I OZ 795/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 540/15 o oddalaniu wniosku o wyłączenie protokolanta w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2015r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 9 maja 2016r., sygn. akt II SA/Sz 540/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek R. S. o wyłączenie protokolanta M. M. od rozpoznania skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2015r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu postanowienia podano, że R. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie. Na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o wyłączenie protokolanta M. M. w związku z jej oświadczeniem złożonym w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 277/10 dotyczącym protokołu rozprawy z dnia 2 lutego 2011 r. W dniu 15 kwietnia 2016 r. M. M. złożyła pisemne oświadczenie, że z R. S. nie pozostaje w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym, a kontakty ze skarżącym mają charakter wyłącznie służbowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wniosek skarżącego podlega rozpoznaniu w oparciu o przepisy działu 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., zatytułowanego "wyłączenie sędziego", a stosownie do art. 24 § 1 powołanej ustawy przepisy rozdziału 5 stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta. Sąd podał, że przesłanki na podstawie których orzeka się o wyłączeniu sędziego zostały określone w art. 18 i 19 p.p.s.a. W niniejszej sprawie R. S. jako przyczynę wyłączenia wskazał oświadczenie złożone przez protokolanta w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 277/10 dotyczące protokołu rozprawy z dnia 2 lutego 2011 r. M. M. złożyła oświadczenie, że protokół rozprawy z dnia 2 lutego 2011 r. w/w sprawy został sporządzony zgodnie z przebiegiem rozprawy, oraz że skarżący R. S. odmówił dobrowolnego opuszczenia sali rozpraw i na polecenie Przewodniczącego została wezwana ochrona Sądu. W ocenie Sądu w sprawie nie zachodzi żadna z określonych w art. 18 przyczyn wyłączenia protokolanta z mocy samej ustawy. Fakt, iż M. M. protokołowała przebieg rozprawy w dniu 2 lutego 2011 r. w sprawie z innej skargi R. S. toczącej się przed Sądem, a następnie złożyła oświadczenie dotyczące protokołu rozprawy, które skarżącego nie satysfakcjonuje, nie stanowi podstawy o jakiej mowa w powyższym przepisie. Skarżący nie wykazał również żadnych określonych w art. 19 p.p.s.a. przesłanek wyłączenia protokolanta, bowiem z uzasadnienia wniosku nie wynika, aby między stroną, a protokolantem zachodził stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd wskazał, że w sprawie zastosowanie winien znaleźć art. 20 § 2 p.p.s.a, określający, że strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana. Okoliczności podnoszone przez stronę nie stanowiły o zasadności przedmiotowego wniosku, a dodatkowo dotyczyły sytuacji mających miejsce kilka lat temu. Zatem również z tego względu żądanie skarżącego nie mogłoby odnieść zamierzonego skutku. W zażaleniu R. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz uwzględnienie wniosku o wyłączenie w/w protokolanta. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Rację ma Sąd I instancji, że przepisy dotyczące instytucji wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie – zamieszczone w Rozdziału 5 Działu I ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – stosuje się do rozpoznania wniosku o wyłączenie protokolanta, co jednoznacznie wynika z art. 24 § 1 p.p.s.a. W art. 18 § 1 p.p.s.a. zawarto zamknięty katalog przesłanek, wobec wystąpienia których, wyłączenie sędziego powinno nastąpić z urzędu: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 2). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Natomiast art. 19 stanowi, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawidłowo ocenił, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie protokolanta M. M. od rozpoznawania sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tego rodzaju okoliczności nie wynikają ani z wniosku o wyłączenie protokolanta, w którym skarżący wskazał, że M. M. złożyła oświadczenie w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 277/10 dotyczącym protokołu rozprawy z dnia 2 lutego 2011 r., ani z treści samego zażalenia rozpatrywanego w niniejszym postępowaniu (karta nr 85 akt sądowych). Z treści złożonego oświadczenia protokolanta M. M. wynika, że protokół rozprawy z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 277/10 został sporządzony zgodnie z przebiegiem rozprawy oraz że skarżący R. S. odmówił dobrowolnego opuszczenia sali rozpraw i na polecenie Przewodniczącego została wezwana ochrona Sądu. Należy bowiem stwierdzić, że zawarte i powtórzone w pismach argumenty i poglądy R. S. mają charakter ogólny, niejednokrotnie obraźliwy i nie są nakierowane na wykazanie jakiejkolwiek z przyczyn wyłączenia sędziego (protokolanta), o których mowa w art. 19 p.p.s.a. Wynika z nich jedynie niezadowolenie z czynności podejmowanych przez protokolanta w postępowaniu prowadzonym ze skargi R. S. Należy bowiem stanowczo podkreślić, że wyłączenie sędziego (protokolanta), o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania z postępowania sędziów (protokolantów), których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Nie może tym samym służyć umożliwieniu stronie wybierania składów orzekających i pracowników Sądu według jej pozbawionego obiektywizmu odczucia. Poza powyższym podkreślenia wymaga, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego czy protokolanta musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego (protokolanta), którego wniosek dotyczy. Z oświadczenia złożonego w niniejszej sprawie przez protokolanta wynika, że protokół rozprawy z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 277/10 został sporządzony zgodnie z przebiegiem rozprawy oraz, że skarżący R. S. odmówił dobrowolnego opuszczenia sali rozpraw i na polecenie Przewodniczącego została wezwana ochrona Sądu. Treść tego oświadczenia przemawia za brakiem podstaw do przyjęcia, że wystąpiły w sprawie przesłanki z art. 18 i art. 19 p.p.s.a. do wyłączenia protokolanta. Skarżący nie wykazał jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość w/w oświadczenia protokolanta M. M., wobec czego stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie protokolanta było zgodne z prawem. Skoro zatem protokolant, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy, a prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to trafnie Sąd I instancji uznał, że wniosek o wyłączenie protokolanta nie zasługiwał na uwzględnienie. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.