I OZ 975/07
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2007-12-21
Skład orzekający: Irena Kamińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może odrzucić zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego, pomimo złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy?Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej podlega odrzuceniu, jeśli nie zostanie uiszczony należny wpis sądowy, nawet jeśli strona złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, o ile nie wykazała zmiany swojej sytuacji finansowej w stosunku do poprzednio deklarowanej. Sąd administracyjny nie może skierować sprawy do Trybunału Konstytucyjnego z własnej inicjatywy, a jedynie może wystąpić z pytaniem prawnym, co nie miało miejsca w tej sprawie.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. WSA odrzucił to zażalenie z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego, mimo wezwania. Skarżąca argumentowała, że nie wiedziała, którego zażalenia dotyczy wezwanie i złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy były oddalane przez WSA i NSA. Skarżąca wniosła również o skierowanie sprawy do Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 2303/06 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie z dnia 29 czerwca 2007 r. w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 listopada 2007 r. odrzucił zażalenie skarżącej na postanowienie tego Sądu z dnia 29 czerwca 2007 r. Postanowieniem tym Sąd odrzucił zażalenie na postanowienie z 23 maja 2007 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Przyczyną odrzucenia zażalenia od postanowienia z 15 listopada 2007 r. było nieuzupełnienie w zakreślonym terminie braków formalnych poprzez nieuiszczenie wpisu. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 15 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał ponadto, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 września 2007 r. oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie tego Sądu z dnia 28 czerwca 2007 r. odmawiającego A. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia jej od ponoszenia kosztów sądowych.
W związku z prawomocnym rozstrzygnięciem Sądu II instancji skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania w tym przedmiocie. W wezwaniu skierowanym do strony zamieszczono pouczenie, że nieuiszczenie wpisu w zakreślonym terminie pociągnie za sobą odrzucenie przez Sąd przedmiotowego zażalenia. Wezwanie do uiszczenia wpisu zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 17 października 2007 r., ale nie zostało ono przez skarżącą wykonane. W dniu 18 października 2007 r. A. Z. złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został uwzględniony z uwagi na to, że sytuacja materialna skarżącej nie zmieniła się w stosunku do poprzednio wykazanej we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Postanowienie z 15 listopada 2007 r. zaskarżyła A. Z., wnosząc o ponowne wnikliwe rozpoznanie jej sprawy pod kątem zarówno materialnym, jak i moralno - etycznym. Ponadto wskazała, że Sąd I instancji wzywając ją do wykonania przedmiotowego zarządzenia nie wskazał, którego zażalenia dotyczy wezwanie do uiszczenia wpisu. W dniu wydania zaskarżonego postanowienia musiała, jak wyjaśniła, złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, ponieważ nie mogła narażać swojej rodziny na dodatkowe koszty związane z tocząca się sprawą w sądzie. Na zakończenie wniosła o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o ostateczne rozstrzygnięcie jej sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 220 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W przypadku nieopłacenia pisma przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do opłacenia go pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania. Wyjątek od tej zasady zawiera art. 220 § 3 P.p.s.a. zgodnie z którym skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie zostanie uiszczony należny wpis podlegają odrzuceniu. Szczegółowe zasady pobierania wpisu w sprawach sądowoadministracyjnych określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 tego rozporządzenia od zażaleń na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego pobiera się wpis stały w kwocie 100 zł bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności.
W niniejszej sprawie kwestią przyznania prawa pomocy A. Z. zajmował się w pierwszej kolejności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który postanowieniem z dnia 28 lipca 2007 r. odmówił przyznania jej prawa pomocy. Sąd I instancji uznał, że sytuacja materialna skarżącej nie odpowiada przesłankom z art. 246 § 1 P.p.s.a. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 września 2007 r. w sprawie I OZ 624/07 oddalił zażalenie skarżącej na to postanowienie, uznając tym samym trafność podjętych w tym zakresie decyzji procesowych przez Sąd I instancji.
Mając na względzie, iż kwestia prawa pomocy w zakresie zwolnienia skarżącej od ponoszenia kosztów sądowych została prawomocnie rozstrzygnięta, nie było przeszkód, aby zażaleniu wniesionemu przez nią na postanowienie z dnia 29 czerwca 2007 r. nadać dalszy bieg i wezwać ją do uiszczenia wpisu od złożonego zażalenia. Niewykonanie przez skarżącą zarządzenia w przedmiocie wezwania jej do uiszczenia wpisu od zażalenia, tylko załączenie w odpowiedzi kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może uzasadniać dopuszczalności tego środka zaskarżenia. Tym bardziej, że kolejny wniosek A. Z. o objęcie jej tego rodzaju ochroną powinien być oceniany w świetle art. 165 P.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała jednak, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, w nowo złożonym wniosku aby jej sytuacja finansowa uległa zmianie w stosunku do wcześniej deklarowanej.
Odnosząc się w dalszej kolejności do zamieszczonego w zażaleniu wniosku skarżącej o skierowanie sprawy do Trybunału Konstytucyjnego zwrócić należy uwagę, że sąd administracyjny w tym Naczelny Sąd Administracyjny nie może skierować sprawy do Trybunału Konstytucyjnego. Może jedynie w trybie określonym przez art. 193 Konstytucji RP wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego i to też w obrębie jasno sprecyzowanych przesłanek z pytaniem prawnym. Jedną z przesłanek dopuszczalności skierowania do Trybunału pytania prawnego przez sąd, jest związek pomiędzy zadanym pytaniem prawnym, a rozstrzygnięciem toczącej się przed nim sprawy. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, chociażby dlatego, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje na tym etapie zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które dotyczyło kwestii incydentalnej i w żaden sposób analizowane w tym orzeczeniu zagadnienia nie mają wpływu na samo rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.
W świetle powyższego należało kwestionowane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uznać za prawidłowe i odpowiadające prawu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło