I OZ 953/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2011 r. sygn. akt IV SA/GI 778/11 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił M.R. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skarżący, korzystający z ustawowego zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, nie wykazał w swoim wniosku rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, wobec czego wezwano go – na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., do przedłożenia dokumentów ujawniających jego koszty miesięcznego utrzymania. Strona nie przedłożyła żądanych dokumentów, ograniczając się do przesłania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zabrzu, z którego wynikało, iż skarżący nie składał w roku 2010 zeznania podatkowego. Sąd podniósł, iż M. R. nie wykonał wezwania i nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowiło podstawę odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 ustawy P.p.s.a. Zażalenie na to postanowienie wniósł M. R., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia, jednocześnie nie stawiając mu zarzutu naruszenia prawa. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż żyje z kradzieży i że złożył sam na siebie doniesienie do Prokuratury Rejonowej w Zabrzu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie podlega oddaleniu jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 ustawy P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym – a o taką formę pomocy zwracał się skarżący – przyznane może być osobie fizycznej, jeśli osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie takie winno nastąpić w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże w sytuacji, gdy okoliczności powołane przez stronę we wniosku nie pozwalają na pełną ocenę jej rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości finansowych, Sąd może wezwać stronę do przedłożenia dodatkowych dokumentów w tym przedmiocie, co wynika z art. 255 P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie mamy właśnie do czynienia z taką sytuacją. M. R., z uwagi na brak wskazania we wniosku wysokości wydatków ponoszonych przez niego, wezwany został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do przedłożenia dodatkowych dokumentów, które miały wyjaśnić w sposób dostateczny kwestię jego sytuacji majątkowej. Pomimo skutecznego wezwania strona nie przedłożyła żądanych dokumentów, nadsyłając jedynie odpis postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zabrzu, z którego wynikało, iż skarżący nie składał w roku 2010 zeznania podatkowego. Sąd I instancji uznał więc, iż tym samym skarżący nie wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić. Jednocześnie zauważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, wynikającego z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy P.p.s.a. Przedmiotem skargi M.a R.a była bowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie zasiłku okresowego, a więc z zakresu pomocy i opieki społecznej. Oznacza to, iż w istocie wniosek M.a R.a o przyznanie prawa pomocy był bezprzedmiotowy w zakresie żądania zwolnienia go od kosztów sądowych, a postępowanie w tej kwestii powinno być umorzone. Jednakże podkreślenia wymaga, iż uchybienie to nie miało wpływu na wynik zapadłego w sprawie orzeczenia. Z uwagi na podniesione powyżej okoliczności oraz brak wykazania przez skarżącego zaistnienia przesłanek do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie, jak również wobec niepodniesienia w zażaleniu zarzutów naruszenia prawa, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie za wydane zgodnie z prawem i orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.