I OZ 965/11

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-12-01

Skład orzekający: Małgorzata Jaśkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie całego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od rozpoznania sprawy jest dopuszczalny oraz jakie są wymogi formalne i materialne dla skutecznego wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie całego sądu administracyjnego jest niedopuszczalny; możliwe jest wyłączenie jedynie poszczególnych sędziów, którzy muszą być wskazani z imienia i nazwiska wraz z konkretnymi, obiektywnymi i uprawdopodobnionymi przyczynami wyłączenia. Brak spełnienia tych wymogów formalnych skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.
Stan faktyczny
S. P. złożył wniosek o wyłączenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy od rozpoznania jego sprawy, który został potraktowany jako skarga kasacyjna. WSA w Bydgoszczy wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, wskazując konieczność podania konkretnych sędziów i przyczyn wyłączenia. Skarżący nie usunął braków, wniosek został pozostawiony bez rozpoznania. S. P. złożył zażalenie do NSA na to zarządzenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie S. P. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 września 2011 r. pozostawiające bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sądu.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. P. na zarządzenie Składu Orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 września 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 411/11 pozostawiające bez rozpoznania wniosek S. P. z dnia 18 czerwca 2011 r. o wyłączenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy od rozpoznania sprawy postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 16 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę S. P. na czynność Dyrektora Zakładu Karnego w [...] w przedmiocie potraktowania wniosku jako skargi, z uwagi na jej niedopuszczalność (sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego). Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2011 r., Sąd pierwszej instancji odrzucił osobiście sporządzoną przez skarżącego skargę kasacyjną od powyższego postanowienia (pismo opatrzone datą 18 czerwca 2011 r.). W środku odwoławczym skarżący zawarł wniosek o wyłączenie Sądu pierwszej instancji od rozpoznania jego sprawy. Zarządzeniem z dnia 18 sierpnia 2011 r. poinformowano skarżącego, iż przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) nie przewidują możliwości wyłączenia sądu, a jedynie poszczególnych sędziów, przy czym wniosek taki zawierać musi konkretne wskazanie sędziego lub też sędziów których dotyczy, a także zindywidualizowane względem każdej z tych osób przyczyny wyłączenia. Brak sprecyzowania wniosku uniemożliwia jego merytoryczne rozpoznanie, wobec czego skarżący wezwany został do uzupełnienia braków formalnych, poprzez wskazanie - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania - sędziów, których dotyczy wniosek, podanie przyczyn uzasadniających wyłączenie oraz powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie przyczyn wyłączenia. Skarżący odpowiedział na wezwanie, jednakże nie usunął wskazanych przez WSA w Bydgoszczy braków. Postanowieniem z dnia 5 września 2011 r. WSA w Bydgoszczy pozostawił wniosek skarżącego zawarty w piśmie z dnia 18 czerwca 2011 r. (uznanym za skargę kasacyjną) bez rozpoznania. W uzasadnieniu podał, iż skarżący został poinformowany o tym, że przepisy p.p.s.a. nie zawierają regulacji dotyczącej wyłączenia sądu, przewidują zaś możliwość wyłączenia konkretnych sędziów. Sędzia może zostać wyłączony od orzekania jedynie w sytuacjach wskazanych w przepisach prawa. Wyłączenie może nastąpić z urzędu lub na wniosek. Celem żądania wyłączenia sędziego na wniosek, jest odsunięcie go od orzekania z powodów, które w konkretnych okolicznościach, uprawdopodobnionych przez wnioskodawcę, wskazują iż sędzia ten nie daje gwarancji bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Wnioskodawca musi podać konkretne okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego (musi te okoliczności uprawdopodobnić). Przesłanki przestawione we wniosku o wyłączenie sędziego muszą mieć charakter obiektywny. Zastosowanie art. 19 p.p.s.a. nie może nastąpić na skutek subiektywnego przekonania wnioskodawcy, że sędzia nie będzie bezstronny. Także okoliczność, iż sędzia zajął przy orzekaniu w innej przedmiotowo sprawie stanowisko, z którym wnioskujący się nie zgadza, nie może być przesłanką do jego wyłączenia. S. P. nie wskazał żadnych okoliczności, które uzasadniałyby wniosek o wyłączenie sędziów, ani też nie wskazał konkretnych sędziów, których jego żądanie dotyczy. Nie spełnia powyższego wymogu użycie we wniosku i piśmie go precyzującym sformułowania "wszystkich sędziów" czy też stwierdzenie, że "sędziowie nadużyli kompetencji", "bronią jedynie swojego interesu, swoich stanowisk poprzez nadużycie prawa". W związku z powyższym, na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. skład orzekający WSA w Bydgoszczy zarządził jak w sentencji. