I OZ 827/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 października 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1330/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 czerwca 2024 r. znak SKO.PS/4110/221/2024 w przedmiocie ustalenia należności podlegającej zwrotowi z tytułu wydatków poniesionych zastępczo przez gminę na opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił D. N. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nią decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 10 czerwca 2024 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza Miasta C. o ustaleniu należności podlegającej zwrotowi przez skarżącą z tytułu wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę na opłatę za pobyt jej ojca w DPS w wysokości 27 577, 25 zł w terminie 14 dni od daty ostateczności decyzji. Sąd I instancji podał, że w skardze na opisaną wyżej decyzję strona zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że wysoka wiarygodność zarzutu wadliwości zaskarżanej decyzji, uzasadnia udzielenie ochrony tymczasowej do czasu wydania orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, co do poprawności wysokości odpłatności. Egzekwowanie należności, co do której, występują uzasadnione kryteriami racjonalnego i logicznego rozumowania zarzuty, iż została naliczona w nieprawidłowej wysokości, zaburza elementarną logikę postępowania. Zdaniem skarżącej, w sytuacji, w której Naczelny Sąd Administracyjny podzieliłby jej argumentację, naprawienie konsekwencji uporczywego i bezrefleksyjnego działania organów staje się trudne a nawet niemożliwe. Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd I instancji podkreślił, że wykazanie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na skarżącym. W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenie majątkiem strony, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca o obowiązku należytego przedstawienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, w tym o potrzebie poparcia swojego wniosku stosowną dokumentacją potwierdzającą okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, została poinformowana już w uzasadnieniu postanawiania tut. Sądu z 13 stycznia 2023 r. w spawie o sygn. akt III SA/Kr 1168/22. Pomimo jednak tego, trudno uznać, aby w okolicznościach przedmiotowej sprawy, skarżąca wywiązała się z ciążącego na niej ww. obowiązku. Skarżąca ograniczyła się bowiem przede wszystkim do stwierdzenia, że "wysoka wiarygodność zarzutu wadliwości zaskarżanej decyzji, uzasadnia udzielenie ochrony tymczasowej do czasu wydania orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, co do poprawności wysokości odpłatności. Egzekwowanie należności, co do której, występują uzasadnione kryteriami racjonalnego i logicznego rozumowania zarzuty, iż została naliczona w nieprawidłowej wysokości, zaburza elementarną logikę postępowania". Ponadto nie przedłożyła także żadnych dokumentów na poparcie przedmiotowego wniosku. Tymczasem, do oceny zasadności wniosku o wstrzymanie konieczne jest dysponowanie bieżącymi i pełnymi danymi o sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Zweryfikowanie tego, czy wykonanie zaskarżonego aktu odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku wnioskodawcy, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego stanie majątkowym, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych zasobach pieniężnych, obciążeniach, czy ponoszonych wydatkach. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie wykazała zaistnienia w tej sprawie przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."). W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że sposób prowadzenia postępowań przez organy obu instancji o ustalenie kwoty odpłatności oraz o zwrot kwoty poniesionej zastępczo przez gminę zagraża jej bezpieczeństwu zdrowotnemu i finansowemu oraz stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Zdaniem skarżącej, trudno uznać kwotę 27 577, 25 zł za nieznaczną w kontekście ogólnych warunków ekonomicznych, braku dochodu i pozostawania na utrzymaniu rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo przyjął, że wniosek skarżącej nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadnicze argumenty wniosku, jak i zażalenia skupiają się bowiem na kwestiach dotyczących prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organy w sprawie niniejszej oraz w spawie dotyczącej ustalenia odpłatności za pobyt ojca skarżącej w DPS. Tymczasem w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, sąd nie ocenia prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to, czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącego. Merytoryczna ocena zaskarżonej decyzji na tym etapie postępowania byłaby zatem niedopuszczalna. Tym samym argumentacja skarżącej odnosząca się do prawidłowości rozstrzygnięć wydanych w tej sprawie przez organy administracji, nie mogła być brana pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji nie miał natomiast żadnych danych do przeprowadzenia analizy dochodów i wydatków skarżącej pod kątem ustalenia, czy wykonanie obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. pozbawi ją środków finansowych w takim stopniu, by zagrażało to jej zdrowiu lub życiu, względnie pozbawiło możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb. W aktach postępowania administracyjnego brak jest dokumentów, z których wynikałoby jaka jest sytuacja finansowa skarżącej. W sprawie nie przeprowadzono nawet wywiadu środowiskowego. Dopiero w zażaleniu, odnosząc się do wysokości nałożonego obowiązku w kontekście jej sytuacji ekonomicznej, skarżąca wskazała na brak dochodu i pozostawanie na utrzymaniu rodziny. Twierdzenia te nie zostały jednak w żaden sposób uwiarygodnione, a zatem nie można przyjąć, że w sprawie zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. Sama wysokość określonego zobowiązania nie świadczy bowiem automatycznie o wystąpieniu tych przesłanek. Kwota ta musi być odniesiona do całokształtu aktualnej sytuacji majątkowej strony. Bez porównania tych dwóch wartości nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia autorki zażalenia. Dokonanie takiej oceny, wobec braku stosownych informacji jest niemożliwe. Skarżąca nie złożyła żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową i majątkową, ani nawet nie przedstawiła szczegółowych i zindywidualizowanych twierdzeń w tym zakresie. Zażalenie nie podważyło zatem prawidłowej oceny wniosku, która dokonana została przez Sąd I instancji. W tej sytuacji, wobec braku podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.