I OZ 866/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 999/14 odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 999/14 w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] października 2014 r. sygn. akt [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 999/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej G. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 999/14 w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] października 2014 r. sygn. akt [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 5 lutego 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na wyżej opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku; odpis wyroku z uzasadnieniem i pouczeniem o możliwości jego zaskarżenia skargą kasacyjną oraz o sposobie, terminie i trybie zaskarżenia doręczono skarżącemu w dniu 2 marca 2015 r. (k-63 akt sądowych). Sąd I instancji wskazał, że w dniu 3 kwietnia 2015 r. do sądu wpłynęła skarga kasacyjna podpisana przez G. G.; skargę wysłano w dniu 31.03.2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2015 r. odrzucił skargę G. G. na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U 2012, poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2014 r. (data wpływu 6.05.2015 r.) G. G. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (do wniosku dołączono skargę kasacyjną i pełnomocnictwo radcy prawnego) i oświadczył, że nie zdawał sobie sprawy z tego, że skargę musi wnieść w imieniu skarżącego profesjonalny pełnomocnik, opóźnienie we wniesieniu skargi kasacyjnej nie jest nadmierne, skarżący działał w przekonaniu, że postępuje prawidłowo, tym bardziej, że do tej pory, w przypadku złożenia pism z brakami formalnymi zawsze otrzymywał z sądu wezwania do ich uzupełnienia. Tym razem wezwania nie dostał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmawiając skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wskazał, że od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Sąd I instancji stwierdził, że strona skarżąca w okolicznościach faktycznych sprawy nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w wymagany prawem sposób, bowiem skargę kasacyjną sporządzoną i podpisaną przez pełnomocnika – radcę prawnego, wniesiono w dniu 30 kwietnia 2015 r., a odpis wyroku z uzasadnieniem i pouczeniem o terminie i trybie wniesienia skargi kasacyjnej skarżący otrzymał w dniu 2 marca 2015 r. Sąd I instancji wskazał, że zdaniem skarżącego, za zasadnością wniosku przemawia ta okoliczność, że skarżący nie wiedział, że skargę kasacyjną winien sporządzić i wnieść profesjonalny pełnomocnik stosownie do art. 175 p.p.s.a., co – wobec braku wezwania z sądu do usunięcia braku formalnego skargi sporządzonej osobiście i w terminie przez skarżącego uwiarygodnia "brak winy" w uchybieniu terminowi, który upłynął z dniem 1 kwietnia 2015 r.; dodatkowo – wniesienie w dniu 30 kwietnia 2015 r. skargi kasacyjnej przez radcę prawnego nie stanowi "nadmiernego uchybienia terminowi". W ocenie Sądu I instancji wniosek G. G. nie jest uzasadniony. Nie budzi wątpliwości, że wraz z odpisem wyroku z uzasadnieniem skarżący otrzymał z Sądu w dniu 2 marca 2015 r. szczegółowe pouczenie o terminie, trybie i przymusie adwokacko-radcowskim, obowiązujących przy wnoszeniu skarg kasacyjnych od wyroków sądów administracyjnych I instancji, o czym świadczy zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki skierowanej do skarżącego (dowód: k- 62, 63 akt sądowych). Sąd I instancji wskazał, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął zatem w dniu 1 kwietnia 2015 r. i skarżący wniósł tę skargę, jednak sporządził ją osobiście, a w aktach brak informacji, by był do tego uprawniony stosownie do art. 175 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu I instancji we wniosku o przywrócenie terminu skarżący nie wykazał, że on lub pełnomocnik nie ponoszą winy w uchybieniu terminowi w rozumieniu art. 86 p.p.s.a., skarga sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika wpłynęła po terminie, a przekonanie skarżącego, że skoro dotychczas działał osobiście w postępowaniu sądowym, to upoważniony jest do dokonywania w nim wszelkich czynności procesowych jest bezpodstawne w świetle art. 175 p.p.s.a. i nie zależy od oceny sądu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący i zarzucił naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie i odmowę przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w okolicznościach, gdy skarżący nie ponosi winy za uchybienie terminowi. Powołując się na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyjęcie skargi do rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że jeżeli pismo wniesione przez skarżącego nie odpowiadało warunkom formalnym, winien on zostać wezwany do jego uzupełnienia i poprawienia. Brak formalny skargi nie może stanowić podstawy do jej odrzucenia bez uprzedniego wezwania do jej uzupełnienia. Procedura administracyjna przewiduje w art. 49 § 1 tryb poprawy skargi wniesionej z uchybieniami. Wobec skarżącego winien mieć zastosowanie przepis szczególny jakim jest przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, zwłaszcza że w ocenie skarżącego nie ponosi on winy za uchybienie terminowi. Do dnia 30 kwietnia 2015 r. działał w sprawie bez zawodowego pełnomocnika i nie zdawał sobie sprawy z obowiązku wnoszenia skargi do NSA tylko przez zawodowego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zawarte w nim zarzuty są chybione, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji wyczerpująco przytoczył i wyjaśnił podstawy prawne rozstrzygnięcia. Przepis art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje możliwość przywrócenia uchybionego terminu, jednakże przy zachowaniu określonych przepisami warunków, tj. wynikających z art. 87 § 1 – 4 p.p.s.a. Jednym z nich, przewidzianym w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest jedynie w sytuacji powstania przeszkody uniemożliwiającej zachowanie terminu przez stronę. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony, a ocena braku winy pozostawiona została uznaniu sądu, co daje mu możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny wskazany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest bezsporny i należy podzielić ocenę dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, że wnioskodawca nie wykazał braku zawinienia po swojej stronie. Nie można, bowiem przyjąć, że twierdzenie, iż skarżący działał do dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie bez zawodowego pełnomocnika i nie zdawał sobie sprawy z obowiązku wnoszenia skargi do NSA tylko przez zawodowego pełnomocnika uzasadnia brak winy w niedochowaniu terminu. Skarżący został, bowiem prawidłowo pouczony o terminie i trybie wniesienia skargi kasacyjnej (doręczony w dniu 2 marca 2015 r. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem k-63 akt sądowych). Mając powyższe na uwadze należało w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowić jak w sentencji.