I OZ 907/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-09-13

Skład orzekający: Irena Kamińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu pierwszej instancji zasądzające zwrot kosztów postępowania powinno zawierać uzasadnienie, a jeśli tak, to jakie są konsekwencje jego braku?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji w zakresie zasądzenia kosztów postępowania, ponieważ brakowało jego uzasadnienia. Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA), w tym art. 141 § 4 w zw. z art. 166 i art. 163 § 2 zdanie drugie PPSA, nie przedstawiając podstawy prawnej i sposobu wyliczenia zasądzonych kosztów. Brak uzasadnienia uniemożliwił kontrolę instancyjną i naruszył prawo do dwuinstancyjnego postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca E.L. wniosła skargę na bezczynność organu P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził brak bezczynności z rażącym naruszeniem prawa i umorzył postępowanie, jednocześnie postanowieniem zasądził od organu na rzecz skarżącej 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca wniosła zażalenie na punkt postanowienia o kosztach, zarzucając brak uzasadnienia i żądając zasądzenia wyższej kwoty. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie (sądu pierwszej instancji w zakresie kosztów) i w tym zakresie przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 września 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 13 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.L. na postanowienie zawarte w punkcie 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2016 r. o sygn. akt II SAB/Wa 89/16 zasądzające od P. na rzecz skarżącej E.L. kwotę 100 zł (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi E.L. na bezczynność P. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 21 grudnia 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i w tym zakresie przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2016 r. o sygn. akt II SAB/Wa 89/16, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi E.L. na bezczynność P. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 21 grudnia 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz umorzył postępowanie sądowe w pozostałym zakresie. Jednocześnie postanowieniem zawartym w punkcie 3 tego wyroku zasądził od P. na rzecz skarżącej E.L. kwotę 100 zł (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zażalenie na punkt 3 powyższego wyroku wniosła E.L., zwracając się o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, jak również o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Orzeczeniu zarzuciła brak uzasadnienie zasądzonych kosztów, uniemożliwiające jego kontrolę instancyjną, jak również nieuwzględnienie kosztów uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenia radcy prawnego w kwocie 480 złotych. W ocenie skarżącej, Sąd pierwszej instancji powinien był zasądzić na jej rzecz 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W pełni rację ma autor prawidłowo sformułowanego zażalenia, że w sprawie doszło do uchybienia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. w związku z art. 163 § 2 zdanie drugie p.p.s.a., polegające na braku uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sprawie kosztów postępowania, mimo że podlega ono zaskarżeniu zażaleniem (art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a.) i zostało wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a), zatem podlegało doręczeniu stronom wraz z uzasadnieniem (art. 163 § 2 zdanie drugie p.p.s.a). W rezultacie zaskarżone postanowienie nie podaje się kontroli instancyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w tym zakresie. Lektura bowiem uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, że brak jest w nim jakiegokolwiek wyjaśnienia wysokości zasądzonych kosztów postępowania. Uniemożliwia to weryfikację w postępowaniu zażaleniowym merytorycznej prawidłowości zasądzonych kosztów przez Sąd pierwszej instancji. W związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. powinien był on przedstawić podstawę prawną rozstrzygnięcia i wyjaśnić oparty o nią sposób wyliczenia przez siebie zasądzonych kosztów. Nieczyniąc tego uchybił przywołanym normom p.p.s.a. Brak ten Sąd pierwszej instancji wyeliminuje ponownie rozpoznając sprawę kosztów postępowania. Przedstawione uchybienie jednocześnie czyni przedwczesnym rozpatrzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny drugiego zarzutu zażalenia, a dotyczącego merytorycznej zasadności wysokości zasądzonych kosztów. Godziłoby to w prawo do dwuinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego (art. 78 Konstytucji). Ponownie rozpoznając sprawę kosztów postępowania, Sąd pierwszej instancji z uwagi na art. 200 p.p.s.a. uwzględni również koszty wynikłe z postępowania zażaleniowego w sprawie. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny zastosował art. 197 § 2 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło