I OZ 745/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lipca 2011 r. sygn. akt IV SA/Wr 327/11 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi G.C. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do wniesienia skargi. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił G.C. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd podniósł, skarżąca, jako przyczynę uchybienia, wskazała swój zły stan zdrowia oraz fakt, iż mieszka sama i nie korzysta z pomocy osób trzecich. Do wniosku załączone zostały zaświadczenia lekarskie, które wskazywać miały na problemy ze zdrowiem psychicznym. W ocenie Sądu powołane przez skarżącą okoliczności nie stanowiły przesłanki przywrócenia terminu w myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., nie wskazywały bowiem na brak winy strony w uchybieniu. Zdaniem Sądu z przedstawionych przez skarżącą zaświadczeń wynika, iż jej schorzenie nie ogranicza możliwości normalnego funkcjonowania i podejmowania codziennych czynności. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła G.C., reprezentowana przez adwokata ustanowionego z urzędu, domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia i przywrócenia terminu oraz zasądzenia kosztów wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Sądowi I instancji zarzucono, naruszenie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi było zawinione przez stronę. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podkreślił, iż Sąd skupił się jedynie na fakcie, iż z przedstawionych przez skarżącą zaświadczenia z dnia [...] lutego 2011 r. wynikało, iż jej stan psychiczny poprawił się po podaniu leków. Sąd nie wziął jednak pod uwagę tego, iż skarżąca od wielu lat cierpi na poważne schorzenie psychiczne, ograniczające możliwość normalnego funkcjonowania. Ponadto skarżąca podkreślała, iż przyjmowane przez nią leki powodują problemy z koncentracją i pamięcią, co Sąd także pominął w swoich rozważaniach. Zdaniem ustanowionego w sprawie adwokata powołane przez stronę okoliczności w pełni uprawdopodabniają brak winy skarżącej w uchybieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Przywrócenie uchybionego terminu, zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., możliwe jest jedynie w wypadku, gdy uchybienie nastąpiło bez winy strony. Art. 87 § 2 tej ustawy składa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu na stronę, która domaga się przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu. W przedmiotowej sprawie G.C. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uzasadniając uchybienie swoim złym stanem zdrowia i wieloletnim schorzeniem psychicznym, które wpływa negatywnie na podejmowane przez nią czynności. Na potwierdzenie swoich twierdzeń skarżąca przedstawiła szereg zaświadczeń lekarskich, z których wynika, iż cierpi na przewlekłe zaburzenia depresyjno – lękowe, które wprawdzie nie stanowią długotrwałego ograniczenia w jej codziennym funkcjonowaniu, jednakże charakteryzują się okresowymi pogorszeniami stanu psychicznego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego okoliczności te nie wskazywały na brak winy strony w uchybieniu. Stanowisko to uznać należy za nieusprawiedliwione. Zauważyć bowiem należy – na co powołał się także działający w sprawie adwokat – iż art. 87 § 2 P.p.s.a. stanowi, że strona, domagająca się przywrócenia terminu, winna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jej winy. Uprawdopodobnienie jest instytucją o wiele mniej restrykcyjną od udowodnienia i oznacza, iż strona powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny. W przedmiotowej sprawie – zdaniem Sądu odwoławczego – uprawdopodobnienie takie nastąpiło. Podkreślenia wymaga, iż skarżąca cierpi na przewlekłe schorzenie psychiczne, które z samej swej natury wpływa na percepcję strony, jej ocenę rzeczywistości, koncentrację czy pamięć. Z pism jakie skarżąca składała do Sądu oraz z przedłożonych opinii lekarskich, wynika, iż strona jest osobą nieporadną, nie mającą jakiejkolwiek wiedzy z zakresu prawa i wymagającą pomocy przy załatwianiu spraw wykraczających poza czynności życia codziennego. Ponadto nie można w żaden sposób wykluczyć, aby leki przyjmowane przez skarżącą pozostawały bez wpływu na możliwość prawidłowego rozumienia świata i podejmowania przez nią czynności w wyznaczonych przez Sąd terminach. Na ocenę tę nie ma wpływu fakt, iż inne pisma skarżącej składane były w ustawowych terminach, bowiem nie można przyjąć, iż w okresie, w którym upływał termin do wniesienia skargi, pozostawała ona w pełni zdrowia. Nieuwzględnienie powyższych okoliczności przez Sąd I instancji i wydanie postanowienia odmawiającego przywrócenie terminu do wniesienia skargi naruszało art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a. i skutkowało uchyleniem zaskarżonego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe i uznając wniesiony w sprawie wniosek o przywrócenie terminu za usprawiedliwiony, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 i art. 86 § 1 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.