I SA 768/83

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1983-10-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przekwaterowaniu do pomieszczenia zastępczego może zostać uzależniona od przyszłego spełnienia warunków technicznych przez wynajmującego, zamiast rozstrzygnąć o istocie sprawy w oparciu o aktualny stan lokalu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma obowiązek kontroli prawidłowości decyzji w jej całokształcie, w tym sprawdzenia stanu technicznego pomieszczenia zastępczego w kontekście wymogów ustawowych. Uzależnienie przekwaterowania od przyszłego spełnienia warunków przez wynajmującego, zamiast rozstrzygnięcia o istocie sprawy w oparciu o aktualny stan lokalu, stanowi nierozstrzygnięcie w określonym zakresie i narusza przepisy Kpa, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Mirosława Sz. zaskarżyła decyzję Wojewody Płockiego o przekwaterowaniu jej do pomieszczenia zastępczego, podnosząc zarzuty dotyczące złego stanu technicznego lokalu oraz poniesionych nakładów na remont. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta, uzależniając przekwaterowanie od przygotowania lokalu przez wynajmującego do stanu przydatnego do użytku. Skarżąca twierdziła, że prace remontowe nie usunęły wad technicznych, a stan pomieszczenia uniemożliwia zamieszkanie.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Płockiego oraz zasądzenie od Wojewody Płockiego zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Mirosławy Sz.. na decyzję Wojewody Płockiego z dnia 24 marca 1983 r. w przedmiocie przekwaterowania do pomieszczenia zastępczego i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Wojewody Płockiego kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej. Prezydent Miasta P. decyzją z dnia 9 grudnia 1982 r., powołując się na art. 39 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/, postanowił przekwaterować Mirosławę i Andrzeja małżonków Sz. z lokalu mieszkalnego nr 74 przy ul. M. C-S. nr 4 w P. do pomieszczenia zastępczego nr 3 przy ul. K. w P., składającego się z pokoju i kuchni o powierzchni użytkowej 36 m2, mieszkalnej 23 m2. Z uzasadnienia powołanej decyzji wynika, iż najemcą lokalu mieszkalnego przy ul. M. C-S. nr 4 m. 74 była Barbara W.-K., która w 1979 r. otrzymała z rodziną na zasadach własnościowych przydział domku jednorodzinnego ze Spółdzielni Mieszkaniowej w P. na terenie B. i w 1979 r. wyprowadziła się tamże, podnajmując małżonkom Sz. lokal mieszkalny nr 74 przy ul. M. C.-S. nr 4. Decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia 14 kwietnia 1982 r. cofnięto Barbarze W.-K. przydział tego mieszkania oraz nakazano małżonkom Sz. przekwaterowanie do domku jednorodzinnego w G., stanowiącego własność małżonków K. Decyzja Prezydenta Miasta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Płockiego z dnia 24 maja 1982 r. w części dotyczącej cofnięcia Barbarze W.-K. przydziału lokalu mieszkalnego, natomiast w części dotyczącej przekwaterowania małżonków Sz. do domku jednorodzinnego w B. decyzja ta została uchylona z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, a to w celu przydzielenia im pomieszczenia zastępczego. Decyzją Wojewody Płockiego nr GM-I-8172-27/83 z dnia 24 marca 1983 r. utrzymano w mocy nową decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 9 grudnia 1982 r., z tym że uzależniono wynikające z niej przekwaterowanie Mirosławy Sz. od przygotowania lokalu przez wynajmującego do stanu przydatnego do użytku. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że na podstawie oględzin dokonanych przez organ odwoławczy stwierdzono, iż pomieszczenie zastępcze odpowiada warunkom art. 7 prawa lokalowego, to znaczy zapewnia 5 m2 powierzchni mieszkalnej na osobę i nadaje się do zamieszkania ze względu na stan techniczny, ma wewnątrz instalację wodociągową i kanalizację. Wprowadzenie się Mirosławy Sz. do tego pomieszczenia zastępczego uzależnione jest tylko od zakończenia przez Przedsiębiorstwo gospodarki komunalnej i Mieszkaniowej w P. niezbędnych robót /po byłym najemcy/, określonych w protokole zdawczym tego Przedsiębiorstwa z dnia 3 stycznia 1983 r., stanowiącym załącznik do umowy o najem lokalu z dnia 17 września 1977 r. Przydział natomiast Mirosławie Sz. pełnowartościowego mieszkania kwaterunkowego o lepszym standardzie wyposażenia nie może nastąpić, ponieważ nie spełnia ona wymagań zawartych w par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 marca 1981 r. w sprawie zasad i trybu przydziału lokali mieszkalnych /Dz.U. nr 9 poz. 37/. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Mirosława Sz., domagając się uchylenia decyzji dotyczących przekwaterowania jej z rodziną do pomieszczenia zastępczego nr 3 przy ul. K. w P. i przydzielenia jej jako pomieszczenia zastępczego lokalu przy ul. M. C.-S. nr 4 m. 74. Skarżąca podnosi, iż przeprowadziła remont tego ostatniego lokalu i poniosła nakłady w wysokości 200.000 zł, stan zaś pomieszczenia zastępczego nie pozwala na zamieszkanie w nim ze względu na stan zdrowia jej oraz dzieci. Jest ono w starym budownictwie, wilgotne, ma zdewastowane sufity i podłogi, robactwo pod podłogą, a jedynie piec ogrzewczy nie nadaje się do użytku. Oglądała to pomieszczenie w trakcie prac remontowych i stwierdza, że prace te nie usunęły wad technicznych. Ponadto jej mąż - Andrzej Sz. - jest krawcem i wykonuje pracę w domu, co będzie niemożliwe ze względu na powierzchnię i stan techniczny mieszkania przy ul. K. W odpowiedzi na skargę zawarto wniosek o jej oddalenie z uwagi na to, iż skarżąca kwestionuje stan techniczny pomieszczenia na podstawie oględzin lokalu w trakcie wykonywania prac remontowych, podczas gdy po wykonaniu niezbędnych robót po byłym najemcy mieszkanie jest zdatne do zasiedlenia. Natomiast według informacji uzyskanej w Cechu Rzemiosł Różnych w P. mąż skarżącej wykonuje swój zawód w lokalu nr 9 przy ul. G. nr 15, którego najemcą jest Weronika K. - teściowa skarżącej. O zwrot poniesionych kosztów na remont mieszkania skarżąca może zwrócić się do wynajmującego, a w przypadku bezskuteczności - dochodzić tego na drodze sądowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Protokół oględzin pomieszczenia zastępczego z dnia 10 stycznia 1983 r. zawiera ogólną opinię o stanie technicznym lokalu, wykazując jednocześnie konieczność przeprowadzenia w nim remontu bieżącego, polegającego na wykonaniu niezbędnych robót, wynikających ze stanu mieszkania po byłym najemcy, określonych w cytowanym protokole zdawczym. Z treści telefonogramu z dnia 22 kwietnia 1983 r. wynika, iż określone w nim roboty remontowe zostały wykonane. Powołane dowody, stanowiące jedynie materiał mający obrazować stan techniczny pomieszczenia, nie zawierają niezbędnych danych do oceny, czy roboty remontowe zostały wykonane w pełnym zakresie, warunkującym dopuszczalność stałego pobytu ludzi. W materiale dowodowym niniejszej sprawy nie są sprawdzalne zarzuty strony skarżącej, zmierzające do wykazania, iż sporne pomieszczenie jest w bardzo złym stanie technicznym /szyby i okna zdewastowane, przegniła płyta pilśniowa oddzielająca kuchnię od pokoju, grzyb na ścianach, niesprawny piec ogrzewczy oraz kuchnia itp./. Oświadczenie pełnomocnika Wojewody Płockiego, iż osobiście dokonał oględzin tego pomieszczenia i nadaje się ono do zamieszkania - złożone na rozprawie sądowej - nie może zastąpić dowodu w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Niesprawdzalność dowodowa podniesionych przez skarżącą zarzutów, powołanych skrótowo wyżej, nie pozostaje bez znaczenia nawet w sytuacji, gdyby źródłem owych zarzutów miały być oględziny pomieszczenia podjęte przez skarżącą w toku trwającego remontu, gdyż - jak już wskazano - brak jest danych obrazujących stan techniczny pomieszczenia po przeprowadzeniu remontu. Zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. w przedmiocie przekwaterowania Mirosławy Sz. /wraz z rodziną/ do pomieszczenia zastępczego nr 3 przy ul. K. nr 4 w P., zawiera warunek dotyczący uzależnienia przekwaterowania od przygotowania lokalu przez wynajmującego do stanu przydatnego do użytku. Stosownie do art. 104 par. 2 Kpa, decyzją jest każde rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, przy czym organ odwoławczy ma obowiązek kontroli prawidłowości decyzji w jej całokształcie. Istota sprawy dotyczącej przekwaterowania nie ogranicza się wyłącznie do wskazania samego pomieszczenia zastępczego, ale również do sprawdzenia jego stanu w kontekście warunków określonych w art. 7 ust. 1 prawa lokalowego. W tych warunkach decyzja powinna zawierać stanowisko w przedmiocie przekwaterowania w zależności od oceny, czy wskazane pomieszczenie zastępcze odpowiada określonym ustawowo warunkom. Uzależnienie w decyzji organu odwoławczego przekwaterowania od spełnienia w przyszłości ustawowych warunków-, jakim powinno odpowiadać pomieszczenie zastępcze, pozostawia ocenę ich spełnienia poza sferą decyzyjną, a ta nieprawidłowość musi być tłumaczona jako nierozstrzygnięcie w określonym zakresie o istocie sprawy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż omówione uchybienia stanowią naruszenie przepisów art. 7, art. 77 i art. 107 par. 3 Kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i stosownie do art. 207 par. 1 i 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję. W ponownym postępowaniu odwoławczym powinien być przeprowadzony dowód z oględzin spornego pomieszczenia zastępczego przy udziale strony skarżącej, w szczególności mający na względzie konkretne zarzuty skarżącej dotyczące stanu technicznego pomieszczenia. Orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane stosownie do art. 208 Kpa.

Powołane przepisy

art. 207art. 208 Kpart. 39 ustawyart. 7art. 104art. 7 ust. 1art. 77art. 107

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło