I OZ 761/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 545/09 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. G. i S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty rocznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 1063/02, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] marca 2002 r., nr [...] w pkt 3, 4 , 6, 7 i 9 w przedmiocie nabycia prawa użytkowania wieczystego. Następnie SKO w Krakowie ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] orzekło w ten sposób, że: 1. ustaliło aktualną cenę nieruchomości gruntowej obejmującej działki ewidencyjne nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] o łącznej powierzchni 0,3276 ha, położonej w M. P. przy ul. G., objętej księgą wieczystą nr [...], według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., na kwotę 113.874,00 zł., 2. ustaliło opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości opisanej w pkt 1 począwszy od dnia 1 stycznia 2009 r., w kwocie 3.416,22 zł., odpowiadającej 3% wartości nieruchomości; opłaty należy uiszczać w nieprzekraczalnym terminie do dnia 31 marca każdego roku z góry za dany rok; wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości może być aktualizowana nie częściej niż raz do roku, jeżeli wartość nieruchomości ulegnie zmianie, 3. zobowiązało użytkownika wieczystego do zabudowy nieruchomości opisanej w pkt 1 zgodnie z jej przeznaczeniem przyjętym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ustalając termin rozpoczęcia budowy na dzień 1 stycznia 2009 r. oraz termin zakończenia budowy na dzień 31 grudnia 2011 r. , 4. ustaliło należność z tytułu nabycia własności budynku, którym zabudowana była nieruchomość na dzień 5 grudnia 1990 r. , na kwotę 47.740,00 zł, 5. ustaliło termin zaspokojenia wierzytelności opisanej w pkt 5 z tytułu nabycia prawa własności budynku do dnia 31 marca 2009 r., 6. stwierdziło, że wierzytelność z tytułu nabycia własności budynku opisanego w pkt 5 podlega zabezpieczeniu hipotecznemu na prawie użytkowania wieczystego nieruchomości obejmującej działki ewidencyjne nr [...], [...], [...],[...],[...] i [...] o łącznej powierzchni 0,3276 ha, położonej w M. P. przy ul. G. po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu na zaspokojenie wierzytelności na zasadach określonych w przepisie art. 200 ust. 2 pkt 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.): a. podstawą wpisu hipoteki jest niniejsza decyzja administracyjna, b. wierzytelności zabezpieczone hipotecznie podlegają w chwili zapłaty waloryzacji według zasad obowiązujących przy zwrocie nieruchomości i nie podlegają oprocentowaniu, c. w razie sprzedaży, wynajęcia, wydzierżawienia albo innego odpłatnego udostępnienia nieruchomości lub ich części, na których dokonano zabezpieczenia hipotecznego wierzytelności, wierzytelność ta staje się natychmiast wymagalna w części równiej korzyściom uzyskanym z tego tytułu; za korzyści te uważa się przychody pomniejszone o koszty związane z zawarciem umowy. Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. i S. G., wnosząc jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w pkt 4, 5 i 6 na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.). W uzasadnieniu wniosku wskazali, iż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadniony jest "wysokością kwoty i zbliżającym się terminem zapłaty ustalonym na dzień 31 marca 2009 r., czyli przed uprawomocnieniem się decyzji". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 545/09 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, iż skarżący w swoim wniosku podnieśli, iż ustalona opłata roczna w wysokości 113.874,00 zł. jest zbyt wysoka i uiszczenie takiej kwoty może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków co oznacza, że chodzi o taka szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Taki pogląd został wyrażony w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04. Stanowisko to w pełni podziela WSA w Krakowie. W związku z powyższym w jego ocenie na obecnym etapie postępowania zasadnym jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odmowa wstrzymania wykonania tej decyzji może bowiem spowodować dla skarżących trudne do odwrócenia skutki. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło [...] Sp. z o.o. w S. B., uczestnik postępowania, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu tegoż zażalenia podniesiono, iż strona postępowania nie wykazała należycie podstawy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ograniczając się wyłącznie do powołania gołosłownego twierdzenia o grożącej znacznej szkodzie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie uczestnika postępowania zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Z przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu obowiązany jest wskazać okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wniosek, co do tego, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenie skutki. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd może nastąpić tylko na wniosek skarżącego. Czynności z urzędu sąd może podejmować jedynie w przypadkach przewidzianych w art. 61 § 4 P.p.s.a. W niniejszej sprawie strona skarżąca domagała się udzielenia jej tylko częściowej ochrony tymczasowej, a mianowicie wstrzymania wykonania wyłącznie pkt 4, 5,i 6 zaskarżonej decyzji. Tymczasem WSA w Krakowie orzekł o wstrzymaniu wykonania całej decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie podjął przy tym nawet próby wykazania, czym kierował się, orzekając w zakresie szerszym aniżeli wnioskowali o to sami skarżący. Sąd I instancji poza stwierdzeniem, iż odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki dla skarżących, w ogóle nie wyjaśnił motywów swego orzeczenia. Wstrzymując wykonanie decyzji, Sąd powinien zaś szczegółowo wskazać, jakie okoliczności legły u podstaw uwzględnienia powyższego wniosku oraz wyjaśnić na czym polega możliwość powstania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżących. Sąd I instancji nie poparł swoich ustaleń dostateczną analizą, przyjmując za pewne argumenty przytoczone przez skarżących. Brak analizy, jaką zobowiązany był przeprowadzić rozpoznający wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skutkował, pominięciem następstw wstrzymania wykonania decyzji. Należy podkreślić, że skarżący nie powołali w swym wniosku istotnych okoliczności, które wskazywałyby na istnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu. O zasadności wniosku nie może bowiem przesądzać powoływanie się przez skarżących jedynie na konieczności uiszczenia opłaty – nawet wysokiej. W tym miejscu wskazać należy, iż Sąd I instancji przyjął, iż strona skarżąca w niniejszym postępowaniu została zobowiązana do uiszczenia opłaty rocznej w wysokości 113.874,00 zł. Takie ustalenia Sądu I instancji są całkowicie błędne. Z zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że wskazana kwota stanowi wartość nieruchomości a nie kwotę opłaty rocznej, którą skarżący zobowiązani są uiścić. Mając na uwadze powyższe uznać należy, że rozpatrujący wniosek Sąd I instancji nie dokonał dostatecznie jego wnikliwej analizy, która pozwoliłaby na prawidłową ocenę wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.