenie takie nie stało się jeszcze prawomocne, a także postępowania zainicjowanego przez stronę po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, które ma doprowadzić do wzruszenia tego prawomocnego orzeczenia, np. poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 527/14, z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 219/14), jak też w zakresie kosztów sądowych, które mogą potem wystąpić. Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy wniesiony po zakończeniu postępowania lub nie mający związku z próbą wzruszenia prawomocnego orzeczenia jest w świetle powołanego przepisu niedopuszczalny. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości kwestia zakończenia postępowania sądowego, gdyż postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2014 r. jest prawomocne od dnia 20 maja 2014 r. Skarżący nie wykazał ponadto, iż celem uzyskania prawa pomocy jest próba wzruszenia tego orzeczenia, jak też żądana pomoc była potrzebna w celu dokonania czynności, w której obligatoryjny jest udział fachowego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.