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł S. P., zarzucając mu naruszenie art. 15 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 153 p.p.s.a. oraz art. 194 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wniósł o: 1. "uchylenie postanowienia z dnia 09.08.2011 r. i z dnia 16.05.2011 r. przy uprzedniej kontroli decyzji WSA w Bydgoszczy i wznowienie postępowania poprzez skierowanie skargi z dnia 21.03.2011 r. do sądu równorzędnego i rozpatrzenie sprawy zgodnie ze standardami art. 45 ust. 1 i art. 6 EKPC z poszanowaniem przepisów p.p.s.a., a w tym mego prawa do obrony swoich praw". 2. "rozpatrzenie mego wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów WSA w Bydgoszczy przy wydaniu decyzji przez NSA w tym zakresie, a także co do właściwości sądu czyli przekazania sprawy do sądu równorzędnego w celu rozpatrzenia sprawy z poszanowaniem wszelkich standardów rzetelnego procesu zawartego w art. 45 ust. 1 KRP i art. 6 EKPC". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Po pierwsze należy zauważyć, że WSA w Bydgoszczy prawidłowo wskazał, iż nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia całego sądu administracyjnego od rozpoznania danej sprawy. Możliwe jest natomiast wyłączenie poszczególnych sędziów danego sądu (nawet wszystkich). Takie działanie może w efekcie doprowadzić do niemożności rozpoznania sprawy przez ten właśnie sąd i w konsekwencji uzasadniać będzie skorzystanie przez NSA z regulacji prawnej przewidzianej w art. 14a p.p.s.a. (wyznaczenie innego wojewódzkiego sądu administracyjnego). Po drugie, Sąd pierwszej instancji zasadnie wezwał skarżącego, na skutek analizy wniosku zawartego w skardze kasacyjnej z dnia 18 czerwca 2011 r., do uzupełnienia jego braków. Działanie takie znajduje uzasadnienie w treści stanowiska S. P. w piśmie tym wyrażonym, które dawało pełną podstawę do przyjęcia, iż jego wolą jest skorzystanie z instytucji wyłączenia sędziego. NSA podziela argumenty Sądu pierwszej instancji, co do zakresu uzupełnienia wniosku, jakie winien wykonać skarżący (w szczególności podanie danych sędziów, których wyłączenia się domaga oraz uprawdopodobnienie przyczyny wyłączenia). Niewykonanie klarownego wezwania w tym zakresie i formułowanie niejako w zamian uwag o charakterze polemicznym, nie może prowadzić do dalszego badania jego wniosku. Skarżący zdaje się nie dostrzegać konsekwencji wynikających z niezastosowania się do wezwania sądu, które - tak jak w sprawie niniejszej - prowadzi do jej formalnego zakończenia, tj. pozostawienia wniosku bez dalszego rozpoznania. Strona wezwana do uzupełnienia określonych braków swojego pisma może albo je uzupełnić, dając podstawę do dalszego badania sprawy przez sąd, albo też nie czynić tego i zwalczać zasadność wezwania do usunięcia braków w ewentualnym środku odwoławczym. Kierowanie uwag polemicznych względem działań sądu nie może doprowadzić i nie doprowadzi do zmiany jego stanowiska. Na tle okoliczności niniejszej sprawy NSA uznaje więc za zasadne wezwanie do uzupełnienia braków, jakie do skarżącego skierował WSA w Bydgoszczy. Niewykonanie tego obowiązku dawało w związku z tym podstawę do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, co NSA uznaje za prawidłowe. Po trzecie wyjaśnić trzeba, iż niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny i dotyczy badania prawidłowości jedynie zarządzenia o pozostawieniu wniosku skarżącego bez rozpoznania. Postępowanie w tym zakresie nie może dotyczyć kontroli zasadności postanowień WSA w Bydgoszczy wydanych w dniu 16 maja 2011 r. (odrzucenie skargi) i 9 sierpnia 2011 r. (odrzucenie skargi kasacyjnej), czego domaga się w zażaleniu skarżący. Kwestionowanie ww. rozstrzygnięć możliwe jest wyłącznie w trybie i na zasadach przewidzianych w p.p.s.a. Nie może to nastąpić w ramach badania zasadności pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 i art. 198 p.p.s.a., oddalił zażalenie S. P., jako niezasadne w stopniu oczywistym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło