I OZ 809/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 czerwca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 35/25 o odrzuceniu skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 8 października 2024 r. Nr 4511.89.2024 w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 23 czerwca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 35/25, powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę [...] - z uwagi na niewskazanie numeru PESEL, pomimo prawidłowego wezwania do jego nadesłania. Zażalenie na to postanowienie złożyła skarżąca wnosząc o jego zmianę. W uzasadnieniu zażalenia wyjaśniła, że "Sąd wskazał błędnie ocenę sytuacji, która wynika i leży wyłącznie po stronie dostawcy korespondencji. Dostawca zawarł zapis o "dwukrotnym awizowaniu korespondencji", a które nie zostały mi jako stronie dostarczone. Dostawca korespondencji w ww. czasie kierował korespondencje między dwiema placówkami, nie dostarczając jej prawidłowo tzn. nie pozostawił żadnych "awiz", a wpisał tę czynność dla zabezpieczenia wyłącznie swoich interesów, nie licząc się z konsekwencjami dla odbiorcy." Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można nadać mu prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Numer PESEL jest więc obligatoryjnym elementem skargi jako pierwszego pisma w sprawie. Wynika to wprost z cytowanych przepisów p.p.s.a. Natomiast w sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Podkreślenia wymaga, że powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi, co oznacza, że nie ma możliwości orzec inaczej. Jednocześnie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 3 lipca 2023 r. w sprawie o sygn. akt II GPS 3/22, podjął uchwałę o następującej treści: "Niezachowanie określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [...] wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Jak wynika z treści podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały numer PESEL musi znajdować się w aktach sądowych sprawy, a w przypadku jego braku na wezwanie Sądu winien być w zakreślonym terminie nadesłany. Aktami administracyjnymi Sąd dysponuje jedynie na czas prowadzenia postępowania, zaś po zakończeniu postępowania akta administracyjne zwracane są do organu. Sąd musi zatem posiadać wskazany numer PESEL w prowadzonych przez siebie aktach sądowych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, za bezsporne uznać należało, że skarga z dnia 26 listopada 2024 r. dotknięta była brakiem formalnym – nie wskazano w niej bowiem numeru PESEL Skarżącej. W tej sytuacji słusznie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 stycznia 2025 r. wezwano Skarżącą do uzupełnienia tego braku formalnego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W zarządzeniu tym zwrócono się także o złożenie oświadczenia odnośnie rozpoznania sprawy na rozprawie albo posiedzeniu niejawnym. Z akt sprawy wynika, że powyższe wezwanie zostało doręczone Skarżącej do rak własnych, co potwierdziła własnoręcznym podpisem, w dniu 20 lutego 2025 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - karta 14 akt sądowych), a zatem termin do uzupełnienia powyższego braku skargi upłynął 27 lutego 2025 r. W zakreślonym terminie skarżąca nadesłała do Sądu pismo procesowe, w którym jednak nie wskazała numeru PESEL. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza to, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w rozpoznawanej sprawie zaszły przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Argumentacja zażalenia w żaden sposób nie mogła wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Skarżąca twierdzi bowiem, że "dostawca korespondencji zawarł zapis o "dwukrotnym awizowaniu korespondencji", a które nie zostały jej jako stronie dostarczone", tymczasem zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji wskazuje, że skarżąca osobiście tę korespondencję odebrała i częściowo na nią odpowiedziała wskazując, że żąda przeprowadzenia rozprawy. Wyjaśnienia wymaga, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują odstępstw od zasad skutecznego wniesienia pisma procesowego do sądu. Termin wyznaczony przez Sąd jest terminem ustawowym i Sąd nie ma możliwości jego wydłużenia. Zasadnie zatem stwierdził Sąd I instancji, że skargę, z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych w zakreślonym terminie należało odrzucić. Tym samym w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zmiany bądź uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.