II FSK 1341/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia WSA (del.) Alicja Polańska, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Ke 423/14 w sprawie ze skargi E. C. i W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 czerwca 2014 r. nr (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014r. oddala skargę kasacyjną. Przedmiotem skargi kasacyjnej W. C. (dalej: skarżący) jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Ke 423/14, w którym oddalono skargę E. i W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 2 czerwca 2014 r., w której utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy P. z 5 lutego 2014 r. w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2014 r. w kwocie 332 zł. W motywach orzeczenia Sąd podał, że SKO – przywołując treść art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613, ze zm.; dalej: u.p.o.l.) oraz art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027, ze zm.; dalej: p.g.k.) ‒ wyjaśniło, że ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów z dnia 25 lutego 2014 r. prowadzonego przez Starostwo Powiatowe w K. wynika, że skarżący są współwłaścicielami gruntu o pow. 0.1177 ha oznaczonego symbolem B- tereny mieszkaniowe. Ze złożonej przez współwłaścicieli informacji dotyczącej przedmiotowej nieruchomości wynika ponadto, że na ww. działce znajduje się budynek mieszkalny o pow. 125 m2. Oznacza to, że organ w P. prawidłowo opodatkował te nieruchomości, bowiem ich powierzchnia i oznaczenie jest zgodnie ze znajdującą się w sprawie ewidencją gruntów, natomiast stawki podatku wynikają z Uchwały Rady Miejskiej w P. z 14 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości. Powyższą decyzję W. i E. C. zaskarżyli w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wnosząc o jej zmianę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż kwestionowana decyzja ustalająca skarżącym zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na 2014 r. nie narusza prawa. Sąd uznał, że organ prawidłowo przyjął, iż grunt, którego współwłaścicielami są skarżący, nie może podlegać (niższemu) podatkowi rolnemu, ale powinien być objęty podatkiem od nieruchomości, gdyż organy podatkowe są związane oznaczeniem gruntu wynikającym z ewidencji gruntów i budynków (co wprost wynika z art. 21 p.g.k.). Skoro skarżący są właścicielami gruntu oznaczonego w ewidencji gruntów symbolem "B" o pow. 1177 m2, który to grunt należy opodatkować podatkiem od nieruchomości, to należny podatek od tego przedmiotu opodatkowania wynosi 282,48 zł (1177 m2 x 0,24 zł). Z kolei skoro skarżący wykazali do opodatkowania budynek o pow. użytkowej 125 m2, to należny podatek od tego przedmiotu opodatkowania wynosi 50 zł (125 m2 x 0,40 zł). Oznacza to, że skarżący – po uwzględnieniu zaokrągleń wynikających z art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej – w 2014 r. są obowiązani uiścić łącznie podatek w wysokości 332 zł. W skardze kasacyjnej od tego wyroku skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 111 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: p.p.s.a.) przez nieuwzględnienie wniosku skarżących o połączenie niniejszej sprawy ze sprawą o sygn. akt I SA/Ke 490/14, a także naruszenie art. 34 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie w czasie trwania postępowania wniosku strony o ustanowienie adwokata w sprawie I SA/Ke 490/14. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i o przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Naczelny Sąd Administracyjny co do zasady rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Zasadę związania granicami skargi kasacyjnej przyjęto zarówno na etapie rozpoznawania sprawy (art. 183 § 1 p.p.s.a.), jak i orzekania (art. 186 p.p.s.a.). Przesłanki nieważności ustawodawca określił w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżony wyrok został wydany w warunkach nieważności. Należy zauważyć, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Trzeba w niej przytoczyć podstawy kasacyjne wraz z ich uzasadnieniem a zatem wskazać konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który, zdaniem wnoszącego skargę, został naruszony przez sąd pierwszej instancji oraz formę lub charakter tego naruszenia. Koniecznym elementem prawidłowo sporządzonej skargi kasacyjnej jest także uzasadnienie podstaw kasacyjnych, które polega na wykazaniu, że stawiane zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę (art. 174 w zw. z art. 176 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jest bowiem związany zarzutami skargi kasacyjnej i dlatego nie może zastępować strony w formułowaniu tych zarzutów, nie może ich też precyzować czy konkretyzować, albo uzupełniać ich uzasadnienia. Powyższe uwagi były konieczne wobec dostrzeżonych mankamentów rozpoznawanej skargi kasacyjnej. Skarżący sformułował w środku odwoławczym dwa zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych. Jak wynika z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (podkr. NSA). Z przywołanego przepisu wynika, że aby zarzut procesowy był sformułowany prawidłowo, konieczne jest wykazanie, że zarzucone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie może budzić ponadto wątpliwości, że naruszenie przepisów postępowania musi mieć miejsce w rozpoznawanej, a nie w innej sprawie sądowoadministracyjnej. Pierwszy z zarzutów sformułowanych w analizowanej skardze kasacyjnej dotyczy naruszenia przez sąd art. 111 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie złożonego przed rozprawą w dniu 5 września 2014 r. wniosku skarżących o połączenie niniejszej sprawy (I SA/Ke 423/14) ze sprawą o sygn. akt I SA/Ke 490/14. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że jest on bezzasadny. Jak stanowi art. 111 § 1 p.p.s.a., sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. Przytoczony przepis składa się z dwóch paragrafów, jednak autor skargi kasacyjnej nie wskazał, który z nich ‒ w jego przekonaniu ‒ został przez Sąd pierwszej instancji naruszony. Ponadto, wbrew opisanemu na wstępie wymogowi wskazania istotnego wpływu zarzucanego uchybienia przepisom procesowym na wynik sprawy, autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił, jaki wpływ wniosek złożony przed rozprawą w innej sprawie, tj. I SA/Ke 490/14, mógł mieć na wynik niniejszej sprawy. Z akt postępowania w sprawie, w której wydano zaskarżony wyrok (I SA/Ke 423/14), wynika, że wniosek o połączenie niniejszej sprawy ze sprawą I SA/Ke 490/14, nie był składany, a w dniu 5 września 2014 r. nie przeprowadzono w tej sprawie rozprawy. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej zdaje się wynikać, że autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenie art. 111 p.p.s.a. w tym, że z powodu nierozpoznania przez Sąd (jak twierdzi) wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie I SA/Ke 490/14, skarżący nie byli w niniejszej sprawie reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzut ten jest bezzasadny z przyczyn, dla których nie jest również zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 34 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem strony mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Bezpodstawne jest stanowisko autora skargi kasacyjnej, który zarzuca naruszenie tego przepisu Sądowi pierwszej instancji na tej tylko podstawie, że w innej sprawie, jak twierdzi, nie rozpoznano wniosku skarżących o ustanowienie adwokata z urzędu. W niniejszej sprawie skarżący wystąpili do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu), w wyniku czego, w postanowieniach z dnia 4 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zwolnił skarżących od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi i oddalił ich wnioski w pozostałym zakresie. Postanowienia te były poddane kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniach z dnia 19 listopada 2014 r. (sygn. akt II FZ 1524/14 i II FZ 1525/14) oddalił zażalenia skarżących na postanowienia sądu pierwszej instancji. W niniejszej sprawie kwestia możliwości reprezentowania skarżących przez pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji została więc przesądzona w dwuinstancyjnym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podkreślenia wymaga przy tym, że oddalenie wniosku skarżących o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w żaden sposób nie ograniczało uprawnienia skarżących do bycia reprezentowanymi przez pełnomocnika, bowiem mogli oni ustanowić pełnomocnika z wyboru. Nie sposób więc przyjąć, że nie rozpoznając wniosku o przyznanie prawa pomocy w innej sprawie (czego Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądza) Sąd pierwszej instancji mógł naruszyć wynikające z art. 34 p.p.s.a. prawo skarżących do bycia reprezentowanymi w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym przez adwokata, radcę prawnego bądź doradcę podatkowego. Podkreślenia wymaga, że profesjonalny pełnomocnik formułując zarzuty skargi kasacyjnej nie wykazał w żaden sposób, by zarzucane przez niego naruszenia miały związek z rozpoznawaną przez Sąd pierwszej instancji sprawą o sygn. akt I SA/Ke 423/14. Z powyższych względów zarzuty te nie mogły stanowić podstawy do wzruszenia zaskarżonego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.