I SA/Łd 1883/96

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zbigniewa P. na postanowienie Izby Skarbowej w Ł. z dnia 26 listopada 1996 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wyceny samochodu przeznaczonego do licytacji - oddala skargę. W dniu 26 września 1995 r. Urząd Skarbowy w Z. wszczął wobec Pana Zbigniewa P. egzekucję administracyjną doręczając mu odpisy tytułów wykonawczych. W tym samym dniu poborca skarbowy przystąpił do czynności egzekucyjnych zajmując zobowiązanemu samochód osobowy marki Fiat 125p. Biegli powołani przez Izbę Skarbową w Ł. dokonali w dniu 20 czerwca 1996 r. wyceny zajętego samochodu. W dniu 13 sierpnia 1996 r. wpłynął do Urzędu Skarbowego w Z. wniosek skarżącego, w którym stwierdził, że wycena przeprowadzona przez biegłych rzeczoznawców została przeprowadzona niefachowo, a cena samochodu została zaniżona o 40 mln zł /przed denominacją/. Postanowieniem z dnia 12 września 1996 r. Urząd Skarbowy w Z. oddalił wniosek skarżącego. W uzasadnieniu uznano wniosek na skargę na czynności egzekucyjne w myśl art. 54 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ i wyjaśniono, że nie jest on wystarczającą podstawą do wstrzymania czynności egzekucyjnych. Od tej decyzji skarżący wniósł zażalenie. Postanowieniem z dnia 26 listopada 1996 r. (...) Izba Skarbowa w Ł. uchyliła zaskarżone postanowienie w całości i umorzyła postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, że organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że przedmiotem zarzutu jest dokonana czynność egzekucyjna. Zdaniem organu odwoławczego wniosek skarżącego dotyczył wyceny samochodu dokonanej przez biegłego rzeczoznawcę, a zatem wniosek należało rozpoznać na gruncie art. 99 ust. 4 ustawy. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponieważ przepis ten nie przewiduje możliwości zażalenia na wycenę biegłego, to należało uznać, że wniosek jest niedopuszczalny. W dniu 2 października 1996 r. skarżący otrzymał zawiadomienie Urzędu Skarbowego w Z. o terminie i miejscu licytacji samochodu, która odbyła się w dniu 7 października 1996 r. Pokwitowanie z rozliczenia kwoty uzyskanej za sprzedaży w drodze licytacji samochodu, którą zarachowano na zaległości podatkowe, zostało przesłane skarżącemu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Izby Skarbowej w Ł. z dnia 26 listopada 1996 r. W uzasadnieniu zarzucił organom podatkowym spreparowanie materiałów dotyczących wyceny auta oraz uniemożliwienie mu obalenia wyników wyceny. Skarżący w skardze i w pismach do niej dołączonych zarzucił organowi egzekucyjnemu naruszenie obowiązków ciążących na nim na podstawie art. 99 par. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także zarzucił im posługiwanie się nielegalnymi tytułami wykonawczymi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim należy podkreślić, że przedmiotem obecnego rozstrzygnięcia jest wyłącznie wskazana w skardze decyzja Izby Skarbowej w Ł. z dnia 26.11.1996 r. (...) i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji w przedmiocie wyceny samochodu przeznaczonego do licytacji. Taki zakres skargi skarżący określił również na rozprawie, która odbyła się w dniu 4 listopada 1998 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - Ośrodek Zamiejscowy w Ł. Sąd nie rozpatrywał zatem problemu zasadności samych tytułów wykonawczych i poprzedzających je decyzji administracyjnych. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 99 par. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ oznaczenie wartości szacunkowej pojazdów samochodowych następuje przez biegłego. Poborca podatkowy zamieszcza w protokole zajęcia tylko opis zajętych ruchomości, zaznaczając potrzebę oznaczenia ich wartości szacunkowej przez biegłego. Zgodnie z powołanym przepisem, biegłego powołuje organ egzekucyjny. Natomiast przepis zawarty w art. 99 par. 4 powołanej wyżej ustawy stwierdza, że oszacowanie zajętych ruchomości przez biegłego powinno się odbyć najpóźniej na trzy dni przed wyznaczonym terminem sprzedaży. O terminie oszacowania przez biegłego należy zawiadomić zobowiązanego. Odpis protokołu oszacowania przez biegłego przesyła się zobowiązanemu. Koszty oszacowania przez biegłego ponosi zobowiązany. Sąd podzielił stanowisko organów egzekucyjnych, że wskazane przepisy nie przewidują możliwości zażalenia na wycenę dokonaną przez biegłego. Cytowana już ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje w art. 17 par. l, że na postanowienia wydane w toku egzekucji administracyjnej lub dotyczące postępowania egzekucyjnego służy zażalenie jeżeli ustawa tak stanowi. Zgodnie z art. 99 par. 1 powołanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dłużnik ma prawo do zażalenia na wycenę dokonaną przez poborcę podatkowego. Takiej możliwości nie przewiduje natomiast art. 99 par. 4 w stosunku do wyceny dokonanej przez biegłego, słusznie zatem Izba Skarbowa w Ł. umorzyła postępowanie w przedmiocie wyceny przez biegłego zajętego samochodu przeznaczonego do sprzedaży. Należy jednak przypomnieć, co podkreślił Sąd Najwyższy w swym wyroku z dnia 19 lipca 1977 r. /I CR 275/77/, że nie wyklucza to ewentualnych obowiązków odszkodowawczych organu egzekucyjnego dochodzonych w drodze postępowania cywilnego. Mówiąc o treści art. 95 par. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którego treść zawierał w dniu wydawania zaskarżonej decyzji art. 99 par. 4 tej znowelizowanej ustawy, Sąd Najwyższy stwierdził, że zaniedbanie wskazanych v art. 99 par. 4 obowiązków przez organ egzekucyjny może rodzić obowiązek odszkodowawczy po stronie organu egzekucyjnego, a ciężar udowodnienia, że dokonano prawidłowych zawiadomień i doręczeń określonych. w art. 99 par. 4 powołanej wyżej ustawy, ciąży z mocy art. 6 Kc na wierzycielu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.