I OZ 811/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-10-28
Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji komunalizacyjnej powinien zostać uwzględniony, gdy istnieje możliwość zbycia nieruchomości przez poprzednich właścicieli na rzecz osób trzecich, co może prowadzić do trudnych do odwrócenia skutków prawnych?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji komunalizacyjnej powinien zostać uwzględniony, gdy istnieje realna możliwość zbycia nieruchomości przez poprzednich właścicieli na rzecz osób trzecich, co może spowodować skutki niemożliwe do odwrócenia w przypadku uwzględnienia skargi. Sama możliwość takiego działania jest wystarczająca do uznania niebezpieczeństwa powstania trudnych do odwrócenia skutków.Stan faktyczny
Miasto Poznań wniosło skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdzającą nieważność decyzji komunalizacyjnej. Skarżące Miasto domagało się uchylenia decyzji i wstrzymania jej wykonania, argumentując, że stwierdzenie nieważności może prowadzić do zmiany wpisu w księdze wieczystej i możliwości zbycia nieruchomości przez poprzednich właścicieli, co pociągnie za sobą trudne do odwrócenia skutki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie decyzji. D. Sp. z o.o. wniosła zażalenie, twierdząc, że wpis do księgi wieczystej nie stanowi znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. Sp. z o.o. w Poznaniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1374/11 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Miasta Poznań na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej postanawia: oddalić zażalenie
Miasto Poznań pismem z dnia 20 czerwca 2011 r. wniosło, za pośrednictwem organu, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] maja 2011 r., nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2000 r.
Skarżące Miasto Poznań domagało się uchylenia zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ administracji oraz wstrzymania jej wykonania. Pismem z dnia 1 sierpnia 2011 r. strona skarżąca uzasadniła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji twierdzeniem, że stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej może stanowić podstawę zmiany wpisu w księdze wieczystej, a co za tym idzie możliwość zbycia nieruchomości przez poprzednich właścicieli na rzecz osób trzecich. Zdaniem strony skarżącej pociągać to może za sobą trudne do odwrócenia skutki prawne.
Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Jak wskazał Sąd, podniesione przez stronę okoliczności są zasadne. Decyzja stwierdzająca nieważność komunalizacji może bowiem spowodować istotną zmianę stosunków w sferze prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W przypadku stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, przywrócone zostają prawa byłych właścicieli, którzy mogą podjąć działania zmierzające do realizacji przysługujących im praw własności. Oznacza to realną możliwość zbycia nieruchomości, która może doprowadzić do sytuacji, której skutki będą trudne do odwrócenia, zaś organ administracyjny działający w granicach swojej właściwości i kompetencji nie będzie miał żadnych możliwości prawnych zniweczenia skutków cywilnoprawnych, które mogą powstać w wyniku zawartej umowy sprzedaży.
Od powyższego postanowienia zażalenie wniosła D. Sp. z o.o. w Poznaniu podnosząc, że fakt, iż może po wydaniu decyzji nadzorczej ujawnić swoje prawo w księdze wieczystej nie wiąże się ani z wyrządzeniem znacznej szkody ani ze spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków prawnych. Skarżąca może jedynie przez wpis przysługującego jej prawa własności usunąć niezgodność między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Uzgodnienia treści księgi wieczystej nie można zaś uznać za istotną zmianę stosunków w sferze prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Miasto Poznań nie wykazało również, że D. zamierza wykorzystać swoje uprawnienia właścicielskie i zbyć nieruchomość na rzecz osób trzecich.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.
Mając powyższe na uwadze oraz wzgląd na okoliczności sprawy niniejszej należy podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w zaskarżonym orzeczeniu, że wnioskodawca Miasto Poznań wykazało istnienie przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Poprzez przywrócenie praw właścicielskich D. do przedmiotowej nieruchomości ta będzie miała realną możliwość zbycia jej na rzecz osób trzecich, co może spowodować skutki niemożliwe do odwrócenia w przypadku uwzględnienia skargi Miasta Poznań. Nie chodzi więc tylko jak podnosi D. o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Bez znaczenia jest również, że wnioskodawca Miasto Poznań nie wykazało, że D. zamierza zbyć przedmiotową nieruchomość. Sama możliwość, że będzie mogła to uczynić jest wystarczająca, aby uznać, że mamy tu do czynienia z niebezpieczeństwem powstania trudnych do odwrócenia skutków. W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2011 r. orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło