I SA 2384/99

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2001-10-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu powszechnego przywracający posiadanie lokalu mieszkalnego może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień do tego lokalu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 Kpa?
Ratio decidendi
Wyrok sądu powszechnego przywracający posiadanie lokalu mieszkalnego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 7 Kpa w postępowaniu administracyjnym dotyczącym cofnięcia uprawnień do tego lokalu, jeśli przedmioty obu postępowań są różne. Postępowanie sądowe dotyczyło ochrony naruszonego posiadania, a nie kwestii administracyjnoprawnych związanych z cofnięciem uprawnień do lokalu. W związku z tym, brak jest podstaw do uchylenia decyzji administracyjnej odmawiającej wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Longina S. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o cofnięciu jej uprawnień do części lokalu mieszkalnego, powołując się na nowe dowody i zeznania świadków, które miały potwierdzić jej prawo do lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wznowienia postępowania, a następnie utrzymało w mocy swoją decyzję. Po uchyleniu przez NSA wcześniejszych decyzji SKO, Kolegium ponownie odmówiło uchylenia decyzji o cofnięciu uprawnień, a następnie utrzymało w mocy swoją decyzję odmawiającą uchylenia decyzji pierwotnej. Longina S. zaskarżyła tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Kpa dotyczących wznowienia postępowania, w tym powołując się na wyrok sądu powszechnego przywracający jej posiadanie lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Longiny S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 26 października 1999 r. (...) w przedmiocie przydział lokalu - oddala skargę. Wnioskiem z dnia 17 maja 1994 r. Longina S. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta m. st. Warszawy (...) z dnia 10 grudnia 1992 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy W.-M. (...) z dnia 1 czerwca 1992 r. o cofnięciu jej uprawnienia do części lokalu mieszkalnego nr 7 usytuowanego w W. przy ul. D. 8. We wniosku, powołując się na przesłanki z art. 145 par. 1 pkt 4 i 5 Kpa, wskazała, że na rozprawie administracyjnej w dniu 22 kwietnia 1994 r. Janina G. oświadczyła, iż zamieszkuje ona i zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu nr 7. Powyższą okoliczność potwierdzili też świadkowie Joanna D. i Wojciech K. Janina G. zeznała nadto, że Stanisława W. prosiła ją, ażeby poświadczyła przed Komisją, że w jednym z pokoi w przedmiotowym lokalu nikt nie mieszka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia 12 czerwca 1997 r. (...) odmówiło wznowienia postępowania w sprawie cofnięcia Longinie S. uprawnień do części lokalu nr 7 przy ul. D. 8 w W., po czym - po rozpatrzeniu jej wniosku o ponowne rozpoznaniu sprawy - decyzją z dnia 8 grudnia 1997 r. (...) wymienioną decyzję z dnia 12 czerwca 1997 r. utrzymało w mocy. Na skutek skargi wniesionej przez Longinę S. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 października 1998 r. w sprawie I SA 181/98 uchylił powyższe decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., albowiem organ, bez wydania postanowienia z art. 149 par. 1 Kpa o wznowieniu postępowa i wbrew treści par. 2 tegoż artykułu, przeprowadził postępowanie co do przyczyn wznowienia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po ponownym rozpoznaniu wniosku, postanowieniem z dnia 22 stycznia 1999 r. - wydanym na podstawie art. 149 par. 1 Kpa w zw. z art. 145 par. 1 pkt 1 i 5 Kpa - wznowiło postępowanie zakończone decyzjami Burmistrza Gminy W.-M. (...) z dnia 1 czerwca 1992 r. oraz Prezydenta m.st. W. (...) z dnia 10 grudnia 1992 r., a następnie na podstawie art. 151 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 4 i 5 Kpa decyzją (...) z dnia 22 marca 1999 r. odmówiło uchylenia obu tych decyzji. W następstwie złożonego przez Longinę S. w trybie art. 127 par. 3 Kpa wniosku, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją (...) z dnia 26 października 1999 r. wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia 22 marca 1999 r. W uzasadnieniu decyzji z dnia 26 października 1999 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło następujące okoliczności faktyczne i prawne: Wskazane we wniosku przesłanki wznowienia postępowania nie znalazły swojego potwierdzenia. Longina S., działając przez ustanowionych przez siebie pełnomocników, brała bowiem czynny udział postępowaniu administracyjnym dotyczącym cofnięcia jej uprawnień do części lokalu nr 7 przy ul. D. 8 w W. Nie ujawniły się również nowe okoliczności faktyczne, jak też nowe dowody. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że Longina S. wprawdzie powołała się na art. 145 par. 1 pkt 1 Kpa, jednakże należało uwzględnić, że sfałszowanie dowodów, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, można wykazać jedynie prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu np. karnoskarbowego. Nie można natomiast tego uczynić na podstawie przeprowadzonego w toku rozprawy administracyjnej w niniejszej sprawie dowodu z zeznań świadków. W żadnej z ustawowych podstaw uzasadniających wznowienie postępowania nie mieści się również wydanie przez Sąd Rejonowy dla W.