I SA 1015/92
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1992-11-17
Skład orzekający: Leszek Włoskiewicz, Henryk Poleszak, Jerzy Zduńczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie posiada praw do nieruchomości stanowiących własność państwa, może być stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przekazania tych nieruchomości gminie i wnosić odwołanie od decyzji w tej sprawie?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która nie posiada żadnych praw do nieruchomości stanowiących własność państwa i nie jest ich właścicielem ani nie posiada do nich innych praw w rozumieniu przepisów, nie jest stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przekazania tych nieruchomości gminie. Interes faktyczny w wyniku postępowania, taki jak możliwość utraty przyszłych korzyści lub potencjalne wywłaszczenie, nie stanowi interesu prawnego uzasadniającego status strony w tym konkretnym postępowaniu. W związku z tym, postanowienie o niedopuszczalności odwołania takiej osoby jest zgodne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Wojewoda decyzją przekazał na własność Gminy grunty Państwowego Gospodarstwa Rolnego. Od tej decyzji odwołał się B. J. G., który twierdził, że decyzja uniemożliwia mu restrukturyzację gospodarstwa i domagał się przekazania mu nieruchomości. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (KKU) stwierdziła niedopuszczalność odwołania, uznając, że B. J. G. nie posiada praw do nieruchomości i nie jest stroną w postępowaniu. B. J. G. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc, że ma interes prawny w zaskarżeniu decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA 1015/92
WYR0K
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 listopada 1992 r.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie
w składzie następującym:
Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz
Sędziowie NSA Henryk Poleszak, Jerzy Zduńczyk (spr.)
Protokolant Ewa Nieora
po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 1992 r. sprawy ze skargi B. J. G. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania B. J. G. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. w sprawie przekazania na własność Gminy [...] gruntów Państwowego Gospodarstwa Rolnego [...] we wsiach [...],[...],[...]
- skargę oddala
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r Nr [...] na mocy art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.) przekazał na własność Gminy [...] mienie państwowe obejmujące następujące nieruchomości nie za¬budowane, znajdujące się w zarządzie PGR [...] w [...] działka Nr 1/9, 2 i341/2; w [...] 545/1; w [...] 19_0/l, 369/11.
W uzasadnieniu tej decyzji podano, że Rada Gminy i Miasta [...] uchwa¬łą Nr 5/45/91 z dnia 22 czerwca 1991 r. upoważniła Burmistrza Gminy i Mias¬ta do wystąpienia z wnioskiem i skomunalizowanie 121 ha gruntów we wsiach [...],[...] i [...] będących w zarządzie PGR [...], stanowiących zwarty kompleks terenów przeznaczonych pod obsługę ruchu turystycznego.
Przedmiotowe grunty w projekcie zmiany planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy planowane są do wykorzystania na cele nierolnicze, związane z budownictwem mieszkaniowym, usługowo-handlowym, budowy obiek¬tów niezbędnych do obsługi ruchu przygranicznego oraz rozbudowy istnie¬jącej stacji paliw.
Dotychczasowy zarządca omawianych gruntów nie wnosi zastrzeżeń co do ich wyłączenia z produkcji rolniczej.
Od tej decyzji odwołał się B. J. G.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] na mocy art. 134 Kpa stwierdziła, że odwołanie B. J. G. na decyzję wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie przekazania na włas¬ność Gminy [...] gruntów Państwowego Gospodarstwa Rolnego [...] we wsiach [...],[...] i [...] jest niedopuszczalne.
W uzasadnieniu tej decyzji podano, iż w swoich odwołaniach B. J. G. podnosi, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej działki 645/i w [...] i części działki 2 w [...] uniemożliwia mu restrukturyzację i przekształcenie gospodarstwa i domaga się przekazania tych nieruchomości ażeby mógł skutecznie dalej gospodarzyć.
