I OZ 783/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 490/11 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. B. i A. K. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w rejestracjach ewidencji gruntów i budynków postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 7 września 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 490/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd I instancji wskazał, że z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz trzema synami. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 120m2, nieruchomości rolnej o powierzchni 1,62ha. Jako dochody gospodarstwa domowego wskazał na swoje świadczenia rentowe w wysokości 3.747 zł wraz z wynagrodzeniem z tytułu mowy o pracę w wysokości ok. 1.500 zł, wynagrodzenie żony z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.300 zł oraz wynagrodzenie syna A. K. w kwocie 1.800 zł. Podał także, że dysponuje oszczędnościami pieniężnymi w wysokości 6.000 zł, a także że jest właścicielem pojazdu osobowego marki [...] o szacunkowej wartości 13.000 zł. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że uzyskiwane w gospodarstwie domowym dochody, a także posiadane oszczędności nie uzasadniają twierdzenia, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto okoliczności regulowania przez skarżącego, obok innych ponoszonych wydatków, zobowiązań cywilnoprawnych (rat kredytu) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł A. K., domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że ponoszenie dodatkowych kosztów postępowania, przy ewidentnym bezprawnym działaniu Starostwa Opoczyńskiego i braku reakcji ze strony Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest nieetyczne i niezgodne z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą ogólną postępowania przez sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez stronę kosztów tego postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a."). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wnikliwie zbadał przesłanki warunkujące przyznanie A. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd I instancji odmawiając skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dał wyraz swojemu stanowisku, powołując się na sytuację rodzinną i materialną. A. K. nie spełnia warunków uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że stały dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi 8.347 zł, a ponadto skarżący posiada oszczędności w wysokości 6.000 zł. Stwierdzić zatem należy, że przy stałym miesięcznym dochodzie oraz przy zgromadzonych oszczędnościach skarżący jest w stanie zabezpieczyć środki niezbędne do pokrycia kosztów postępowania oraz ustanowienia pełnomocnika. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Należy ponadto podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, iż koszty sądowe należy traktować, jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W szczególności uiszczana przez skarżącego comiesięczna rata kredytu hipotecznego nie daje podstaw do uwzględnienia zażalenia, albowiem nie można przyjąć, że prywatne zobowiązania finansowe mają pierwszeństwo przez zobowiązaniami publicznoprawnymi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.