II FSK 1314/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 maja 2009 r. sygn. akt. I SA/Gd 204/09 w sprawie ze skargi A. T. na interpretację indywidualną Ministra Finansów (organ upoważniony: Dyrektor Izby Skarbowej w B.) z dnia 2 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 19 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 204/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę A. T. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 2 grudnia 2008 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego przed dniem doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z dyspozycją art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. w zw. z art. 82 p.p.s.a. i art. 83 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 111 i nast. K.c., a także art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. uznać należy za przedwczesne, co skutkuje jej odrzuceniem. W niniejszej sprawie wniesienie skargi do WSA przed dniem doręczenia pełnomocnikowi skarżącego odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę interpretacji indywidualnej jest przedwczesne i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone skargą kasacyjną podatnika, który wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych, zarzucił naruszenie: I. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik tego postępowania: 1) art. 52 § 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 82 p.p.s.a. i art. 83 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym przyjęciu, że warunek określony w art. 52 § 1 p.p.s.a. w postaci wyczerpania środków zaskarżenia nie został spełniony, gdyż skarżący wniósł skargę do Sądu przed dniem doręczenia pełnomocnikowi skarżącego odpowiedzi na wezwanie do naruszenia prawa; 2) art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na błędnym przyjęciu, że wniesienie skargi do Sądu administracyjnego przed dniem doręczenia pełnomocnikowi skarżącego odpowiedzi na wezwanie do naruszenia prawa mieści się w katalogu przesłanek skutkujących odrzuceniem skargi jako niedopuszczalne " z innych przyczyn"; II. naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) naruszenie art. 45 ust 1 Konstytucji RP polegające na błędnej wykładni dokonanej przez WSA w Gdańsku, tj. art. 52 p.p.s.a. w zw. z art. 53 p.p.s.a. w zw. z art. 58 p.p.s.a. naruszając tym samym zasadę gwarantującą obywatelom prawo do rozpoznania sprawy przez niezawisły Sąd, tj. na przesłance wnikającej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich, przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przepis ten wyraża generalną zasadę subsydiarności skargi sądowej. Jej wniesienie do sądu administracyjnego wymaga bowiem uprzedniego uruchomienia środków prawnych dostępnych w administracyjnym toku instancji, a w razie ich braku - skierowania do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a.). Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, zaś z § 2 wynika, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W niniejszej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało skierowane do organu w dniu 15 grudnia 2008 r., zaś w dniu 27 stycznia 2009 r. podatnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Organ wydający interpretację pismem z dnia 26 stycznia 2009 r. stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji. Jak zostało wskazane w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, nawet, jeżeli w dniu wnoszenia skargi, nie była rozstrzygnięta kwestia czy wezwanie zostanie czy nie zostanie uwzględnione, to jeżeli w ostatecznym rezultacie wezwanie to nie zostało uwzględnione, skarga jest wniesiona z dopełnieniem warunku w postaci bezskuteczności wezwania. (...) po przekazaniu do sądu skargi wniesionej po wezwaniu organu, ale przed udzieleniem odpowiedzi przez organ, jeżeli późniejsza odpowiedź organu jest negatywna, sąd rozpoznaje skargę, która spełnia wymagania zarówno co do terminu jej wniesienia (nie jest skargą wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia), jak i co do bezskuteczności wezwania do usunięcia naruszenia. Wydaje się to jeszcze bardziej oczywiste w sytuacji, gdy skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia i wkrótce potem wniósł skargę a organ w ogóle nie udzielił odpowiedzi na wezwanie i przekazał skargę do sądu z odpowiedzią na skargę, w której nie podziela zarzutów skarżącego. Odrzucenie w takiej sytuacji skargi jako niedopuszczalnej (przedwczesnej), ponieważ nie została wniesiona po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia nie ma oparcia w przepisach p.p.s.a. (...). W związku z powyższym należy uznać, że Sąd pierwszej instancji błędnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako przedwczesną, a co za tym idzie pozbawił stronę prawa do Sądu wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 182 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Brak było podstaw do zastosowania tej części art. 185 § 1 p.p.s.a., która mówi o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż wojewódzki sąd administracyjny merytorycznie rozpozna skargę. Jeśli zaś chodzi o zasądzenie kosztów postępowania, to wniosek strony w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony. Stosownie bowiem do treści art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów Sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 cytowanej ustawy. Z art. 203 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że stronie, która wniosła skargę kasacyjną, należy się zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego od organu - jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. W niniejszej sprawie zapadło zaś postanowienie. Sąd nie miał na celu wydania orzeczenia odnoszącego się do merytorycznego rozstrzygnięcia skargi i z tych też względów nie orzeczono o zwrocie kosztów sądowych.