I OZ 80/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. M. i J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 127/12 odrzucające wniosek K. M. i J. M. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy w sprawie ze skargi K. M. i J. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z dnia 16 sierpnia 2012 r. K. M. i J. M. wnieśli o sprostowanie protokołu rozprawy z dnia 9 maja 2012 r. Zarządzeniem z dnia 20 września 2012 r. Przewodniczący składu orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozpoznającego sprawę ze skargi skarżących na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r., oddalił wniosek o sprostowanie protokołu rozprawy, z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. Pismami z dnia 1 października 2012 r. skarżący wnieśli odwołanie od wskazanego zarządzenia z dnia 20 września 2012 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Zarządzeniem z dnia 5 października 2012 r. Sąd wezwał skarżących o wskazanie przyczyny uchybienia terminowi i uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy skarżących w uchybieniu terminu, a także wykazanie w jakiej dacie ustała przyczyna uchybienia terminu. Przy piśmie z dnia 22 października 2012 r. skarżący ponowili wniosek o przywrócenie terminu sprostowania protokołu, motywując go brakiem doinformowania ich przez Sąd w czasie toczącego się postępowania. Jednocześnie wskazali, iż byli w stanie ograniczonej świadomości i swobody działania, jak i poinformowali, iż przyczyna uchybienia terminu ustąpiła w dniu 21 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 127/12, odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy z uwagi na przekroczenie terminu. W ocenie Sądu w sytuacji, gdy skarżący zamierzali kwestionować treść protokołu rozprawy odbytej w dniu 9 maja 2012 r. to żądanie jego sprostowania lub uzupełnienia, stosownie do art. 103 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogło być złożone najpóźniej do dnia 8 czerwca 2012 r. Z kolei okoliczności przedstawione przez skarżących, to jest brak doinformowania przez Sąd oraz stan ograniczonej świadomości i swobody działania, nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia uchybionego terminu. Sąd zauważył, iż skarżący w toku prowadzonego postępowania sądowego byli reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, który zabezpieczał ochronę prawną ich uprawnień. Ponadto skarżący mieli możliwość zapoznania się z aktami sprawy już w chwili zakończenia rozprawy na której został sporządzony przedmiotowy protokół, to jest w dniu 9 maja 2012 r. (skarżący stawili się na nią osobiście), jednakże nie skorzystali z tej możliwości. Zdaniem Sądu pierwszej instancji skarżący nie uprawdopodobnili, że w okresie kiedy można było skutecznie złożyć wniosek o sprostowanie lub uzupełnienie protokołu rozprawy z dnia 9 maja 2012 r. wystąpiły okoliczności uniemożliwiające im zarówno zapoznanie się z aktami sprawy, jak też złożenie wzmiankowanego wniosku. Okoliczności tych skarżący nie wskazali mimo stosownego wezwania Sądu. Na to postanowienie skarżący złożyli zażalenie podnosząc, że w – ich ocenie – protokół rozprawy z dnia 9 maja 2012 r. zawiera liczne uchybienia. Wskazali ponadto, że w dniu 29 czerwca 2012 r. złożyli wniosek o przyznanie pomocy prawnej, który to wniosek został rozpoznany dopiero w dniu 13 lipca 2012 r., zaś zawiadomienie do Rady Adwokackiej zostało wysłane w dniu 18 lipca 2012 r. To – zdaniem skarżących – uniemożliwiło im złożenie przedmiotowego wniosku w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zaskarżone postanowienie pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, zatem zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że stosownie do treści art. 86 § 1 powołanej ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl zaś postanowień art. 87 § 1 i § 2 tej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym, wnoszący o przywrócenie terminu, jest obowiązany uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4) W związku z powyższym stwierdzić należy, że przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie, jak z jej akt wynika, na wezwanie Sądu skarżący oświadczyli, że przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy ustała w dniu 21 lipca 2012 r. Zatem 7 – dniowy termin wynikający z art. 87 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyli termin do złożenia wniosku do przywrócenia terminu mijał w dniu 28 lipca 2012 r., tymczasem wniosek taki faktycznie złożono w dniu 22 października 2012 r., a więc po terminie. Z powyższego wynika zatem, że już sam wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy został złożony po terminie i z tego tytułu zasługuje na odrzucenie. Nie został bowiem zachowany 7 – dniowy termin do złożenia takiego wniosku określony w art. 87 § 1 powołanej ustawy. Jak natomiast wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji, prowadził on rozważania w kierunku spełnienia przesłanek z art. 86 powołanej ustawy, czyli uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu oraz rozważał kwestie uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie sprostowania protokołu rozprawy z dnia 9 maja 2012 r., podczas, gdy kwestia ta była przedmiotem rozpoznania w odrębnym postanowieniu tegoż sądu z dnia 20 września 2012 r. Natomiast kwestią podlegającą kontroli w zaskarżonym postanowieniu z dnia 30 października 2012 r. był wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy z dnia 9 maja 2012 r.. Podkreślić w tym miejscu należy, że odrzucenie pisma następuje właśnie z powodu braków formalnych, a wtedy Sąd nie bada zasadności merytorycznie podniesionych argumentów, a zatem – w niniejszym przypadku – kwestii, czy skarżący wykazali brak swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji zajął się jednak badaniem, czy została spełniona przesłanka braku winy, podczas, gdy nie został zachowany siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 powołanej wyżej ustawy. Pomimo jednak tego uchybienia, Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił wniosek o przywrócenie terminu, a więc uznać należy, że uchybienie to nie miało istotnego wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie. Niezależnie od powyższego Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wskazać, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują tak zwanego przymusu adwokackiego do złożenia zarówno wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy, jak i o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wobec tego argumenty skarżących podnoszone w zażaleniu, że przyznanie im pełnomocnika z urzędu w "późniejszej" – ich zdaniem – dacie uniemożliwiło im terminowe złożenie przedmiotowego wniosku, jest bezzasadny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.