I SA 755/94
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1995-04-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie samotnej, która uzyskała przydział lokalu mieszkalnego o powierzchni odpowiadającej dwóm normom zaludnienia, przysługuje prawo do tego lokalu pomimo wejścia w życie przepisów ograniczających normy powierzchniowe, a tym samym czy pokój o powierzchni przekraczającej normę 10 m2 stanowi nadwyżkę podlegającą podwyższonej stawce czynszu?Ratio decidendi
Osoba samotna, która uzyskała przydział lokalu mieszkalnego o powierzchni odpowiadającej dwóm normom zaludnienia, zachowuje prawo do tego lokalu, nawet jeśli decyzja o przydziale została wydana przed wejściem w życie przepisów ograniczających normy powierzchniowe. Prawo do dwóch norm zaludnienia ma charakter powszechny i odnosi się do wszystkich najemców, bez względu na okoliczności przydziału lokalu. W związku z tym, przy ustalaniu nadwyżki powierzchni mieszkalnej dla osoby samotnej, należy uwzględnić drugą normę jako przysługującą z tytułu dodatkowej powierzchni mieszkalnej lub uprawnień do dodatkowych norm lub pokoi.Stan faktyczny
Burmistrz dzielnicy w W. decyzją z 25 stycznia 1994 r. orzekł, że Alina S., najemca lokalu mieszkalnego, jest zobowiązana do opłacania podwyższonego czynszu za pokój stanowiący nadwyżkę powierzchni mieszkalnej. Prezydent Miasta W. decyzją z 17 lutego 1994 r. uchylił tę decyzję, nie podzielając poglądu o ograniczonym zastosowaniu uprawnienia do dwóch norm zaludnienia. Zarząd Domów Komunalnych wniósł skargę na decyzję Prezydenta Miasta.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia 17 lutego 1994 r. i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza dzielnicy w W. z dnia 25 stycznia 1994 r.Pełny tekst orzeczenia
W świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1992 r. III AZP 22/92 - OSNCP 1993 z. 6 poz. 94, przy ustalaniu czy pokój stanowi nadwyżkę w rozumieniu par. 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1987 r. w sprawie czynszów najmu za lokale mieszkalne i użytkowe /Dz.U. nr 40 poz. 230/ w odniesieniu do osoby samotnej, oprócz 10 m kw., należy uwzględnić drugą taką normę "przysługującą z tytułu dodatkowej powierzchni mieszkalnej albo uprawnień do dodatkowych norm lub pokoi", co wprost wynika z treści przepisu.
Burmistrz dzielnicy w W., działający na podstawie art. 18 prawa lokalowego i par. 9 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1987 r. w sprawie czynszów najmu za lokale mieszkalne i użytkowe /Dz.U. nr 40 poz. 230 ze zm./ - decyzją z 25 stycznia 1994 r. orzekł, że Alina S. - najemca lokalu nr 8 przy ul. W., składającego się z dwóch pokoi o powierzchni 10,45 m2 i 13,11 m2 - jest zobowiązana do opłacania czynszu według stawki podwyższonej o 200 procent za pokój o powierzchni 13,11 m2, stanowiący nadwyżkę powierzchni mieszkalnej, i ustalił wysokość czynszu na kwotę 197.841 zł.
Burmistrz uznał, że - chociaż osoba samotna może otrzymać przydział lokalu o powierzchni odpowiadającej dwóm normom zaludnienia /par. 10 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 1987 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów prawa lokalowego - Dz.U. nr 36 poz. 203 ze zm./, tj. 20 m2, co przewyższa powierzchnię każdego z pokoi - zasada ta znajduje zastosowanie wyłącznie przy przydziale lokalu i nie odnosi się do wymiaru czynszu, gdyż pokój stanowi nadwyżkę i podlega podwyższonej stawce czynszu, jeśli w pozostałych pokojach najemca ma zapewnioną powierzchnię przysługującą według normy 10 m2 na osobę oraz z tytułu dodatkowej powierzchni mieszkalnej albo uprawnień do dodatkowych norm lub pokoi /par. 9 ust. 3 rozporządzenia w sprawie czynszów (...)/.
Prezydent Miasta W. - po rozpatrzeniu odwołania Aliny S. - decyzją 17 lutego 1994 r. uchylił decyzję i ustalił wysokość czynszu na kwotę 128 621 zł, tj. bez zastosowania podwyższonej stawki, nie podzielając poglądu, że uprawnienie osoby samotnej do dwóch norm zaludnienia odnosi się tylko do przydziału lokalu.
Zarząd Domów Komunalnych wystąpił z obszerną skargą, w której powołał stanowisko prezentowane przez organ pierwszej instancji.
Prezydent miasta W., w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 8 października 1992 r., III AZP 22/92 - OSNCP 1993 z. 6 poz. 94 wyjaśnił, że "najemca lokalu mieszkalnego o powierzchni odpowiadającej dwóm normom zaludnienia, ustalonym dla osoby samotnej, zachowuje - po wejściu w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 1987 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów prawa lokalowego /Dz.U. nr 36 poz. 203 ze zm./ - prawo do tego lokalu, chociażby decyzja o przydziale, wydana swego czasu dla wieloosobowej rodziny, podjęta została przed wejściem w życie tego rozporządzenia".
Uchwała ta stanowi odpowiedź na pytanie prawne, dotyczące m.in. relacji pomiędzy par. 10 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 1987 r. a par. 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1987 r. w sprawie czynszów..., w uzasadnieniu zaś Sąd Najwyższy stwierdził, że par. 10 ust. 5 ma charakter przepisu szczególnego w stosunku do pozostałych przepisów, ustanawiających podstawowe normy powierzchni mieszkalnej, przypadające na osobę, oraz uznał, że prawo osoby samotnej do dwóch norm zaludnienia ma walor powszechny i odnosi się do wszystkich najemców, bez względu na to, kiedy i w jakich okolicznościach nastąpił przydział lokalu.
W świetle tej uchwały, przy ustaleniu, czy pokój stanowi nadwyżkę w rozumieniu par. 9 ust. 3 rozporządzenia w sprawie czynszów (...) w odniesieniu do osoby samotnej, oprócz 10 m2, należy uwzględnić drugą taką normę jako "przysługującą z tytułu dodatkowej powierzchni mieszkalnej albo uprawnień do dodatkowych norm lub pokoi", co wprost wynika z treści przepisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło