I OZ 774/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1184/12 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi L. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 lipca 2012r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1184/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił L. G.i przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 lipca 2012r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1184/12 odrzucił skargę L. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 lipca 2012r. nr SKO.UP/4121/86/2012 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy z uwagi na nieopłacenie skargi. Sąd wskazał w uzasadnieniu, że skarżący został wezwany pismem z 4 września 2012 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł w terminie do 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w trybie podwójnego awiza. Skarżący nie uiścił wymaganego wpisu. Postanowienie o odrzuceniu skargi wróciło do Sądu również z podwójną adnotacją o awizo w dniu 28 grudnia 2012r. i 7 stycznia 2013 r. W dniu 4 lutego 2013 r. skarżący odebrał osobiście w Sądzie odpisy ww postanowienia z uzasadnieniem o odrzuceniu skargi. Następnie pismem z dnia 11 lutego 2013 r. skarżący zwrócił się do Sądu o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu sądowego od skargi, podnosząc, że wszelka do niego korespondencja winna być kierowana na adres pełnomocnika adwokata W.K. i że nie może on ponosić konsekwencji działań tego pełnomocnika. Powołując treść przepisów art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd I instancji uznał, iż skarżący nie wykazał przesłanek wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd I instancji wskazał, iż brak winy jako taki polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2005 r. sygn. Fz 713/04). Wskazuje się przy tym, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu I instancji, w niniejszej sprawie nie można upatrywać braku winy w działaniu skarżącego w uchybieniu terminu do opłacenia skargi. Sąd podał, że z akt sprawy wynika, że skargę do Sądu wniósł osobiście i nie był reprezentowany na tym etapie postępowania sądowego przez profesjonalnego pełnomocnika, dopiero ww postanowieniem Referendarza Sądowego tego rodzaju pomoc została mu przyznana. Jak wynika z akt administracyjnych, adwokat W. K., na którego obowiązek działania w sprawie sądowej wskazuje skarżący, został umocowany przez skarżącego jedynie do działania w sprawie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 16 marca 2007r. o zatrzymaniu prawa jazdy w Krakowie do sprawy o sygn. [...], zatem brak było podstaw do kierowania do tego pełnomocnika korespondencji sądowej, a co za tym idzie, skarżącemu skutecznie doręczono wezwanie do opłacenia wpisu a brak opłacenia skargi stanowi tylko i wyłącznie efekt zawinienia skarżącego rozumieniu przepisu art. 86 1 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył L. G. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 P.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 roku, sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 roku, sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 roku, (sygn. akt IV SA 1153/96, LEX nr 45637), brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Wprawdzie brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego, lecz jednocześnie uprawdopodobnienie winno dotyczyć takich okoliczności, które pozwalają na przyjęcie braku winy strony w uchybieniu terminu. Okoliczności przedstawione przez pełnomocnika skarżącego nie uprawdopodabniają braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd I instancji trafnie ocenił, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. Istotne w okolicznościach niniejszej sprawy jest bowiem to, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało przesłane na adres skarżącego, który występował w sprawie osobiście, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji. W myśl art. 73 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma osobiście lub sposób zastępczy, pismo takie składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Ustawodawca ustanawia w cytowanym przepisie domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostaną spełnione warunki w przepisie tym przewidziane. Jak wynika z treści znajdującej się w aktach sprawy koperty zawierającej przedmiotowe wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi przesyłka została dwukrotnie awizowana: w dniu 7 września 2013 r. i w dniu 17 września 2012 r. Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 P.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Treść zażalenia nie obala domniemania zgodności doręczenia zastępczego dokonanego w trybie art. 73 P.p.s.a. Odpowiednie adnotacje o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej zostały umieszczone na potwierdzeniu odbioru przesyłki (k. 11). Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł argumentu, który pozwoliłby w niniejszej sprawie zastosować art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy. Skarżący bowiem, składając skargę powinien się liczyć z tym, że Sąd będzie kierował do niego różne pisma. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji zasadnie oddalił wniosek o przywrócenie uchybionego terminu uznając, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nastąpiło bez winy. Tym samym w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 P.p.s.a., warunkująca przywrócenie uchybionego terminu, a postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O wynagrodzeniu adwokata z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeka Sąd I instancji (art. 250 p.p.s.a.).