I OZ 984/07

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-01-03

Skład orzekający: Izabella Kulig-Maciszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która osiąga dochody znacząco przekraczające minimalne wynagrodzenie, posiada majątek w postaci mieszkań i samochodów, oraz spłaca kredyt mieszkaniowy, może zostać uznana za znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która osiąga dochody znacząco przekraczające minimalne wynagrodzenie, posiada majątek w postaci mieszkań i samochodów, a także spłaca kredyt mieszkaniowy, nie wykazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana jedynie wobec osób rzeczywiście ubogich, których środki finansowe zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W takiej sytuacji wygospodarowanie środków na opłaty sądowe i ewentualnego pełnomocnika nie przekracza możliwości strony.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. Z. przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie w sprawie dotyczącej przetwarzania danych osobowych. Sąd uznał, że dochody skarżącego i jego żony, posiadany majątek (mieszkania, samochody) oraz spłacany kredyt mieszkaniowy nie uzasadniają przyznania prawa pomocy. M. Z. złożył zażalenie, podnosząc, że argumentacja Sądu jest nieprzekonująca i nie uwzględnia wszystkich podniesionych okoliczności, w tym spłaty kredytu mieszkaniowego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalić zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1550/07 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1550/07 odmówił M. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. W obszernym uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż pozostające w dyspozycji skarżącego środki pieniężne uzyskiwane przez wnioskodawcę i jego żonę miesięcznie w wysokości [...] zł brutto - co najmniej dziesięciokrotnie przekraczające kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2006 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2007 r. - Dz.U. Nr 171, poz. 1227), pozwalają stronie na poniesienie kosztów związanych z wniesieniem skargi oraz ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Odnośnie natomiast wskazanej przez M. Z. okoliczności prowadzonych licznych postępowań w przedmiotowej sprawie, których intensywność, w ocenie wnioskodawcy, wyczerpała zasoby finansowe jego, żony oraz rodziców żony, to należy stwierdzić - zdaniem Sądu - że nie może to stanowić przesłanki do przyznania mu prawa pomocy i nie dowodzi, że skarżący nie może ponieść jakichkolwiek kosztów z nią związanych, skoro osiągane w gospodarstwie domowym dochody są znacząco wyższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Sąd I instancji zdawał sobie ponadto sprawę, że posiadanie przez skarżącego wraz z żoną trzech mieszkań, dwóch samochodów, trzech polis ubezpieczeniowych, spłacania kredytu bankowego na zakup mieszkania oraz konieczność opłacenia opiekunki do dziecka, związane jest z wysokimi kosztami, ale nie może to stanowić okoliczności uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie Sądu nie do przyjęcia jest w tym przypadku teza, że skarżący znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, która przerzucałaby koszty związane z wniesieniem wpisu sądowego od skargi oraz opłaceniem adwokata - na Skarb Państwa, a zatem na wszystkich podatników. M. Z. złożył zażalenie na to postanowienie podnosząc, że argumentacja Sądu jest nieprzekonująca, a poszczególne motywy, na które powołuje się Sąd zostały "wyjęte ze znacznie szerszych kontekstów, w wyniku czego motywy tez zostały w sposób nieuprawniony spłycone, w następstwie czego Sąd wyprowadził niesprawiedliwe (...) wnioski i odmówił prawa pomocy". Jednocześnie skarżący podniósł, że Sąd nie ustosunkował się do wszystkich podniesionych we wniosku okoliczności, w tym do faktu spłacania kredytu mieszkaniowego w kwocie [...] zł. Ponadto strona podniosła szereg argumentów dotyczących merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionej podstawy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawiania wszelkich istotnych okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej, której analiza umożliwia rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przede wszystkim jednak, należy zaznaczyć, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku stron, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Będą to zatem osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Stąd należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że skarżący uzyskując miesięczny dochód w kwocie [...] zł brutto, oraz posiadając z żoną trzy mieszkania i dwa samochody, nie wykazał, aby jego sytuacja materialna i rodzinna przemawiały za zastosowaniem instytucji prawa pomocy. Nawet wysokość ponoszonych przez skarżącego różnego rodzaju opłat, w tym spłacanie kredytu mieszkaniowego - na który Sąd I instancji wbrew zarzutom strony zwrócił uwagę - nie uzasadniają poglądu, że M. Z. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też nawet pełnych (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) kosztów postępowania. Zważywszy bowiem, na przedstawioną sytuację materialną, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie szczegółowo przeanalizował, nie można uznać, że wygospodarowanie środków finansowych na uiszczenie opłaty i ewentualne ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, przekraczają możliwości strony. Na marginesie należy ponadto zaznaczyć, że podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, nie mogą być brane pod uwagę na tym etapie postępowania. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 w związku z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak wyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło