I SA 336/98

Uprawnień strony nie daje skarżącej sam fakt, iż jest spadkobierczynią byłych właścicieli nieruchomości, gdyż sam przez się nie stwarza uprawnień strony w postępowaniu komunalizacyjnym, jeśli w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./, tj. w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomość należała od Skarbu Państwa. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 18 grudnia 1997 r. po rozpatrzeniu wniosku Lidii D. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w oparciu o art. 127 par. 3 Kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Ministra-Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 6 września 1996 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia 9 kwietnia 1991 r. stwierdzającej nabycie przez Gminę K., z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości zabudowanej, położonej w jednostce ewidencyjnej K., obrębie K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki Nr 28/7, 428/1 i 32 o łącznej powierzchni 5,88 ha uregulowanej w księdze wieczystej. W uzasadnieniu decyzji podano, że decyzją z dnia 9 kwietnia 1991 r. Wojewoda na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./ stwierdził nabycie przez Gminę K., z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości opisanej w tej decyzji. Wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji złożyła Lidia D., spadkobierczyni poprzednich właścicieli nieruchomości, zarzucając, iż sporna nieruchomość nigdy nie była własnością Skarbu Państwa. Minister - Szef Urzędu Rady Ministrów decyzją z dnia 6 września 1991 r. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody podnosząc, iż sporne nieruchomości stanowiły własność Skarbu Państwa i z tego też powodu podlegały komunalizacji, a ponadto wnioskodawczyni nie jest stroną w postępowaniu komunalizacyjnym. Lidia D. w swym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniosła ponownie, iż skomunalizowane nieruchomości nie stanowiły własności Skarbu Państwa, albowiem nie były one przekazane na cele reformy rolnej w rejestrze pomiarowym, w którym to przekazane działki oznaczono innymi numerami. Stwierdzono następnie, iż Lidia D. nie ma przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym zakończonym decyzją z dnia 9 kwietnia 1991 r. Stronami tego postępowania jest Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel oraz właściwa Gmina, w tym przypadku Gmina K. Nie mając przymiotu strony Lidia D. stosownie do art. 157 par. 2 Kpa w związku z art. 28 Kpa nie mogła skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Decyzję z dnia 18 grudnia 1997 r. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Lidia D. wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzucono naruszenie przepisu art. 28 Kpa przez przyjęcie, że skarżąca nie ma przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym. Zdaniem skarżącej przymiot taki ona posiada, gdyż jest spadkobierczynią poprzednich właścicieli nieruchomości, a przez to decyzja komunalizacyjna dotyczy również jej interesu prawnego wobec bezprawnego przejęcia nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy zgodzić się z poglądem organu, że skarżąca Lidia D. nie mając przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody z dnia 9 kwietnia 1991 r. nie mogła skutecznie żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Stosownie do art. 157 par. 2 Kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Skoro skarżąca nie miała przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 9 kwietnia 1991 r. to jej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji pozbawiony był skuteczności żądania. Uprawnień strony nie daje skarżącej sam fakt, iż jest spadkobierczynią byłych właścicieli nieruchomości, gdyż sam przez się nie stwarza uprawnień strony w postępowaniu komunalizacyjnym, jeśli w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze. zm./, tj. w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomość należała od Skarbu Państwa. Kwestionowaną decyzją z dnia 9 kwietnia 1991 r. Wojewoda stwierdził nabycie z mocy prawa, nieodpłatnie przez Gminę K. łącznie 5,88 ha z ogólnej powierzchni 15,377 ha przejętej od byłych właścicieli. Działki Nr 28/7, 428/1 i 32 objęte decyzją komunalizacyjną zostały wydzielone z dawnych większych działek, które przeszły na własność Skarbu Państwa. W odniesieniu do wymienionych działek skarżąca przyznała na rozprawie sądowej w dniu 6 września 1998 r., iż nie należą one do niej. W tej sytuacji organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej z dnia 9 kwietnia 1991 r. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.