I SA/Ka 1130
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1998-02-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne, rozpoznając wniosek o uchylenie decyzji o wymiarze cła, mogą oprzeć się na opinii Rady Współpracy Celnej, która nie została przedstawiona stronie ani opublikowana?Ratio decidendi
Organy celne nie mogą oprzeć się na opinii Rady Współpracy Celnej, która nie została przedstawiona stronie ani opublikowana, a tym samym nie była dostępna dla podmiotów dokonujących obrotu towarowego. Rozpoznając wnioski o uchylenie decyzji, organy powinny ocenić prawidłowość klasyfikacji celnej towaru, uwzględniając jego wygląd i przeznaczenie, a także rozważyć przesłanki zastosowania art. 155 Kpa, takie jak interes społeczny lub słuszny interes strony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o uchylenie decyzji o wymiarze cła wydanych w maju i lipcu 1994 r. Organy celne odmówiły uchylenia tych decyzji, opierając się m.in. na opinii Rady Współpracy Celnej, która nie została przedstawiona stronie. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone decyzje.Pełny tekst orzeczenia
uchyla zaskarżone decyzje w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o wymiarze cła.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, gdyż decyzje ostateczne będące jej przedmiotem wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, a także procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie sposób nie zgodzić się z twierdzeniem organów celnych obu instancji, że cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązującym.
Wynika to bowiem jednoznacznie z treści art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./. Oznacza to, że wymiar cła winien odpowiadać stanowi prawnemu i faktycznemu z dnia odprawy celnej, w tym przypadku z maja i lipca 1994 r. Tymczasem organy celne, rozpoznając wniosek o uchylenie decyzji zawartych w dokumentach administracyjnych SAD z dnia 18 maja i 28 lipca 1994 r., skoncentrowały się na wykazaniu, że w decyzjach pierwotnych dokonano prawidłowej klasyfikacji celnej towarów i odpowiadającego jej wymiaru cła, czego dowodem jest powołana w decyzji odwoławczej i odpowiedzi na skargę, opinia Rady Współpracy celnej w Brukseli z dnia 14 listopada 1994 r.
Z materiału dowodowego sprawy wynika, że na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego i odwoławczego dokument ten nie był dołączony do akt ani przedstawiony stronie, nie mówiąc już o jego opublikowaniu w sposób umożliwiający powszechny dostęp dla podmiotów dokonujących obrotu towarowego z zagranicą. Dołączony zaś do pism procesowych GUC z dnia 18 września 1997 r. dokument zawiera decyzje Komitetu Systemu Zharmonizowanego a nie opinię Rady Współpracy Celnej. Z kolei pisma dyrektora Departamentu Środków Taryfowych i Pozataryfowych GUC wynika, że dokument ten był jedynie wewnętrznym materiałem roboczym, a nie wiążącą opinią klasyfikacyjną.
(...) Rozpoznając wnioski o uchylenie decyzji, złożone przez stronę skarżącą organu powinny były zatem ocenić prawidłowość zakwalifikowania spornego materiału pakunkowego "Tetra Pac" po przeanalizowaniu pozycji 48 11 i pozycji 48 19 taryfy celnej, uwagi 7 do działu 48 tej taryfy i z uwzględnieniem wyglądu oraz przeznaczenia sprowadzonego towaru.
W tym zakresie Sąd podtrzymuje pogląd wyrażony w wyroku z dnia 29 lutego 1996 r. SA/Ka 19/95. W wyroku tym - w oparciu o treść taryfy celnej oraz zapoznanie się technologicznymi uwarunkowaniami pakowania napojów w kartonowe opakowania - sąd wyraził stanowisko, że importowane kartony opakowaniowe do napojów i soków owocowych do maszyn "Tetra Pac" i "Combi Bloc" charakteryzują się takimi samymi cechami wyrobu, który jest gotowym materiałem służącym do pakowania wymienionych płynów. Kartony te powinny być zatem zakwalifikowane do jednej i tej samej pozycji taryfy celnej i objęte kodem 48 19. Pozycja 48 11 taryfy celnej obejmowała bowiem, materiały do pakowania prostego lub przeznaczone do dalszej istotnej obróbki. Z jej treści jak i z uwagi 7 do działu 48 wynikało, że pozycja ta obejmuje wyłącznie papier, tekturę, watę celulozową i wstęgi z włókien celulozowych powlekane, impregnowane, barwione powierzchniowo, ozdobione lub drukowane powierzchniowo w zwojach lub arkuszach. Sąd uznał, że za tego rodzaju wyrób nie można uznać spornego materiału opakowaniowego, charakteryzującego się nie tylko specyficznymi właściwościami i budową, ale posiadającego wydrukowany tekst dla konkretnego produktu finalnego, określone wymiary i tłoczenia pozwalające bez żadnej fazy przetworzenia złożyć te kartony w gotowe pudełka przy użyciu maszyny w jednym ciągu technologicznym z wytworzeniem napojów i ich zapakowaniem. Zatem, bez wcześniejszego przerobienia, spełnia ten materiał funkcję kartonowego pudełka, choć w stanie rozłożonym, a nie częściowo sklejonym /zgrzanym/ jak w systemie "Combi Bloc". Powyższe rozumowanie NSA zyskało pełną aprobatę w wyroku Sądu Najwyższego, który - rozpoznając rewizję nadzwyczajną od powyższego wyroku, oddalił ją, stwierdzając m.in., że "zakwalifikowaniu do tej samej stawki celnej podlegają importowane, nie różniące się istotnie materiały do pakowania soków i napojów /kartony/, choć przywożone są z zagranicy w formie ukształtowanej w sposób dostosowany do różnych maszyn produkcyjnych" /wyrok SN z dnia 26 listopada 1996 r. III RN 29/96 - OSNAPU 1997 nr 12 poz. 205/.
Uwzględniając powyższe poglądy, wypracowane w stanie faktycznym i prawnym, obowiązującym w dacie dokonania odpraw celnych dotyczących niniejszej sprawy, Sąd uznał, że wydane decyzje pozostają w sprzeczności z art. 23 ust. 1 Prawa celnego.
Zauważył ponadto, że zarówno decyzje I instancji jak i zaskarżone decyzje Prezesa GUC, mimo iż formalnie powołały się na art. 155 Kpa, w swej treści całkowicie pominęły przesłanki zastosowania tego specyficznego środka, pozwalającego na zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej. Oba organy zupełnie straciły z pola widzenia, że ustawodawca dał możliwość dokonania takiej zmiany jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wszystkie aspekty słusznego interesu strony, które w skardze i jej uzupełnieniu podkreślił pełnomocnik skarżącego Przedsiębiorstwa zasługują na rozważenie, a dodatkowo można stwierdzić, że zapewnienie jednolitego potraktowania kolejnych partii towaru, sprowadzonego w 1994 r. przez skarżącego do Polski, leży także w interesie społecznym. Organ odwoławczy, koncentrując swoje wywody wyłącznie w zakresie poprawności pierwotnych decyzji celnych nie uwzględnił, że nawet prawidłowa decyzja administracyjna może być zmieniona w trybie art. 155 Kpa. Przede wszystkim jednak decyzje wydane w tym trybie muszą zawierać stanowisko w przedmiocie podstawowych przesłanek zastosowania tegoż trybu. Wobec braku takich stwierdzeń, zaskarżone decyzje pozostają również w sprzeczności z przepisem proceduralnym to jest art. 155 Kpa. (...).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło