I OZ 912/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 1043/11 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 25 stycznia 2012 r. odrzucił, jako niedopuszczalny, wniosek R. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. W uzasadnieniu swego postanowienia Sąd Wojewódzki wskazywał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] marca 2009 r., którą odmówiono R. K. przyznania jednorazowego zasiłku celowego w celu złagodzenia szkód spowodowanych suszą i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Powyższa decyzja została wysłana stronie w dniu [..] czerwca 2009 r. Z adnotacji na kopercie wynikało, że przesyłkę awizowano dwukrotnie w dniach [...] i [...] czerwca 2009 r., o czym umieszczono informację na drzwiach mieszkania adresata. Kolegium powtórnie wysłało do wnioskodawcy ww. decyzję w dniu [...] czerwca 2009 r. Wskazana przesyłka była ponownie dwukrotnie awizowana ([...] czerwca 2009 r. i [...] lipca 2009 r.), o czym pozostawiono informację w bramie posesji. Niepodjęcie przesyłki skutkowało pozostawieniem jej z dniem [...] lipca 2009 r. w aktach administracyjnych ze skutkiem doręczenia - w trybie art. 44 K.p.a., o czym R. K. został poinformowany w przesłanym, a następnie odebranym przez niego piśmie z dnia [...] października 2011 r. R. K. w dniu [...] listopada 2011 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na powyższą decyzję, wskazując, że - wbrew twierdzeniom Kolegium - listonosz nie zostawił awiza ani w drzwiach mieszkania, ani w bramie posesji. Wskazał, że powyższe okoliczności potwierdzają jego rodzice, którzy w pisemnym oświadczeniu z dnia [...] listopada 2011 r. podali, że mieszkają pod tym samym adresem co syn i również mają problemy z odbiorem przesyłek. Oświadczyli, że awiza nie było na drzwiach mieszkania syna ani na bramie wspólnej posesji. Stwierdzili, że doręczyciel wielokrotnie doręczając adresowane do nich przesyłki również nie pozostawiał awiza na drzwiach mieszkania ani w innym widocznym miejscu. Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. R. K. ponownie zwrócił się o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi na przedmiotową decyzję wskazując, że nie z własnej winy nie doręczono mu tej decyzji, co skutkowało niemożnością skutecznego wniesienia skargi. W dniu [...] grudnia 2011 r. R. K. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2009 r., w której wniósł m.in. o uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu z dnia [...] listopada 2011 r. Odrzucając ww. wniosek , Sąd Wojewódzki - powołując się na treść art. 86 § 1, art. 87 § 5, art. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 270, ze zm.) dalej jako "P.p.s.a." – wskazywał, że przedmiotowy wniosek został złożony po upływie niemal 2,5 lat od upływu uchybionego terminu do wniesienia skargi. Zgodnie zaś z art. 87 § 5 P.p.s.a., po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne ale tylko w przypadkach wyjątkowych, które to pojęcie należy wykładać ścieśniająco. W niniejszej sprawie – zdaniem Sądu – wskazywane natomiast przez wnioskodawcę okoliczności nie świadczyły o zaistnieniu wyjątkowego przypadku, o którym mowa w art. 87 § 5 P.p.s.a. Twierdził on bowiem jedynie, że - wbrew zawartym na potwierdzeniach odbioru adnotacjom - awiza korespondencji zawierających ww. decyzje Kolegium nie zostały pozostawione na drzwiach mieszkania i w bramie. Nie można było zatem uznać za przypadek "wyjątkowy" sytuacji, w której przez okres ponad 2,5 roku skarżący nie podjął żadnych działań w celu uzyskania informacji, chociażby telefonicznej, czy sprawa z jego odwołania została rozpoznana. W zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie R. K., wnosząc o jego uchylenie, zakwestionował wyrażone w nim stanowisko Sądu Wojewódzkiego podtrzymując twierdzenie o braku jakiegokolwiek awizo na drzwiach domu oraz w bramie, które potwierdziłyby próbę doręczenia decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku tym należy uprawdopodobnić okoliczności, wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 87 § 5 P.p.s.a., po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Sąd jest zatem zobligowany nie tylko do oceny, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, ale także do zbadania, czy sytuacja ta miała miejsce w wyjątkowych okolicznościach. Przepis ten zaostrza więc przesłanki przywrócenia terminu, uzależniając możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku od zaistnienia wyjątkowego przypadku. Zaznaczyć należy, iż w świetle przesłanki z art. 86 § 1 P.p.s.a., rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej, poprzedzone być musi zbadaniem dopuszczalności tego wniosku. Wniosek niedopuszczalny jest to bowiem wniosek, w stosunku do którego brak jest ustawowych warunków jego dopuszczalności. Powinien on spełniać określone wymogi formalne, w przeciwnym razie - stosownie do art. 88 P.p.s.a. - podlegać będzie odrzuceniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Prawidłowo bowiem zauważył, iż powoływanie się przez skarżącego wyłącznie na brak umieszczenia awiza we wskazanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru bramie i drzwiach, nawet jeżeli zostało potwierdzone przez świadków, nie świadczy o zaistnieniu w przedmiotowym stanie faktycznym wyjątkowego przypadku, o którym mowa w art. 87 § 5 P.p.s.a., który uzasadniałby przywrócenie terminu po upływie roku od jego uchybienia. Ustawa wprawdzie nie określa, co należy rozumieć pod pojęciem "przypadek wyjątkowy", pozostawiając to uznaniu Sądu. Należy jednak przyjąć, że są to nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiały złożenie wniosku o przywrócenie terminu w normalnym terminie (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 272-273). Należy przy tym podkreślić, iż pojęcie wyjątkowego przypadku jest wprawdzie pojęciem niedookreślonym, jednakże trzeba je wykładać ścieśniająco, w przeciwnym bowiem razie każda sytuacja mogłaby uzasadniać przywrócenie terminu, co wypaczałoby sens ustanowienia powyższego przepisu. Reasumując, wniosek skarżącego został złożony z przekroczeniem roku od uchybienia terminu do wniesienia skargi i skarżący nie wskazał wyjątkowych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przywrócenia tego terminu. W tej sytuacji uznać należy, iż wniosek ten podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny. Niedopuszczalne było więc analizowanie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ wniosek skarżącego nie spełniał wymogów pozwalających na jej dokonanie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.