I SA 849/00
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2001-01-25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może stwierdzić nieważność decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 156 § 1 Kpa, czy też powinien zastosować przepisy dotyczące postępowania odwoławczego (art. 138 Kpa)?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpoznając sprawę na skutek wniesionego odwołania, jest zobowiązany do stosowania przepisów rozdziału 10 działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 138 Kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 156 § 1 Kpa jest niedopuszczalne w postępowaniu odwoławczym, ponieważ przepisy te regulują sytuacje, w których organ wyższego stopnia działa poza trybem instancyjnym. Organ odwoławczy powinien uchylić lub zmienić decyzję organu pierwszej instancji, a nie stwierdzać jej nieważność.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyjęcia Ewy S. w poczet słuchaczy Krajowej Szkoły Administracji Publicznej. Po uchyleniu przez NSA wcześniejszej decyzji, Komisja Rekrutacyjna ponownie odmówiła przyjęcia kandydatki. Przewodniczący Rady Krajowej Szkoły Administracji Publicznej stwierdził następnie nieważność tej decyzji, powołując się na art. 156 § 1 Kpa. Ewa S. zaskarżyła decyzję Przewodniczącego, zarzucając jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa, w tym zastosowanie niewłaściwego przepisu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Przewodniczącego Rady Krajowej Szkoły Administracji Publicznej z dnia 28.04.2000 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Rekrutacyjnej z dnia 2.11.1999 r.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ewy S. na decyzję Przewodniczącego Rady Krajowej Szkoły Administracji Publicznej z dnia 28.04.2000 r. (...) o odmowie przyjęcia w poczet słuchaczy - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; (...).
Przewodniczący Rady Krajowej Szkoły Administracji Publicznej decyzją z dnia 28.04.2000 r. (...) na podstawie art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa stwierdził nieważność decyzji Komisji Rekrutacyjnej Krajowej Szkoły Administracji Publicznej z dnia 2.11.1999 r. /bez numeru/ którą orzeczono o odmowie przyjęcia Ewy S. w poczet słuchaczy Krajowej Szkoły Administracji Publicznej w W.
W uzasadnieniu decyzji podano, że Ewa S. kandydowała do Krajowej Szkoły Administracji Publicznej w postępowaniu rekrutacyjnym w 1998 r. Przeszła pomyślnie trzy pierwsze etapy postępowania i w etapie czwartym "rozmowie kwalifikującej" uzyskała 16 punktów na 50 możliwych do uzyskania. Komisja Rekrutacyjna oceniająca w tym etapie predyspozycje kandydatów na słuchaczy KSAP, a tym samym i do pracy na kierowniczych stanowiskach w administracji publicznej, określiła limit uzyskania przez kandydata 28 punktów, które kwalifikowały do przyjęcia w poczet słuchaczy KSAP. Wobec nie osiągnięcia tego limitu Komisja 22.06.1998 r. podjęła decyzję o nie przyjęciu Ewy S. w poczet słuchaczy KSAP.
Od tej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Ewa S. i na skutek tej skargi Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8.06.1999 r. wydanym w sprawie I SA 1244/98 uchylił powyższą decyzję Komisji Rekrutacyjnej.
Komisja Rekrutacyjna ponownie rozpatrując sprawę Ewy S. zapoznała się z jej aktami z postępowania rekrutacyjnego, a także z wyjaśnieniami członków Komisji uczestniczących w rozmowie kwalifikacyjnej odbytej z nią dnia 20.06.1998 r. Ustalono predyspozycje i sposób dokonania ich oceny. Przyjęte oceny i ich skala nie budzą wątpliwości co do ich poprawności. Ewa S. uzyskała 16 punktów na 50 możliwych do uzyskania. W postępowaniu rekrutacyjnym roku 1998, w którym brała udział Ewa S., ustalono, iż przyjęci zostają ci spośród kandydatów, którzy uzyskali nie mniej niż 28 punktów w toku rozmowy kwalifikującej. Z tych względów Komisja Rekrutacyjna zaskarżoną decyzją postanowiła nie przyjąć Ewy S. w poczet słuchaczy Krajowej Szkoły Administracji Publicznej.
Komisja poinformowała także skarżącą, że wobec wejścia w życie z dniem 29.10.1999 r. nowego statutu Krajowej Szkoły Administracji Publicznej - rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 października 1999 r. /Dz.U. nr 82 poz. 920/, mimo braku przepisów intertemporalnych, od decyzji Komisji przysługuje odwołanie w trybie przepisów par. 19 statutu Krajowej Szkoły, to jest w terminie 14 dni od daty publicznego ogłoszenia wyników postępowania, które nastąpiło dnia 30.11.1999 r.
Odwołanie, jak to wynika z akt sprawy zostało wniesione w terminie. Komisja Rekrutacyjna trafnie zważyła, stwierdzono w uzasadnieniu, że od dnia 29.10.1999 r. obowiązuje nowy statut Krajowej Szkoły, regulujący między innymi, kwestie postępowania rekrutacyjnego i odwołań od decyzji Komisji Rekrutacyjnej.
Komisja nie dostrzegła jednak, że wobec braku przepisów intertemporalnych w powołanym wcześniej rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów w sprawie nadania statutu Krajowej Szkole Administracji Publicznej - przepisy poprzedniego statutu Krajowa Szkoły, w tym i dotyczące powołania Komisji Rekrutacyjnej - utraciły z dniem 29.10.1999 r. swoją moc obowiązującą.
Rozpatrując ponownie w 1999 r. sprawę Ewy S. Komisja Rekrutacyjna była powołana w trybie przepisów statutu Krajowej Szkoły Administracji Publicznej wprowadzonego uchylonym zarządzeniem Nr 30 Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 1991 r. w sprawie nadania statutu Krajowej Szkole Administracji Publicznej /zmienionym zarządzeniami Prezesa Rady Ministrów Nr 56 z dnia 14 listopada 1991 r. i Nr 98 z dnia 25 września 1992 r./, a więc w trybie przepisów nie obowiązujących w dacie rozpatrywania sprawy i orzekania.
Tym samym zaskarżona decyzja z 2.11.1999 r. została podjęta przez organ, który nie był uprawniony do jej podjęcia.
Decyzję powyższą zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ewa S. podnosząc, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja ta, zdaniem skarżącej, jak i decyzja z dnia 2.11.1999 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, gdyż decyzja z dnia 2.11.1999 r. została podjęta przez organ, który nie był uprawniony do jej podjęcia, a zaskarżona decyzja z dnia 28.4.2000 r. narusza przepis art. 138 Kpa w zw. z art. 127 par. 3 Kpa przez stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 2.11.1999 r.
W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Krajowej Szkoły Administracji Publicznej "wobec braku żądań skargi, pozostawił poruszane w sprawie kwestie do uznania sądu". W wywodach odpowiedzi na skargę stwierdzono, że przepis art. 140 Kpa upoważnia organ odwoławczy do podjęcia w sytuacjach wyjątkowych w tym nieuregulowanych w art. 138 Kpa rozstrzygnięć nie mieszczących się w katalogu zawartym w art. 138 Kpa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja Przewodniczącego Rady Krajowej Szkoły Administracji Publicznej w Warszawie z dnia 28.04.2000 r. (...) została wydana w postępowaniu odwoławczym /par. 19 ust. 1 statutu Krajowej Szkoły Administracji Publicznej nadanego szkole rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 października 1999 r. - Dz.U. nr 82 poz. 920, stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o Krajowej Szkole Administracji Publicznej - Dz.U. nr 63 poz. 266 ze zm./ i organ ten rozpoznając sprawę obowiązany był stosować przepisy rozdziału 10 działu II kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przepis art. 138 Kpa.
Organ wydając zaskarżoną decyzję oparł się na przepisie art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa i stwierdził nieważność decyzji Komisji Rekrutacyjnej z dnia 2.11.1999 r.
Kodeks postępowania administracyjnego wyłącza stosowanie sankcji nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym. W przypadku zatem gdy organ odwoławczy ustali, że decyzja organu I instancji jest dotknięta jedną z wad wyliczonych w art. 156 par. 1 Kpa może jedynie uchylić i zmienić decyzję /np. w razie rażącego naruszenia prawa, czy gdy decyzja zawiera wadę powodującą nieważność z mocy prawa/ lub uchylić decyzję i umorzyć postępowanie I instancji /np. wydanie decyzji bez podstawy prawnej z naruszeniem przepisów o właściwości/.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 1981 r. SA 472/81 /ONSA 1981 Nr 1 poz. 21/ stwierdził, "Organ odwoławczy obowiązany jest rozpoznać odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 Kpa, to jest dokonując merytorycznej i prawnej oceny zasadności zaskarżonej decyzji. Niedopuszczalne jest stosowanie w takim przypadku art. 156 par. 1 Kpa, normującego sytuacje, w których organ wyższego stopnia działa nie jako organ odwoławczy w toku instancji ale jako organ którego uprawnienia przy stosowaniu art. 156 Kpa są węższe niż uprawnienia organu odwoławczego".
Sąd uchylił również decyzję Komisji Rekrutacyjnej z dnia 2.11.1999 r. która nie zawiera uchybień popełnionych przy wydawaniu decyzji z dnia 28.04.2000 r., ale zawiera uchybienia wymienione w uzasadnieniu tej decyzji z powodu których nie może się ona ostać w obrocie prawnym.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 21, art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na mocy art. 55 ust. 1 cyt. ustawy o NSA.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło