I SA 736/82

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1982-10-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za wywłaszczenie prawa użytkowania wieczystego powinno uwzględniać niezamortyzowaną część kwoty zapłaconej przez użytkownika za ustanowienie tego prawa, czy też roszczenie to ma charakter cywilnoprawny i nie może być dochodzone w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Odszkodowanie za wywłaszczenie prawa użytkowania wieczystego dotyczy wyłącznie wywłaszczenia tego prawa. Roszczenie o zwrot niezamortyzowanej części opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ma charakter cywilnoprawny i nie może być dochodzone w postępowaniu administracyjnym. Wobec braku naruszenia prawa materialnego lub procesowego przez zaskarżoną decyzję, skarga podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się odszkodowania za wywłaszczenie prawa użytkowania wieczystego działki, argumentując, że powinno ono uwzględniać niezamortyzowaną część kwoty zapłaconej za ustanowienie tego prawa. Organy administracyjne ustaliły odszkodowanie na podstawie przepisów o wywłaszczaniu nieruchomości, nie uwzględniając roszczenia skarżących o zwrot części opłaty za użytkowanie wieczyste. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Wojewody Płockiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta miasta P. w przedmiocie ustalenia odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Teresy, Jana i Jarosława B. na decyzję Wojewody Płockiego z dnia 26 kwietnia 1982 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania pieniężnego za wywłaszczenie prawa użytkowania wieczystego. Decyzją z dnia 6 listopada 1980 r. Prezydent miasta P. wywłaszczył prawo użytkowania wieczystego działki o pow. 933 m2, położonej w P. przy ul. P. nr 15, ustanowione na rzecz Jana, Teresy i Jarosława B. Jednocześnie decyzją tą zostało ustalone odszkodowanie na rzecz wieczystych użytkowników za grunt, składniki budowlane oraz naniesienia roślinne. Decyzją z dnia 11 grudnia 1980 r. Wojewoda Płocki utrzymał w mocy decyzję o wywłaszczeniu prawa użytkowania wieczystego oraz zmienił decyzję organu I instancji w części dotyczącej wysokości ustalonego odszkodowania i zwiększył je o kwotę 589 zł wychodząc z założenia, że w decyzji organu I instancji zawarty był błąd rachunkowy. Następnie postanowieniem z dnia 20 grudnia 1980 r. Wojewoda Płocki dokonał sprostowania z urzędu błędu rachunkowego w decyzji swej z dnia 11 grudnia 1980 r., uważając, że błędem tym było pominięcie wartości naniesień roślinnych w kwocie 3.783 zł. Decyzją z dnia 4 maja 1981 r. Minister Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska stwierdził nieważność obu powołanych wyżej rozstrzygnięć organu II instancji, to jest decyzji wojewody Płockiego z dnia 11 grudnia 1980 r. oraz prostującego ją postanowienia Wojewody z dnia 22 grudnia 1980 r. Na zapytanie Wojewody Płockiego Ministerstwo to, pismem z dnia 10 czerwca 1981 r., wyjaśniło, że organ II instancji powinien uchylić decyzję Prezydenta miasta P. z dnia 6 listopada 1980 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania. W wykonaniu powołanej decyzji Ministra, decyzją z dnia 8 lipca 1981 r. Wojewoda Płocki uchylił powołaną na wstępie decyzję Prezydenta miasta P. z dnia 6 listopada 1980 r. w części dotyczącej odszkodowania i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Rozpatrując ponownie sprawę ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie prawa użytkowania wieczystego, Prezydent miasta P. podzielił problem na dwie części: a/ decyzją z dnia 19 września 1981 r. ustalił odszkodowanie wyłącznie za składniki budowlane i roślinne nieruchomości /decyzja ta nie została zaskarżona przez wieczystych użytkowników/, b/ decyzją z dnia 10 marca 1982 r. ustalił odszkodowanie za wywłaszczone prawo użytkowania wieczystego, wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepisy art. 7, 8, 14 i 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz.U. 1974 nr 10 poz. 64 ze zm./ oraz zarządzenie nr 84/81 z dnia 31 grudnia 1981 r. Wojewody Płockiego, w którym stawka odszkodowania za 1 m2 gruntu została ustalona w kwocie 36 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę Płockiego decyzją nr GT.IV.-8229/50/80/82 z dnia 26 kwietnia 1982 r. Wojewoda oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz na par. 1 ust. 1 pkt 2, par. 1 ust. 2 oraz par. 2 i 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 1962 r. w sprawie zasad odszkodowania za wywłaszczenie prawa wieczystego użytkowania /Dz.U. nr 26 poz. 118/. W skardze na tę decyzję Wojewody Płockiego do Naczelnego Sądu Administracyjnego dotychczasowi wieczyści użytkownicy podnieśli zarzut, że organy orzekające o odszkodowaniu nie uwzględniły faktu, iż za działkę - w chwili ustanowienia na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego - skarżący zapłacili całą należność w kwocie 101.574 zł. Skarżący wywodzą, że rata roczna z tytułu wieczystego użytkowania działki została ustalona na 1.026 zł, co stanowi za okres 99 lat sumę 101,574 zł. Całą tę sumę uznano za uiszczoną przez skarżących w par. 3 decyzji b. Prezydium Miejskiej Rady narodowej w P. z dnia 10 kwietnia 1973 r. w sprawie sprzedaży budynku na własność oraz ustanowienia prawa użytkowania wieczystego działki przez zaliczenie na poczet tej sumy mienia pozostawionego przez skarżących za granicą. Skoro tak, to - zdaniem skarżących - odszkodowanie za wywłaszczenie prawa użytkowania wieczystego powinno odpowiadać cenie, jaką opłacili za działkę, pomniejszonej o sumę wynikłą z 7 lat użytkowania przez nich działki. W ten sposób obliczone odszkodowanie powinno wynosi 94.392 zł. Przyjęcie innej zasady dla ustalenia odszkodowania skarżący uważają za wysoce dla nich krzywdzące. W odpowiedzi na skargę przytoczono przebieg postępowania w sprawie, nie ustosunkowując się wprost do zarzutu podniesionego w skardze. W przedmiocie ustalonego odszkodowania powtórzona została argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty zawarte w skardze ani materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy nie wskazują, aby skutek wydania zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź procesowego. W szczególności nietrafny jest zarzut skargi, że odszkodowanie za wywłaszczenie prawa użytkowania wieczystego działki powinno obejmować niezamortyzowaną część kwoty wpłaconej przez skarżących na poczet 99-letniego okresu użytkowania nieruchomości. Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji bowiem dotyczy wyłącznie odszkodowania z tytułu wywłaszczenia prawa /w tym przypadku prawa użytkowania wieczystego/. Roszczenie o zwrot nadpłaconej /nie zamortyzowanej/ opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ma charakter roszczenia cywilnoprawnego, co wyłącza możliwość dochodzenia go w postępowaniu administracyjnym. Wobec niestwierdzenia naruszenia prawa przez zaskarżoną decyzję, skargę należało oddalić na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.

Powołane przepisy

art. 207art. 7art. 138

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło