I OZ 786/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 436/14 oddalające wniosek Z. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jerzego Dudka i Joanny Cylc – Malec od orzekania w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie. W dniu 23 czerwca 2014 r. skarżący Z. W. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jerzego Dudka i Joanny Cylc – Malec od rozpoznawania sprawy z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej. Zdaniem skarżącego, jego wniosek uzasadnia wydawanie przez wskazanych sędziów orzeczeń dla niego niekorzystnych, które "wielokrotnie" były uchylane przez Naczelny Sąd Administracyjny. W pisemnych oświadczeniach złożonych w dniu 25 czerwca 2014 r. sędzia Jerzy Dudek oraz sędzia Joanna Cylc – Malec wskazali, iż nie znajdują podstaw do wyłączenia ich od orzekania w tej sprawie. Sędziowie podkreślili, że ze skarżącym nie łączą ich więzy, o których mowa w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Ponadto, w ich ocenie, nie zachodzą żadne inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w tej sprawie (art. 19 p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 2 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 436/14, na podstawie art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a., oddalił wniosek o wyłączenie w/w sędziów stwierdzając, iż nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a. oraz wskazując, że fakt, iż sędziowie, których wyłączenia domaga się skarżący, orzekali w sprawach z jego udziałem, podejmując niekorzystne dla niego rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy do wyłączenia tych sędziów od orzekania w rozpoznawanej sprawie, w myśl powołanych przepisów. Sąd podał ponadto, że fakt, iż sędzia, którego wyłączenia domaga się skarżący, orzekał w innej sprawie z jego udziałem, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego w myśl art. 19 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie skarżący – reprezentowany przez adwokata z urzędu – złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 19 p.p.s.a., poprzez podjęcie merytorycznej decyzji pozostającej w sprzeczności z twierdzeniem skarżącego o istnieniu realnej wątpliwości co do bezstronności sędziego. Pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały pokryte w całości, ani w części. W uzasadnieniu zażalenia podano, że – zdaniem skarżącego – wielokrotne rozstrzyganie spraw na jego niekorzyść świadczy o negatywnym nastawieniu sędziów i nasuwa wątpliwości co do ich bezstronności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Niezależnie jednak od przyczyn wymienionych powyżej, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, o czym stanowi art. 19 wskazanej ustawy. Zaznaczyć przy tym należy, że podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne odczucia strony skarżącej. Konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy też innych, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 tejże ustawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie w odniesieniu do wskazanych przez skarżącego sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jerzego Dudka i Joanny Cylc – Malec, ani we wniosku o wyłączenie sędziów, ani też w rozpoznawanym zażaleniu nie można dopatrzeć się przesłanek, które uzasadniałyby ich wyłączenie. Przesłanką taką nie może być wyłącznie subiektywne przeświadczenie skarżącego o zasadności złożonego wniosku oparte na przekonaniu, że wydanie przez sędziów we wcześniejszych wyrokach niekorzystnych dla skarżącego orzeczeń pozbawić może tych sędziów bezstronności w sprawie niniejszej. W związku z tym, w okolicznościach niniejszej sprawy, wobec treści złożonych przez sędziów Jerzego Dudka i Joanny Cylc – Malec oświadczeń uznać należy, że Sąd pierwszej instancji w sposób właściwy ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziów. Zarzuty podniesione w niniejszym zażaleniu nie mają usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2014 r. nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.