I OZ 687/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 50/16 oddalające wniosek R. S. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Arkadiusza Windaka i sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Danuty Strzeleckiej-Kuligowskiej od rozpoznania sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie dodatku energetycznego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 50/16 oddalił wniosek R. S. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Arkadiusza Windaka i sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Danuty Strzeleckiej-Kuligowskiej od rozpoznania sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] listopada 2015 r., w przedmiocie dodatku energetycznego. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący jako podstawę wyłączenia sędziego WSA Arkadiusza Windaka podał "rażące naruszenie podstawowej zasady konstytucyjnej do uczciwego, rzetelnego, sprawiedliwego, zgodnego z prawdą procesu". Powyższe w ocenie skarżącego wynika z zachowania sędziego WSA Arkadiusza Windaka w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 277/10, w której sędzia zignorował wniosek skarżącego złożony w związku z zachowaniem jego pełnomocnika i przyznał adwokatowi koszty pomocy prawnej. Natomiast jako podstawę wyłączenia sędziego NSA Danuty Strzeleckiej-Kuligowskiej podał uniemożliwienie mu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r. w sprawie II SA/Sz 378/14 odnotowania w treści protokołu w celach dowodowych: "manipulacyjnych zachowań procesowych adwokata ...składania przez niego fałszywych twierdzeń w jego opinii" oraz "manipulacji procesowej dokonanej przez sędziego..". Sędzia WSA Arkadiusz Windak złożył oświadczenie, że nie pozostaje ze skarżącym w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą okoliczności w rozumieniu art. 18 i 19 P.p.s.a., z powodu których zachodziłyby wątpliwości co do jego bezstronności przy orzekaniu w tej sprawie. Również sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska złożyła oświadczenie, w którym wskazała, że nie istnieją przesłanki wymienione w art. 18 i 19 P.p.s.a. oraz okoliczności mogące wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności przy orzekaniu w tej sprawie. Rozpoznając złożony wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie powołał treść art. 18 § 1 i 19 P.p.s.a. i stwierdził, że okoliczności przedstawione we wniosku nie uzasadniają konieczności wyłączenia sędziego WSA Arkadiusza Windaka i sędziego NSA Danuty Strzeleckiej – Kuligowskiej od rozpoznania sprawy. Argumentacja skarżącego to przejaw jego subiektywnych przeświadczeń i oceny braku obiektywizmu sędziów, z powodu niesatysfakcjonujących stronę czynności i rozstrzygnięć podejmowanych z udziałem tych sędziów w innych sprawach. Wniosek w żadnej mierze nie zawiera takiej argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziów w przedmiotowej sprawie i czyni jego żądanie niezasadnym. Niedopuszczalne jest bowiem wyłączenie sędziego na podstawie kwestionowania zasadności i prawidłowości jego rozstrzygnięć. Mogą być one podważone jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania. Sąd stwierdził, że oświadczenia złożone przez sędziów objętych wnioskiem i ich prawdziwość nie budzą żadnych wątpliwości, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w sprawie. Ponadto Sąd wskazał, że w sprawie zastosowanie winien znaleźć art. 20 § 2 P.p.s.a, określający, że strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia sędziego dopiero później powstała lub stała się jej znana. Okoliczności podnoszone przez stronę, nie dość że nie stanowiły o zasadności przedmiotowego wniosku, to dodatkowo dotyczyły sytuacji mających miejsce kilka lat temu. Zatem również z tego względu żądanie skarżącego nie mogłoby odnieść zamierzonego skutku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i wyłączenie sędziego Arkadiusza Windaka i sędziego NSA Danuty Strzeleckiej – Kuligowskiej od orzekania w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 18 § 1 P.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 P.p.s.a. Należy uznać, że Sąd I instancji zasadnie ocenił, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego WSA Arkadiusza Windaka i sędziego NSA Danuty Strzeleckiej – Kuligowskiej od orzekania w niniejszej. Za taką okoliczność nie mogą być uznane wskazywane przez skarżącego zastrzeżenia co do sposobu prowadzenia spraw II SA/Sz 277/10 oraz II SZ/Sz 378/14 przez ww. sędziów. Przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, z naruszeniem przepisów prawa, nie stanowi przesłanki uzasadniającej w myśl art. 19 P.p.s.a., wyłączenie sędziego, albowiem merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu – jak to zasadnie wskazał Sąd I instancji - może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków zaskarżenia. Wskazać należy, że wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Skarżący nie wskazał obiektywnych i realnych podstaw wyłączenia ww. sędziów, uzasadniających wątpliwość co do zachowania bezstronności tych sędziów podczas orzekania w niniejszej sprawie. Wskazane we wniosku okoliczności mają subiektywny charakter i wynikają z niezadowolenia skarżącego z prowadzenia przez ww. sędziów innych spraw z udziałem skarżącego. Podejmowanie zaś przez sędziego WSA Arkadiusza Windaka i sędziego NSA Danuty Strzeleckiej- Kuligowskiej w innych sprawach, w których skarżący był stroną, czynności nieodpowiadających oczekiwaniom skarżącego nie może stanowić podstawy do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego w sprawie niniejszej. Podkreślenia także wymaga, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Sędzia WSA Arkadiusz Windak i sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska złożyli pisemne oświadczenia, że nie pozostają ze skarżącym w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą okoliczności w rozumieniu art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z powodu których zachodziłyby wątpliwości co do bezstronności sędziego przy orzekaniu w tej sprawie. Tym samym, wobec niewskazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość tych oświadczeń, stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o wyłączenie wskazanych wyżej sędziów odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.