I OZ 691/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 55/13 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 24 maja 2013 r., IV SA/Wr 55/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił wniosek J. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku do sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że wyrokiem z 19 marca 2013 r. skarga J. S. została oddalona. Pismem z 19 marca 2013 r. skarżąca wystąpiła do Sądu o wydane sentencji wyroku, który następnie otrzymała 26 marca 2013 r. Następnie, skarżąca pismem z 15 kwietnia 2013 r. wniosła o przyznanie adwokata z urzędu "dla wniesienia skargi do Sądu wyższej instancji od wyroku z dnia 19 marca 2013 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sygn. akt IV SA/Wr 55/13". Postanowieniem referendarza sądowego z 17 kwietnia 2013 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Pismem z 23 kwietnia 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu poinformowała Sąd, że pełnomocnikiem z urzędu skarżącej został wyznaczony adw. M. K. W dniu 26 kwietnia 2013 r. stawił się osobiście w Sądzie pełnomocnik skarżącej i złożył wniosek o udzielenie zgody na przeglądanie i fotografowanie akt sprawy. Pismem z 9 maja 2013 r. Wydział Informacji Sądowej poinformował pełnomocnika o możliwości wglądu i sporządzania fotokopii akt sprawy w godzinach urzędowania Sądu w sekretariacie Wydziału Informacji Sądowej. W dniu 14 maja 2013 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że skarżąca występując 19 marca 2013 r. o wydanie wyroku oczekiwała, że wyrok ten otrzyma z uzasadnieniem. Wobec tego nie może ponosić negatywnych konsekwencji swojej niewiedzy. Zdaniem pełnomocnika, uchybienie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie doręczenia wyroku z uzasadnieniem nastąpiło bez winy skarżącej. Ponadto, pełnomocnik wskazał, że po wyznaczeniu niezwłocznie wystąpił o zgodę na fotografowanie i przeglądanie akt sprawy. W dniu 8 maja 2013 r. zapoznał się z aktami i wówczas zorientował się, że brak uzasadnienia wyroku uniemożliwia skarżącej złożenie skargi kasacyjnej. Pełnomocnik zachował warunki, którym powinien odpowiadać wniosek o przywrócenie terminu, w tym zachował wymagany termin siedmiodniowy do wniesienia przedmiotowego wniosku. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w niniejszej sprawie nie został zachowany siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który biegnie od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi. Pełnomocnik uzyskał informację o wyznaczeniu go z urzędu 24 kwietnia 2013 r, a wniosek o przywrócenie terminu złożył dopiero 14 maja 2013 r., a zatem wymagany termin 7 – dniowy został przekroczony. W dniu 26 kwietnia 2013 r. w siedzibie Sądu został złożony wniosek o udzielenie zgody na przeglądanie i fotografowanie akt niniejszej sprawy, sporządzony i podpisany przez pełnomocnika skarżącej. Na prezentacie sporządzono adnotację, że wniosek został złożony osobiście. W tej sytuacji Sąd przyjął, że pełnomocnik już w tym dniu miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy albowiem można je przeglądać w sekretariacie Wydziału Informacji Sądowej, w dniach i godzinach urzędowania Sądu. Dlatego fakt, że odpowiedź na złożony wniosek została wystosowana do pełnomocnika, pismem z 9 maja 2013 r. nie może mieć wpływu na obliczenie 7- dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Profesjonalny pełnomocnik powinien mieć wiedzę o tym, że akta sprawy może przeglądać z urzędu w dniach i godzinach urzędowania Sądu i nie istnieje wymóg składania wniosku o ich udostępnienie. Samo zaś sporządzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest czynnością skomplikowaną ani pracochłonną dla strony, a w szczególności dla fachowego pełnomocnika posiadającego specjalistyczną wiedzę prawniczą. Wniosek o przywrócenie terminu Sąd pierwszej instancji odrzucił na podstawie art. 88 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.). W zażaleniu, J. S. wniosła o uchylenie postanowienia w całości. Skarżąca działając samodzielnie, bez profesjonalnego pełnomocnika, działała jednak z należytą starannością: pouczona o możliwości wniesienia skargi kasacyjnej po otrzymaniu wyroku, złożyła wniosek w odpowiednim terminie z oczywistym zamiarem zaskarżenia niekorzystnego dla niej wyroku. Jednakże otrzymała jedynie sentencję wyroku bez uzasadnienia. Zdaniem skarżącej, została ona pouczona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny o przysługującym jej uprawnieniu do złożenia wniosku o doręczenie sentencji wyroku, ale nie otrzymała informacji o możliwości domagania się sporządzenia uzasadnienia wyroku. W dniu, w którym pełnomocnik skarżącej osobiście złożył wniosek o udostępnienie akt sprawy, to jest 26 kwietnia 2013 r., nie otrzymał ich i został poinformowany o konieczności złożenia wniosku o przeglądanie i fotografowanie akt sprawy w biurze podawczym Sądu, co też uczynił. Pełnomocnik działał z należytą starannością, ponieważ po doręczeniu pisma informującego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem (24 kwietnia 2013 r.), już 26 kwietnia podjął próbę przejrzenia akt sprawy. Dopiero 13 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny doręczył pełnomocnikowi odpowiedź na jego wniosek, informując o możliwości wglądu i sporządzenia fotokopii w godzinach urzędowania. Termin siedmiodniowy na złożenie wniosku o przywrócenie terminu należało zatem liczyć od 13 maja 2013 r. lub od 8 maja 2013 r. kiedy to pełnomocnik skarżącej udał się ponownie do Sądu i udostępniono mu akta. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Wbrew twierdzeniu skarżącej, została ona dokładnie pouczona o czynnościach, jakie musi podjąć, aby uzyskać wyrok wraz z uzasadnieniem. Razem z zawiadomieniem o rozprawie doręczono skarżącej pouczenie w którym poinformowano, że "w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku". Ponadto wskazano, że "zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia Sądu pierwszej instancji" (k. 12, dowód doręczenia: k. 15). Pismo skarżącej o treści: "Proszę o wydanie wyroku ze sprawy IV SA/Wr 55/13 z dn. 19.03.2013 r." zasadnie nie zostało więc uznane jako wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Strona ma prawo żądać wydania również odpisu czy też kserokopii samej sentencji wyroku z akt sprawy. Złożony następnie przez pełnomocnika wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia należało odrzucić jako spóźniony, zgodnie z art. 88 p.p.s.a. Pełnomocnik stawił się w sądzie 26 kwietnia 2013 r. i osobiście złożył wniosek o wyrażenie zgody na przeglądanie i fotografowanie akt. Zatem, prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu ocenił, że jako pełnomocnik J. S., adwokat M. K. miał w tym dniu możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Od tego dnia najpóźniej należało liczyć siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2013 r. Argumentacja zawarta w zażaleniu i dotycząca odmowy udostępnienia akt przez w Sądzie nie została przez pełnomocnika w żaden sposób uprawdopodobniona. Ponieważ termin na złożenie wniosku upłynął 6 maja 2013 r., wniosek złożony 16 maja 2013 r. podlegał odrzuceniu. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że co do zasady okoliczność ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie stanowi przesłanki uprawdopodabniającej brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skuteczność takiego wniosku, inaczej niż w przypadku skargi kasacyjnej (por. 175 § 1 p.p.s.a.), nie jest uzależniona od sporządzenia go przez adwokata czy radcę prawnego. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.