I OZ 938/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt III SAB/Lu 13/11 odrzucające wniosek J. H. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SAB/Lu 13/11 odrzucającego skargę J. H. na bezczynność Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2010 r., wydanej przez Komendanta Powiatowego Policji we W. w sprawie ustalenia składu nieetatowego zespołu oskarżycieli publicznych do oskarżania przed sądem oraz upoważnienia policjantów do podpisywania dokumentacji postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SAB/Lu 13/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę J. H. na bezczynność Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2010 r., wydanej przez Komendanta Powiatowego Policji we W. w sprawie ustalenia składu nieetatowego zespołu oskarżycieli publicznych do oskarżania przed sądem oraz upoważnienia policjantów do podpisywania dokumentacji. Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o trybie i terminie zaskarżenia został doręczony skarżącemu w dniu 20 kwietnia 2011 r. Od wskazanego postanowienia z dnia 13 kwietnia 2011 r. skarżący w dniu 5 października 2012 r. (data stempla pocztowego) wniósł skargę kasacyjną, sporządzoną przez siebie osobiście. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt III SAB/Lu 13/11, odrzucił skargę kasacyjną wskazując, że nie spełnia ona wymogu tak zwanego "przymusu adwokackiego" określonego w art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zam.). Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt I OZ 937/12 utrzymał w mocy to postanowienie. Pełnomocnik z urzędu skarżącego w dniu 29 października 2012 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wskazanego wyżej postanowienia z dnia 13 kwietnia 2011 r. Wraz z wnioskiem złożył skargę kasacyjną. Uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu przy wniesieniu skargi kasacyjnej podniósł, że wcześniejszy pełnomocnik z urzędu nie wniósł skargi kasacyjnej od wskazanego wyżej postanowienia wbrew woli skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt III SAB/Lu 13/11 odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wskazując, że termin do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 13 kwietnia 2011 r. o odrzuceniu skargi upłynął w dniu 20 maja 2011 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wspomnianego wyżej postanowienia wraz ze skargą kasacyjną skarżący złożył w dniu 29 października 2012 r., a więc po upływie roku. Wobec tego Sąd stwierdził, że w takiej sytuacji w sprawie znajduje zastosowanie art. 87 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zgodnie z którym po upływie roku od uchybionego terminu jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Zdaniem Sądu pierwszej instancji oceniając niniejszą sprawę z punktu widzenia przesłanki określonej we wskazanym wyżej przepisie stwierdzić należy, że nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Sąd stwierdził, iż powoływana przez skarżącego okoliczność, że skarga kasacyjna od postanowienia o odrzuceniu skargi nie została wniesiona przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu wbrew woli skarżącego, nie stanowi przesłanki uzasadniającej zaistnienie "przypadku wyjątkowego". Na to postanowienie zażalenie złożył pełnomocnik z urzędu skarżącego, wskazując, że złożył skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia w terminie siedmiu dni od doręczenia mu zawiadomienia o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu skarżącego. W takim przypadku – w ocenie pełnomocnika – wniosek o przywrócenie terminu nie jest ani spóźniony, ani niedopuszczalny – również w świetle art. 87 § 5 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest zarazem łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 powołanej ustawy: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Natomiast w myśl art. 87 § 5 powołanej ustawy, po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Zauważyć w tym miejscu należy, że w rozpoznawanej sprawie odpis postanowienia z dnia 13 kwietnia 2011 r. o odrzuceniu skargi wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o trybie i terminie zaskarżenia został doręczony skarżącemu w dniu 20 kwietnia 2011 r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej został złożony w dniu 29 października 2012 r., a więc po upływie roku. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie ma zastosowanie art. 87 § 5 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy zatem rozważyć, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzi wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 87 § 5 powołanej ustawy umożliwiający przywrócenie terminu po upływie roku od uchybienia temu terminowi. Ustawa nie określa co należy rozumieć pod pojęciem "przypadek wyjątkowy", pozostawiając to uznaniu Sądu. Należy przyjąć że są to nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiały złożenie wniosku o przywrócenie terminu w normalnym terminie (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2008 r., s. 197). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał przesłanki "wyjątkowości" zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w złożonym zażaleniu. Za okoliczność taką nie można bowiem uznać, że wcześniejszy pełnomocnik z urzędu nie wniósł skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 13 kwietnia 2011 r. wbrew woli skarżącego. Na marginesie dodać należy, że obecny pełnomocnik skarżącego jest czwartym z kolei pełnomocnikiem z urzędu wyznaczonym dla skarżącego po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi z dnia 13 kwietnia 2011 r. Skoro zatem wniosek skarżącego został złożony z przekroczeniem roku od uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i skarżący nie wskazał wyjątkowych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przywrócenia tego terminu, uznać należy, iż wniosek ten podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji