I OZ 950/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 16 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1320/15 odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1320/15, odrzucił skargę K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi. W dniu 15 października 2015 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Jednocześnie z wnioskiem uiścił wymagany wpis od skargi. Podniósł, że wniosek motywuje brakiem podjęcia próby doręczenia przez urząd pocztowy wezwania do uiszczenia wpisu od skargi oraz nie pozostawieniem w skrzynce pocztowej zawiadomienia o możliwości odbioru wezwania. Skarżący wskazał, że w okresie w którym, według Placówki Pocztowej, podjęta była próba doręczenia przedmiotowego wezwania stale w miejscu zaadresowania przesyłki przebywała małżonka skarżącego V. L.-S., która była w tym czasie na zwolnieniu lekarskim. W ocenie skarżącego fakt, że pomimo stałego przebywania pod wskazanym adresem osoby dorosłej nie nastąpił nawet kontakt z rzeczoną osobą wskazuje, iż próba doręczenia ww. wezwania przez Pocztę Polską nie miała miejsca. Skarżący podał ponadto, że nie pozostawiono w jego skrzynce pocztowej zawiadomienia o niemożności doręczenia przesyłki. Skarżący wskazał, że w dniu 13 października 2015 r. wystąpił do Poczty Polskiej S.A. z reklamacją związaną z brakiem próby doręczenia opisanej przesyłki. Wobec tego skarżący uznał, że nieuiszczenie wpisu sądowego i nieusunięcie braków formalnych skargi nastąpiło bez jego winy, a przedstawione okoliczności uzasadniają zasadność wniosku o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1320/15, na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej "p.p.s.a."), odmówił K. S. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] maja 2015 r., nr [...]f, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Sąd stwierdził, że ze wskazanych przez stronę okoliczności sprawy i przedstawionych dokumentów nie wynika, aby skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu nie może zasługiwać na uwzględnienie niepotwierdzone negowanie przez skarżącego okoliczności pozostawienia w skrzynce oddawczej adresata awiza przesyłki zawierającej zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd zwrócił także uwagę, że skarżący podniósł brak próby doręczenia przesyłki dorosłemu domownikowi w sytuacji, gdy w dniu 7 listopada 2009 r. wystąpił z żądaniem doręczania korespondencji bezpośrednio do skrzynki oddawczej adresata – jak wynika z pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia 19 lutego 2016 r. Zdaniem Sądu powołane uzasadnienie wniosku oraz przedstawione w tym zakresie przez skarżącego dalsze pisma i dokumenty nie dają podstawy do przywrócenia uchybionego terminu. Wobec czego brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie podnosząc między innymi, że żądanie doręczenia korespondencji bezpośrednio do skrzynki oddawczej adresata dotyczy tylko i wyłącznie zwykłej korespondencji awizowanej, a nie korespondencji za potwierdzeniem odbioru, jakim jest wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący wskazał na fakt stale występujących nieprawidłowości w dostarczaniu korespondencji na jego adres i stwierdził, że bezwzględnie uwiarygodnia to brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Zwłaszcza, że w formalnym piśmie Poczta przyznała, że mogą występować uchybienia w fizycznym dostarczaniu korespondencji do adresata (niezależnie od prawidłowo udokumentowanego awizowania). Podniósł, że fakt, iż w oddziale Poczty Polskiej znajduje się udokumentowane awizowanie przesyłki oznacza tylko tyle, że pracownicy Poczty Polskiej prawidłowo wypełnili dokumentację związaną z awizowaniem i w żadnym wypadku nie jest potwierdzeniem faktu, że podjęto próbę fizycznego dostarczenia mu korespondencji z sądu. Ponadto skarżący podał, że w ostatnim czasie pracownik Poczty Polskiej odpowiedzialny za dostarczanie przesyłek awizowanych za potwierdzeniem odbioru (w tym z sądu) przyznał, że nieprawidłowości w dostarczaniu tych przesyłek rzeczywiście miały miejsce i przeprosił za ich występowanie, jednocześnie informując o toczącym się wobec niego postępowaniu dyscyplinarnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy niedochowanie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie, która występuje z wnioskiem o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 tej ustawy. Zaznaczyć należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Strona winna przy tym wykazać, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Przepis art. 73 p.p.s.a. wskazuje na jedną z form tzw. doręczeń zastępczych, kiedy to przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk jej adresata, lecz przyjmuje się fikcję prawną, iż takie doręczenie nastąpiło. W myśl art. 73 § 2 p.p.s.a., zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W niniejszej sprawie skarżący nie zaprzecza, a wręcz potwierdza, że posiada oddawczą skrzynkę pocztową, natomiast z adnotacji operatora pocztowego umieszczonych na kopercie, w której w/w wezwanie zostało przesłane skarżącemu na wskazany przez niego adres wynika, że przesyłka została prawidłowo dwukrotnie awizowana. Pierwsze awizowanie miało miejsce w dniu 6 sierpnia 2016 r., zaś ponowne – w dniu 14 sierpnia 2016 r. Przesyłkę – jako niepodjętą w terminie – zwrócono do nadawcy w dniu 21 sierpnia 2016 r. Powyższe wynika także z pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia 8 stycznia 2016 r. znajdującego się w aktach niniejszej sprawy (k-57). Z koperty tej wynika również, iż w dniu 6 sierpnia 2016 r. pozostawiono zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym Warszawa 8, które umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej. Przedmiotowe awizo zostało zatem pozostawione w bezpiecznym i prawem dozwolonym miejscu – oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Nie było zatem potencjalnie narażone na przypadkowe lub celowe zniszczenie przez osobę trzecią, co teoretycznie mogłoby mieć miejsce w sytuacji pozostawienia go np. na drzwiach mieszkania (na którą to formę doręczenia również zezwala powyższy przepis). Chybiony jest zatem argument zażalenia kwestionujący awizację korespondencji z sądu. Twierdzenie skarżącego, że awiza nie otrzymał, może być uznane jedynie za przypuszczenie, jednak aby przyznać mu charakter faktu, adresat przesyłki musiałby uprawdopodobnić, że tak rzeczywiście było, czego jednak nie uczynił. Obalenie bowiem fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło. W zaistniałych okolicznościach uznać należy, że Sąd I instancji trafnie ocenił, iż strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu, szczególnie w świetle szczegółowych wyjaśnień udzielonych w sprawie przez Pocztę Polską S.A., nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. Spójność tych wyjaśnień z aktami sprawy nie pozwala na ich zakwestionowanie. Wobec tego nie można uznać, że zostały wypełnione przesłanki z art. 86 § 1 p.p.s.a., co oznacza, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jedyny bowiem argument, na jaki powołuje się skarżący to ten, że nie otrzymał do swej skrzynki oddawczej przedmiotowego awiza, co nie znajduje odzwierciedlenia w aktach niniejszej sprawy. Twierdzenia skarżącego o tym, że Poczta Polska S.A. przyznała, iż nieprawidłowości w dostarczaniu przesyłek rzeczywiście miały miejsce także nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym niniejszej sprawy. Z korespondencji skarżącego z Pocztą wynika jedynie, że ze względu na upływ czasu i charakter czynności nie jest możliwe ustalenie wszystkich szczegółów w tej sprawie. Nie jest to jednak tożsame z przyznaniem, że dostarczanie do skarżącego awizowanych przesyłek następowało w sposób nieprawidłowy. Z akt nie wynika również, aby przeciwko jakiemukolwiek pracownikowi Poczty toczyło się postępowanie dyscyplinarne związane z nieprawidłowym doręczaniem awizowanych przesyłek skarżącemu. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że wniosku o przywrócenie terminu nie można uzasadniać argumentami kwestionującymi fakt doręczenia. Nieskuteczne doręczenie wezwania oznacza bowiem, że bieg określonego w nim terminu nie rozpoczął się, zatem kwestionowanie skuteczności doręczenia wezwania skierowane jest w istocie przeciwko odrzuceniu skargi. To uzasadniałoby zaś złożenie środka odwoławczego od postanowienia o odrzuceniu skargi. Natomiast złożenie wniosku o przywrócenie terminu oparte jest na założeniu, że doręczenie wezwania było skuteczne, uchybiono określonemu w nim terminowi, jednak nastąpiło to bez winy strony. Wobec tego obie te konstrukcje wzajemnie się wykluczają. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 w zw. z art. 197, postanowił jak w sentencji.