I OZ 929/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 6 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Po 399/09 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w P. z dnia [...] 2009r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Po 399/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił P. K. wstrzymania wykonania decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w P. z dnia [...] 2009 r. w przedmiocie ustalenia równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką. Uzasadniając powyższe orzeczenie Sąd pierwszej instancji podał, iż w skardze na powyższą decyzję skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, iż jest młodym człowiekiem i nie posiada oszczędności, które pozwoliłyby mu na zwrot kwoty do uiszczenia, której został zobowiązany. Wyjaśnił, że dopiero zakończył zawodową służbę wojskową, a zwrot niespełna 27.000 zł pozbawi go i jego najbliższych niezbędnych środków utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przytoczył, że treść art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) i podniósł, że na stronie spoczywa obowiązek przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Sąd stwierdził, że w uzasadnieniu wniosku nie odniesiono się do żadnych konkretnych faktów mających potwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Sąd uznał, iż trudna sytuacja materialna nie jest wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Sąd wskazał, że wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności. Nadto przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) w art. 8-10 ograniczają dopuszczalność prowadzenia egzekucji do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Z tego też względu - zdaniem Sądu - obawy skarżącego dotyczące ciężkich skutków egzekucji są nieuzasadnione, jak również nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonego aktu. W zażaleniu na powyższe postanowienie P. K. zarzucił uchybienie art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na błędnym przyjęciu, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji skutkującej zapłaceniem kwoty blisko 27 tysięcy złotych nie powoduje w razie przymusowego wykonania zaskarżonej decyzji niepowetowanej dla skarżącego szkody. Skarżący podniósł, iż brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może spowodować podjęcie przez organ administracji egzekucji administracyjnej, co może spowodować utratę przez niego środków utrzymania siebie i jego najbliższych. Skarżący wskazał, że jest młodym człowiekiem, który dopiero zakończył zawodową służbę wojskową i próbuje odnaleźć się na trudnym rynku pracy. Podniósł, że nie posiada tak znacznych środków, zaś wykonanie decyzji w drodze egzekucji administracyjnej może spowodować, że w ogóle utraci środki utrzymania. Gdyby w chwili obecnej skarżący musiał zwracać kwotę w wysokości 27 tysięcy złotych musiałby zaciągać znaczne zobowiązania kredytowe. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowość zaskarżonego postanowienia podlega ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pod względem jego zgodności z regulacją zawartą w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej "p.p.s.a.", gdyż ten przepis dotyczy udzielenia stronie skarżącej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy - art. 61 § 3 p.p.s.a. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. J.Jodłowskiego, Warszawa 1989, s. 426). Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 335 i n.). Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku - na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji - powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają /lub nie/ za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. P. K. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawarł w skardze. Skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki. Skarżący nie uprawdopodobnił, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku domyślać się jakimi względami kierował się skarżący składając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Podniesiona przez skarżącego kwestia pozbawienia środków utrzymania nie została w żaden sposób uprawdopodobniona. P. K. ograniczył się do ogólnikowych stwierdzeń, nie podając jakichkolwiek okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej rodziny skarżącego, w tym dochodów i wydatków rodziny, posiadanych nieruchomości, oszczędności (lub ich braku). Przesłanką wstrzymania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. A zatem, należy stwierdzić, że P. K. nie wykazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powołane przez skarżącego argumenty dotyczące utraty środków utrzymania oraz próby odnalezienia się na rynku pracy nie zostały poparte żadnymi danymi. W szczególności skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów dotyczących sytuacji finansowej. Skarżący nie podał żadnych konkretnych okoliczności i danych pozwalających na ocenę wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Tak z wniosku jak i z zażalenia nie wynika nawet, czy skarżący i jego żona są zatrudnieni i jakie otrzymują wynagrodzenie. Nadto nie można mówić o możliwości spowodowania nieodwracalnych skutków, jeśli istnieje możliwość dochodzenia zwrotu uiszczonej opłaty. W przypadku należności pieniężnych niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza taką sytuację, gdy należność uiszczona w wyniku wykonania decyzji nie będzie mogła zostać naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia. Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, iż postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. W takim przypadku strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia winna wykazać taką zmianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek - art. 61 § 4 p.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił oddalić zażalenie.