KKU stwierdziła, że bezspornym jest, iż przedmiotowe nieruchomości stano¬wią własność państwa i wchodzą w skład PGR [...]. B. J. G. nie ma żadnych praw do wyżej wymienionych nieruchomości i nie może kwestiono¬wać czynności prawnych podejmowanych przez Wojewodę, w sprawie gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa w odniesieniu do tych nieruchomości. B. J. G. nie jest więc stroną w postępowaniu administracyjnym (art. 28 Kpa) i nie może składać odwołania od decyzji o przekazaniu nieru¬chomości (art. 127 Kpa).
W tym stanie rzeczy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa na zasadzie art.134 Kpa stwierdziła niedopuszczalność odwołania.
Na to postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył B. J. G. podnosząc, że jego zdaniem ma on interes prawny w zaskarżeniu decyzji Wojewody, Skarżący uważa, że decyzja organu I instancji ma na celu pozbawienie go możliwości powiększenia gospodarstwa rolnego (likwidacja PGR [...]) w ra¬mach restrukturyzacji. Kwestionuje on zasadność decyzji o komunalizacji przedmiotowego gruntu, gdyż uważa, że grunt ten nie jest związany z aktu¬alnymi zadaniami Gminy.
Ponadto skarżący reprezentuje pogląd, że decyzja organu I instancji narusza ustawę o ochronie gruntów rolnych i ustawę o planowaniu przestrzennym.
Zdaniem skarżącego poniósł on już olbrzymie straty a poniesie większe, gdy decyzja o komunalizacji nie zostanie uchylona. Skarżący kwestionuje plan zagospodarowania przestrzennego, w wyniku którego nieruchomość stanowiąca jego własność może być wywłaszczona.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wnosi o oddalenie względnie odrzucenie skargi i podnosi, że skarżący nie ma interesu prawnego, a co najwyżej interes faktyczny w wyniku postępowania w sprawie przekazania przez Skarb Państwa nieruchomości Gminie [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zagadnieniem, które należy w pierwszym rzędzie rozstrzygnąć jest kwestia, czy skarżący ma uprawnienia strony. Przed rozstrzygnięciem tego zagadnienia przedwczesna jest ocena merytoryczna decyzji komunalizacyjnej.
KKU nie wypowiadała się zresztą na temat merytorycznej oceny decyzji ko¬munalizacyjnej, gdyż uznała odwołanie B. J. G. za niedopusz¬czalne. Przedmiotem niniejszej sprawy jest tylko zagadnienie komunaliza¬cji gruntów, a więc przekazanie gruntów Skarbu Państwa gminie.
Sprawa zagospodarowania przestrzennego przedmiotowego terenu, sprawa ewentualnego wywłaszczenia gruntów należących do skarżącego nie jest przed¬miotem tej sprawy. Sprawa w zakresie prawnym dotyczy tylko Skarbu Państwa, gminy i ewentualnie osób, które dowodziłyby, że przedmiotowy grunt jest ich własnością względnie do nich należy w rozumieniu art. 5 ustawę z dni 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorial¬nym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.). Skarżący żadną z takich osób nie jest. To, że komunalizacja gruntu może mu uniemożliwić nabycie części skomunalizowanych gruntów, że reali¬zacja planów gminy może doprowadzić do wywłaszczenia go z posiadanych gruntów jest to interes faktyczny skarżącego, a nie interes prawny w ni¬niejszej sprawie, a i przed częścią z tych dalszych czynności, dotyczą¬cych jego interesów prawnych, jeśli takie zostaną dokonane, będzie on mógł się bronić. Jednakże decyzja komunalizacyjna nie nakłada na niego żadnych obowiązków prawnych, nie dotyczy jego interesu prawnego. Dlatego też w świetle art. 28 Kpa skarżący nie jest stroną w postępowaniu komunalizacyjnym i wydanie przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową postanowienia stwier¬dzającego niedopuszczalność odwołania znajduje oparcie w art.13 i 28 Kpa. Z tych względów na mocy art.207 § 5 Kpa skargę należało oddalić.
Powołane przepisy
art. 5 ust. 4 ustawyart. 134 Kpart. 28 Kpart. 127 Kpart.134 Kpart. 5art.13art.207 § 5 Kp
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło