I OZ 823/24

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2025-01-15

Skład orzekający: Sędzia NSA Piotr Przybysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odrzucające zażalenie na postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które utrzymuje w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, jest niedopuszczalne. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje środków odwoławczych od takich orzeczeń, które stają się prawomocne z chwilą ich wydania.
Stan faktyczny
J.L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi na działanie Starosty Będzińskiego. Starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 30 września 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza. J.L. wniósł zażalenie na to postanowienie, które WSA w Gliwicach postanowieniem z 6 listopada 2024 r. odrzucił. J.L. wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 6 listopada 2024 r., sygn. akt II SPP/Gl 94/24 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 30 września 2024 r., sygn. akt II SPP/Gl 94/24 w sprawie wniosku J.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu złożonego w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1771/23 ze skargi J.L. na działanie Starosty Będzińskiego w przedmiocie zgłoszenia zniszczenia znaków granicznych postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 6 listopada 2024 r., sygn. akt II SPP/Gl 94/24, odrzucił zażalenie J.L. (dalej: skarżący) na postanowienie tego Sądu z 30 września 2024 r. w sprawie wniosku J.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Ustawodawca, w powołanej wyżej ustawie nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego (art. 260 p.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 p.p.s.a. Wniesione w niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy jest zatem niedopuszczalne, na co zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu. W tym warunkach istniały podstawy do zastosowania art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., a tym samym odrzucenia przez Sąd wojewódzki zażalenia na postanowienie z 30 września 2024 r. Odnosząc się natomiast do argumentacji skarżącego zawartej w zażaleniu, należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył praworządności państwa polskiego a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło