I OZ 74/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1126/08 odrzucające wniosek G. O. z dnia 22 października 2008 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania świadectwa służby p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie Dnia 15 lipca 2008 r. (data stempla pocztowego) G. O. złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania świadectwa służby. Jak wynika z akt sprawy zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 czerwca 2008 r. a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 22 lipca 2008 r. przesłał wymienioną wyżej skargę organowi przy piśmie sygn. II KO/Wa 190/08. Postanowieniem z dnia 23 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę G. O. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2008 r., jako wniesioną z uchybieniem terminu. Odpis przedmiotowego postanowienia G. O. odebrał w dniu 29 września 2008 r. (karta 28 akt). W dniu 22 października 2008 r. (data stempla pocztowego) skarżący, za pośrednictwem Komendanta Głównego Straży Granicznej, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jako przyczynę uchybienia terminu wskazał omyłkowe przesłanie skargi bezpośrednio do Sądu. Podniósł, że jego działaniu, choć było ono wadliwe, nie można przypisać niedbalstwa, a tym samym zawinienia. Skarżący dodatkowo powołał się na okoliczność, że jest leczony psychiatrycznie. W odpowiedzi na wniosek skarżącego organ wniósł o jego odrzucenie bądź ewentualnie o oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1126/08 wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi odrzucił. W uzasadnieniu postanowienia powołując się na przepisy art. 86 § 1, 87, art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. uznał, iż przytoczone artykuły wskazują, iż warunkiem dopuszczalności merytorycznego rozpoznania przez Sąd wniosku o przywrócenie terminu, jest złożenie go w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie Sądu, przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi, w niniejszej sprawie, ustała w chwili odebrania przez skarżącego postanowienia Sądu z dnia 23 września 2008 r., a więc w dniu 29 września 2008 r. Bowiem w tym dniu skarżący dowiedział się, że jego skarga została wniesiona w sposób nieprawidłowy - bezpośrednio do sądu administracyjnego. A zatem termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął z dniem 6 października 2008 r. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd I instancji uznał, że wniosek skarżącego z dnia 22 października 2008 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2008 r., został złożony z przekroczeniem terminu zakreślonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Zażalenie od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2008 r. złożył sam G. O., w którym zarzucił naruszenie art. 88 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że zawinił w uchybieniu terminu i wobec tego wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz o przywrócenie terminu do wniesienia skargi od postanowienia Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2008 r. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż nie był on świadomy uchybienia terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, a pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że chwila odebrania postanowienia Sądu z dnia 23 września 2008 r. jest decydująca do przyjęcia świadomości wniesienia skargi w sposób nieprawidłowy jest niezasadny. Ponadto zdaniem skarżącego brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie pokonać (usunąć) przy użyciu sił lub środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne stary majątkowe. Ten brak powinien być uprawdopodobniony, a nie udowodniony. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego. Zdaniem skarżącego, samo przywrócenie terminu oparte jest na uprawdopodobnieniu i wymaga udowodnienia istnienia faktu. Uprawdopodobnienie braku winy powinno się bowiem odnosić wyłącznie do kwestii przyczyn niedotrzymania terminu, a nie być skierowane przeciwko podstawie prawnej lub okolicznościom faktycznym dotyczącym samej decyzji i dlatego nie mogą mieć zastosowania zasady wynikające z art. 75 k.p.a. dotyczące dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. Stosownie do treści art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z wystąpieniem czterech przesłanek łącznie, takich jak: złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia tego rodzaju wniosku, uprawdopodobnienie braku winy w niedokonaniu czynności procesowej w przewidzianym terminie oraz jednoczesne dokonanie wraz ze składanym wnioskiem o przywrócenie terminu czynności procesowej. Ponadto, stosownie do treści art. 86 § 2 P.p.s.a., we wniosku o przywrócenie terminu, powinno zostać wskazane czy uchybienie terminu do dokonania określonej czynności, pociąga za sobą ujemne skutki dla strony w zakresie postępowania sądowego. Należy stwierdzić, że wniosek G. O. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie został wniesiony w terminie. Z analizy akt sprawy wynika, iż w dniu 29 września 2008 r. skarżący G. O. otrzymał odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2008 r., z którego dowiedział się o tym, iż jego skarga została wniesiona nieprawidłowo z uchybieniem - 30 dniowego terminu, z powodu skierowania jej bezpośrednio do Sądu, a nie do organu i jako taka została odrzucona. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, iż w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi. Nie sposób więc zgodzić się z argumentacją skarżącego, iż nie miał on świadomości, iż jego skarga została wniesiona nieprawidłowo – bezpośrednio do sądu administracyjnego. Zatem, skarżącemu upłynął 7 - dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w dniu 6 października 2008 r. Złożenie jego dopiero w dniu 22 października musiało skutkować odrzuceniem, jako że został on złożony znacznie z przekroczeniem ustawowego 7 - dniowego terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Ponieważ skarga została odrzucona przez Sąd I instancji z przyczyn formalnych, gdyż wniesiono ją nieprawidłowo z uchybieniem ustawowego 30 – dniowego terminu Sąd nie badał okoliczności czy skarżący zawinił, czy też nie zawinił w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi był spóźniony i podlegał odrzuceniu. W związku z tym, okoliczności podnoszone w zażaleniu, że nie było winy skarżącego w uchybieniu terminu do jego złożenia są bez znaczenia dla sprawy i nie mogą być przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż został złożony po terminie. Gdyby skarżący wniósł prawidłowo w terminie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wówczas Sąd miałby obowiązek rozpatrzyć i ustosunkować się do wywodów zawartych w zażaleniu. Z tych wszystkich względów, uznając, że zażalenie nie jest zasadne Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak wyżej.