I OZ 881/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-08-25

Skład orzekający: Irena Kamińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z powodu braków formalnych, które nie zostały uzupełnione pomimo wezwania, narusza prawo strony do sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Niewypełnienie przez stronę obowiązków formalnych, mimo prawidłowego wezwania przez sąd, nie stanowi naruszenia prawa do sądu, a jedynie skutek własnej bezczynności strony.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został pozostawiony bez rozpoznania przez referendarza sądowego z powodu braków formalnych. Wnioskodawczyni wniosła sprzeciw, domagając się uchylenia zarządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, wskazując na nieuzupełnienie braków formalnych pomimo wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał zażalenie na postanowienie WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 sierpnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2016 r. o sygn. akt I SA/Wa 1184/13 pozostawiające bez rozpoznania wniosek K.B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi U.T., M.T., A.K. i L.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem z dnia 29 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek K.B., zwanej dalej wnioskodawczynią, o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, ze względu na braki formalne wniosku, tj. nieokreślenie przedmiotu żądania (rubryka 4 formularza pozostała niewypełniona) oraz przekreślenie rubryki 12 formularza zawierającej oświadczenie w przedmiocie zatrudniania lub pozostawania w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W dniu 30 maja 2016 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął sprzeciw wnioskodawczyni od powyższego zarządzenia, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zdaniem wnioskodawczyni, cyt.: "brak złożenia podpisu nie może być traktowany jako uchybienie przepisom postępowania, a raczej powinien być traktowany jako konieczność uniknięcia złożenia podpisu pod oświadczeniem, które z powodu uchybienia ustawodawcy nie może zostać sprecyzowane co do jego zakresu, w związku z czym grozi złożeniem oświadczenia nie pozostającego w zgodzie z zasadą prawdy materialnej". Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2016 r. o sygn. akt I SA/Wa 1184/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny pozostawił wniosek K.B. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni została prawidłowo wezwana zarządzeniem z dnia 19 lutego 2016 r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez określenie przedmiotu żądania (rubryka 4 formularza pozostała niewypełniona) oraz złożenie prawidłowego oświadczenia w przedmiocie zatrudniania lub pozostawania w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym w terminie 7 dni, od daty doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższe wezwanie zostało doręczone wnioskodawczyni w dniu 29 marca 2016 r., a zatem siedmiodniowy termin do złożenia prawidłowo wypełnionego formularza upływał z dniem 5 kwietnia 2016 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni nie uzupełniła braków formalnych złożonego wniosku. Braków tych nie uzupełniła również na etapie wniesienia sprzeciwu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 257 w związku z art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu przed zmianą wprowadzoną ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozostawił wniosek K.B. o prawo pomocy bez rozpoznania. Zażalenie na powyższe postanowienie, wraz z kopią, wywiodła K.B. Jego zdaniem wskazana podstawa podjęcia postanowienia pozostaje w sprzeczności z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. W myśl natomiast art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu. Stosownie zaś do art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni została prawidłowo wezwana zarządzeniem z dnia 19 lutego 2016 r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez określenie przedmiotu żądania (rubryka 4 formularza pozostała niewypełniona) oraz złożenie prawidłowego oświadczenia w przedmiocie zatrudniania lub pozostawania w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym w terminie 7 dni, od daty doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższe wezwanie zostało doręczone wnioskodawczyni w dniu 29 marca 2016 r., a zatem siedmiodniowy termin do złożenia prawidłowo wypełnionego formularza upływał z dniem 5 kwietnia 2016 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni nie uzupełniła braków formalnych złożonego wniosku. Braków tych nie uzupełniła również na etapie wniesienia sprzeciwu. Zaistniał zatem stan odpowiadający hipotezie normy prawnej zawartej w art. 257 p.p.s.a., a zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo przepis ten został zastosowany przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa zarazem, że w zażaleniu nie wyjaśniono, na czym polega zdaniem jego autora sprzeczność wskazanej podstawy prawnej z podstawowymi (bliżej niedookreślonymi w zażaleniu) podstawowymi zasadami konstytucyjnymi. Wyróżniono co prawda prawo do sądu, wszelako w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tego prawa z art. 45 ust. 1 Konstytucji nie naruszono w sprawie, skarżąca miała wszak możliwość uzupełnienia braków formalnych wniosku, czego nie uczyniła wskutek własnej bezczynności a nie sądu. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło