I OZ 923/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2015 r. sygn. akt VIII SO/Wa 9/15 odmawiające M. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. K. na bezczynność Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 maja 2015 r. sygn. akt VIII SO/Wa 9/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd wskazał, że skarżący w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podał, że "sprawa jest trudna, nie do rozwiązania". Wyjaśnił, że nie posiada żadnego majątku, domu, nie osiąga dochodu. Pismem z dnia 5 maja 2015 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do złożenia dodatkowych informacji tj.: 1) wskazania wszystkich źródeł utrzymania (prace dorywcze, sezonowe itp.) oraz ich wysokości, 2) wskazania obiektywnych przyczyn w postaci np. choroby uniemożliwiających podjęcie jakiejkolwiek pracy, 3) wyjaśnienia kto ponosi bieżące koszty utrzymania skarżącego, 4) wskazania czyją własnością jest lokal, w którym skarżący zamieszkuje, 5) złożenia dokumentów obrazujących sytuację rodzinną i finansową skarżącego (np. zaświadczenie z właściwej jednostki do spraw opieki społecznej), 6) wskazania faktów potwierdzających zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że jest bezpaństwowcem i od 25 lat nie ma możliwości zarobkowania. Postanowieniem z dnia 12 maja 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy M. K. Pismem z dnia 18 maja 2015 r. skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia wskazując, że powołane w nim przepisy kolidują ze stanem faktycznym opisanym we wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając złożony wniosek podniósł, iż ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. To strona ma przekonać sąd, iż znajduje się w określonej sytuacji, która uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. W związku z tym powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy i jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji przyznania prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie. Nieprzedstawienie przez wnioskodawcę swojej sytuacji majątkowej obejmującej zarówno dochody, ponoszone wydatki jak i inny majątek będący w jego posiadaniu, skutkuje brakiem wystarczających danych co do jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. To z kolei uniemożliwia dokonanie pełnej oceny czy poniesienie przez stronę kosztów postępowania uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. W ocenie Sądu za niewystarczające należy uznać gołosłowne twierdzenia skarżącego jakoby od wielu lat nie posiadał jakichkolwiek źródeł utrzymania i żadne osoby trzecie nie ponosiły za niego tych kosztów. Skarżący podnosi, że od 1980 r. jest bezpaństwowcem, a od 2002 r. osobą bezdomną, nie może podjąć żadnej pracy także dorywczej czy sezonowej. Twierdzeń tych w żaden sposób jednak nie uprawdopodobnił, nie przedstawił żadnego dowodu choćby w części potwierdzającego podnoszone okoliczności, co czyni je sprzecznymi z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Zawarte natomiast w sprzeciwie oraz piśmie z dnia 28 maja 2015 r. informacje pozostają bez związku z wykazaniem przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Sąd podkreślił, iż odmowa przyznania prawa pomocy podyktowana jest w tym przypadku nienależytym, sprowadzającym się do przedstawienia niewiarygodnych i niepełnych informacji, wykonaniem nałożonego na stronę zobowiązania z dnia 28 kwietnia 2015 r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, które spowodowało, że niemożliwe jest ustalenie, czy skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, podnosząc okoliczności wskazane we wcześniejszych pismach oraz w sprzeciwie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, iż strona występująca o przyznanie prawa pomocy powinna nie tylko przytoczyć okoliczności wskazujące na zasadność jej wniosku, ale także co najmniej je uprawdopodobnić. Skarżący występując o przyznanie prawa pomocy, pomimo wezwania, o którym mowa w art. 255 p.p.s.a. nie przedstawił żadnych dokumentów i dodatkowych wyjaśnień świadczących o tym, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, nie wyjaśnił także z jakich dochodów zaspakaja bieżące potrzeby życiowe. Zażalenie skarżącego w istocie stanowi polemikę z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odmowie przyznania prawa pomocy i ma na celu podważyć zasadność wezwania Sądu do przedstawienia dokumentów i dodatkowych wyjaśnień dotyczących stanu majątkowego, dochodów i stanu rodzinnego. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że niewykonanie wezwania Sądu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy spowodowało niemożliwość ustalenia, czy skarżący spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. W takiej sytuacji uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.