-M. wyroku z dnia 13 lutego 1996 r., (...), nakazującego przywrócenie Longinie S. przez Stanislawę W. posiadania przedmiotowego lokalu nr 7 przez wydanie kluczy do drzwi wejściowych z korytarza do lokalu i dokonywania zmian zamków zewnętrznych bez uzgodnienia z Longiną S. Przedmiotem postępowania sądowego była ochrona naruszonego posiadania, a nie kwestie związane z administracyjnoprawnym cofnięciem uprawnień do tego lokalu. Postępowanie sądowe i administracyjne miały inne potrzeby dowodowe, co czyniło bezprzedmiotowym wniosek strony, ażeby w niniejszym postępowaniu przeprowadzić dowód z akt sądowych. Longina S. powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 26 października 1999 r. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzuciła naruszenie art. 145 par. 1 pkt 4 i 5 Kpa. W toku postępowania sądowego natomiast dodatkowo powołała się na art. 145 par. 1 pkt 7 Kpa. Podniosła, że wyrok Sądu Rejonowego dla W.-M. z dnia 13 lutego 1996 r. przywracający jej naruszone posiadanie lokalu nr 7 przy ul. D. 8 w W. jest zagadnieniem wstępnym w sprawie o cofnięcie przydziału. Dlatego też wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzją organ administracyjny odmówił uchylenia ostatecznej decyzji o cofnięciu skarżącej uprawnienia do części przedmiotowego lokalu mieszkalnego, a to wobec ustalenia braku przesłanek do wznowienia postępowania przewidzianych w art. 145 par. 1 pkt 4 i 5 Kpa. Stanowisko to należy zaakceptować, gdyż odpowiada ono prawu. I tak, jeżeli chodzi o podstawę wznowienia postępowania z art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - to oparta ona została na dwóch przesłankach: na okoliczności niebrania udziału przez stronę w postępowaniu i na braku winy strony. Przez udział w postępowaniu należy rozumieć udział stron w całym ciągu czynności postępowania administracyjnego, przeprowadzonych przez organ administrujący. Chodziłoby przy tym o udział w czynnościach, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i udział w których jest przewidziany w kodeksie postępowania administracyjnego. Oznacza to, że ma to być sytuacja, gdy strona w ogóle nie wzięła udziału w postępowaniu, albo też, gdy nie brała ona udziału w istotnych czynnościach o charakterze przygotowawczym. W rozpatrywanej sprawie do sytuacji takich nie doszło, gdyż skarżąca, działając za pośrednictwem swoich pełnomocników, uczestniczyła czynnie w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym pozbawienia jej uprawnienia do części spornego lokalu. Powołując się natomiast na podstawę wznowienia z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, skarżąca wskazała, że w innej sprawie administracyjnej, dotyczącej opróżnienia części lokalu nr 7, na rozprawie w dniu 22 kwietnia 1994 r., czyli po wydaniu kwestionowanej decyzji, świadkowie Janina G., Joanna D. i Wojciech K. zeznali odmiennie niż świadkowie przesłuchani w sprawie o cofnięcie skarżącej przydziału tegoż lokalu. W związku z takim stanowiskiem skarżącej należy podkreślić, że na wskazanej podstawie wznawia się postępowanie tylko wówczas, gdy są spełnione łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, muszą cechować się nowością /są nowe/. Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Po drugie, okoliczności faktyczne i dowody, o których mowa, muszą istnieć w dacie wydania ostatecznej decyzji. Po trzecie zaś, nowe fakty i dowody nie były znane organowi wydającemu decyzję. Jest oczywiste, że powołane przez skarżącą dowody nie odpowiadają temu wymaganiu, skoro powstały one już po dacie, w której kwestionowana decyzja stała się ostateczną. Nie można zatem przyjąć, że doszło do wykrycia nowych okoliczności lub dowodów w rozumieniu art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa. Niezależnie od tego nie sposób nie zauważyć, że zagadnienie objęte treścią zeznań nowo wskazanych świadków było poddane ocenie w głównym postępowaniu administracyjnym stosownie do zasady swobodnej oceny dowodów. Oceny tej nie można podważać przez wskazywanie dowodów nie istniejących w dacie orzekania przez organ administracyjnych i powstałych później w innym postępowaniu administracyjnym. Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 7 Kpa, według którego podstawę wznowienia postępowania stanowi to, że zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny wstępnej przyjętej przy wydaniu decyzji. Przede wszystkim dlatego, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy administracyjnej w ogóle nie występowała konieczność rozstrzygnięcia jakiegokolwiek zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny czy też przez inny organ. Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie więc uznało, że ze względu na przedmiot rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Rejonowy dla W.-M., którym było przywrócenia skarżącej utraconego posiadania przedmiotowego lokalu mieszkalnego, nie doszło do sprzeczności między wyrokiem tego Sądu a kwestionowaną przez skarżącą decyzją administracyjną. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło