II FSK 1137/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Grzegorz Krzymień po rozpoznaniu w dniu 7 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 września 2006 r., sygn. akt I SA/Po 1181/05 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania i ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodu z nieujawnionych źródeł za 2003 r. postanawia odrzucić skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 26 września 2006 r., sygn. akt I SA/Po 1181/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Od powyższego wyroku Skarżąca w dniu 11 stycznia 2007 r. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną wskazując, iż "zgodnie z art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi niniejsza skarga oparta jest na podstawie naruszenia przepisów postępowania wraz ze stwierdzeniem, że uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy". W skardze tej nie wskazano żadnych innych przepisów prawa, ani nie złożono wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia orzeczeń sądu administracyjnego pierwszej instancji, wskazanych w art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pism w postępowaniu sądowym (art. 46 p.p.s.a.), ale również zawierać elementy właściwe tylko dla tego środka odwoławczego. W szczególności zawierać powinna oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany (art. 176 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny – działając niemal od trzech lat jako sąd kasacyjny – wielokrotnie podkreślał przy tym, że o ile niespełnienie wymagań przepisanych dla pisma w postępowaniu sądowym stanowi brak, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 w zw. z art. 193 p.p.s.a., o tyle niespełnienie wymagań szczególnych skargi kasacyjnej, przewidzianych w art. 176 p.p.s.a. po wyrazie "oraz" nie podlega konwalidacji (szerzej na ten temat por. A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, B. Gruszczyński: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz; Zakamycze 2005 r., s. 422 i n.). Takim wymogiem szczególnym jest m.in. "wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany" (w całości lub w części), którego niniejsza skarga kasacyjna nie spełnia. Natomiast brak spełnienia któregokolwiek z wymagań szczególnych skargi kasacyjnej, obliguje Sąd II instancji – w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. – do jej odrzucenia (por. chociażby post. NSA z dnia 15 marca 2004 r., sygn. akt FSK 258/04, Przegląd Podatkowy 2004 nr 7, s. 53; post. NSA z dnia 16 marca 2004 r., sygn. akt FSK 209/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 13; post. NSA z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt GSK 38/04, Monitor Prawniczy 2004 nr 13, s. 584). W myśl bowiem ostatnio powołanego przepisu NSA – poza nie występującymi w niniejszej sprawie przypadkami nieważności postępowania – rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie Sądu podstawami zaskarżenia wraz z ich uzasadnieniem oraz wnioskami i zakresem tego zaskarżenia (w całości lub w części). Obszar badań NSA jest, z uwagi na treść ostatnio przytoczonego przepisu, zawężony jedynie do wskazanych kwestii spornych i Sąd ten nie jest uprawniony do uzupełniania lub poprawiania skargi kasacyjnej, ponieważ oznaczałoby to działanie z urzędu, co w świetle powołanego przepisu nie jest dopuszczalne (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt FSK 13/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 15; wyrok NSA z dnia 22 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 356/04, ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 72). Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych (por. post. NSA z dnia 16 marca 2004 r., sygn. akt FSK 209/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 13). W niniejszej sprawie podkreślić należy, iż sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika skarga kasacyjna nie tylko nie zawiera wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia, o którym mowa w art. 176 p.p.s.a., co już jest podstawą do jej odrzucenia, ale również obarczona jest innymi brakami uniemożliwiającymi jej merytoryczne rozpoznanie. Skargę kasacyjną można bowiem oprzeć na następujących podstawach, określonych w art. 174 p.p.s.a.: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Równocześnie, z art. 176 p.p.s.a. jednoznaczne wynika, że to Strona ma przytoczyć podstawy kasacyjne i uzasadnić je. Nie stanowi wskazania przez Stronę podstaw kasacji ogólnikowe stwierdzenie: "naruszenie przepisów postępowania wraz ze stwierdzeniem, że uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy". Autor skargi kasacyjnej ma obowiązek wskazać konkretny przepis prawa materialnego, który został naruszony przez orzekający sąd i na czym – jego zdaniem – polegała błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie. Podobnie jest przy naruszeniu prawa procesowego: należy wskazać konkretny przepis postępowania, którego naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrywana skarga kasacyjna, zarówno w osnowie, jak i w uzasadnieniu, nie zawiera powyższego elementu (por. postanowienie NSA z dnia 16 marca 2004 r., sygn. akt FSK 209/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 13). Brak wskazania konkretnych przepisów jako podstaw skargi kasacyjnej uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego wyroku w jego całokształcie, czego domaga się Strona określając podstawy wnoszonego środka odwoławczego tak ogólnikowo. W tym stanie prawnym brak wniosku w niniejszej skardze kasacyjnej oraz brak wskazania naruszonych przez Sąd I instancji przepisów – mimo tego, iż została ona sporządzona przez profesjonalistę (art. 175 p.p.s.a.), który w intencji ustawodawcy miał dać gwarancję jej poprawnemu sformułowaniu – na podstawie art. 178 w zw. z art. 180 p.p.s.a. obligował Naczelny Sąd Administracyjny do jej odrzucenia.