II FPP 12/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia del. WSA Grażyna Nasierowska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi K. i R. R. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy w sprawie o sygn. akt I SAB/Bd 34/12 ze skargi K. i R. R. na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. w przedmiocie bezczynności organu w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia postanawia: oddalić skargę. Pismami z dnia 3 lipca 2012 r. K. i R. R. (dalej: skarżący, podatnicy) złożyli skargi na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. w sprawie nierozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznego postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. o przymusowym ściągnięciu należności objętych tytułem wykonawczym Dyrektora Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Organ przekazał skargi do Sądu pierwszej instancji w dniu 9 sierpnia 2012 r., gdzie sprawy zostały zarejestrowane pod sygnaturami od I SAB/Bd 34/12 do I SAB 40/12. Następnie dnia 3 września 2012 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych w ww. sprawach, który został uwzględniony postanowieniami z dnia 13 września 2012 r. Wyrokami z dnia 6 listopada 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy skargi oddalił. Podatnicy złożyli w dniu 8 lipca 2013 r. skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy (I SAB/Bd 34/12) w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, w której wnieśli o: - stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie; - zlecenie podjęcia przez Sąd rozpoznający sprawę co do istoty odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie poprzez wezwanie podatników do uiszczenia niezbędnych kosztów sądowych, wyznaczenie w terminie 21 dni terminu rozprawy; - przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 10.000 zł za przewlekłość postępowania. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że od czasu doręczenia organowi skargi na bezczynność ani Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B., ani WSA w Bydgoszczy nie załatwili sprawy. Skarżący nie zostali wezwani na rozprawę, jak również Sąd nie podjął jakiejkolwiek innej czynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia wskazać wypada, że przedmiotem sprawy zawisłej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest rozpatrzenie skargi strony na naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy przez WSA w Bydgoszczy bez nieuzasadnionej zwłoki, a nie skarga na bezczynność organu administracji publicznej. Zainicjowana wniesioną przez stronę skargą na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. sprawa sądowo-administracyjna, została prawomocnie załatwiona ww. wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 6 listopada 2012 r. Wyrok ten nie został zaskarżony przez stronę w ustawowym terminie. Jak wynika natomiast z treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. nr 179, poz. 1843, dalej: ustawa), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, gdy postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jej wyjaśnienia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także charakter sprawy, zachowanie strony, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku Sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do Sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Szybkość orzekania nie może bowiem stanowić przeszkody we właściwym funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości. Ocena, czy wystąpiła przewlekłość postępowania jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy. Przedstawiony powyżej przebieg postępowania, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie daje podstaw do uznania, że obarczone było ono wadą w postaci nieuzasadnionej zwłoki Sądu. Wręcz przeciwnie, Sąd pierwszej instancji rozpoznał skargę w możliwie najkrótszym czasie, uwzględniając konieczność dokonania przewidzianych prawem czynności procesowych po jej otrzymaniu (skarga na bezczynność organu wpłynęła do Sądu pierwszej instancji wraz z odpowiedzią na skargę w dniu 9 sierpnia 2012 r., natomiast wyrok ją oddalający wydany został w dniu 6 listopada 2012 r.). Zauważyć przy tym należy, że Sąd w międzyczasie rozpatrzył wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym zarzuty strony należało uznać za całkowicie chybione. Skarga została rozpatrzona, a jak już wskazano w sprawie zapadł w dniu 6 listopada 2012 r. wyrok. Skarżący natomiast zostali prawidłowo poinformowani o terminie rozprawy, o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. Na marginesie należy dodać, że na błędne przeświadczenie podatników o opieszałości Sądu zapewne wpływ miał fakt ich nieobecności na rozprawie, na której Sąd ogłosił wyrok, którego w świetle art. 139 § 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. jedn. Dz U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) nie miał obowiązku doręczyć skarżącym z urzędu. Mając powyższe na uwadze skargę, jako niezasadną, należało oddalić na podstawie przepisu art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.