II FSK 1343/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, Sędziowie NSA: Antoni Hanusz, Jerzy Rypina (sprawozdawca), Protokolant Agnieszka Lipiec, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2007 na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Ol 250/06 w sprawie ze skargi W. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia 20 marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zwolnienia i ulgi w podatku rolnym oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 czerwca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia 20 marca 2006 r. i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia 28 września 2005 r. w przedmiocie odmowy udzielenia W. E. zwolnienia i ulgi w podatku rolnym z tytułu kupna gruntów w 2004 r. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie do rozstrzygnięcia pozostaje kwestia, czy grunty rolne będące przedmiotem użyczenia weszły w skład jego gospodarstwa rolnego. Dokonanie czynności określonych w art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ma mieć na celu utworzenie nowego lub powiększenie już istniejącego gospodarstwa rolnego. Ów cel podjęcia przez podatnika czynności wskazanych w omawianym przepisie ma zasadnicze znaczenie dla rozważanego zagadnienia, ujawnia bowiem intencję, jaka przyświecała ustawodawcy przy tworzeniu omawianego zwolnienia podatkowego. Otóż jest niewątpliwie, że przewidziane w tym przepisie zwolnienie podatkowe ma przysługiwać tylko takiemu podatnikowi, który nabył własność lub prawo wieczystego użytkowania gruntów bądź objął w trwałe zagospodarowanie grunty z Państwowego Funduszu Ziemi lub Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Taka regulacja oznacza, że ustawodawca zamierzał przyznać preferencje w podatku rolnym w tych wszystkich wypadkach, które prowadzą do rozwiązań trwałych, poprawiających strukturę agrarną wsi, a więc tworzących w istocie nową jakość w zakresie zagospodarowania użytków rolnych. Ta nowa jakość jednak nie powstaje przy każdym objęciu w posiadanie gruntów rolnych, o jej powstaniu bowiem można mówić tylko wtedy, gdy podatnik nabył grunt na własność lub nabył prawo jego wieczystego użytkowania bądź też objął grunty Państwowego Funduszu Ziemi lub Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w trwałe zagospodarowanie, w wyniku czego powstało nowe gospodarstwo rolne bądź powiększone zostało gospodarstwo już istniejące do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha. Dlatego stany faktyczne odbiegające od wyżej przedstawionych nie dają podstaw do przyznania preferencji w podatku rolnym na podstawie art. 12 ust.1 pkt 4 cytowanej ustawy. W ocenie Sądu grunty użyczone od Agencji nie weszły w skład gospodarstwa rolnego skarżącego. W tym czasie toczyło się postępowanie przetargowe zmierzające do sprzedaży gruntów, będących przedmiotem umowy użyczenia. W drodze przetargu wyłoniono nabywcę gruntów rolnych. Z protokołu przesłuchania strony wynika, że przedmiot użyczenia został zwrócony w lipcu 2004 r. Grunty przekazano skarżącemu protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia 30 września 2003 r. W umowie użyczenia nie określono daty zwrotu gruntów. Umowa użyczenia określała, że została zawarta do chwili dokonania zbiorów, jednak nie dłużej niż do 15 września 2004 r. W aktach brak jest protokołu dotyczącego zwrotu przedmiotu użyczenia. Należy sądzić, że nie został on sporządzony. Kandydat na nabywcę przedmiotowego gospodarstwa został wyłoniony W drodze przetargu 21 czerwca 2004 r. W świetle tych okoliczności faktycznych i prawnych nie można przyjąć, jak to uczyniły organy podatkowe, że w momencie powiększenia gospodarstwa rolnego skarżący był posiadaczem gruntów rolnych będących we władaniu Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. W świetle powyższych rozważań nie można podzielić poglądu organów podatkowych, że na skutek zawarcia umowy użyczenia, przedmiotowe grunty, będące we władaniu Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, weszły w skład gospodarstwa rolnego podatnika. Grunt o powierzchni 45.86 ha należał bowiem do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i wchodził on w skład jej gospodarstwa rolnego. Skarżący ubiegał się o ich kupno. W trakcie postępowania przetargowego, mimo zawarcia umowy użyczenia, były one w dalszym ciągu we władaniu Agencji. Decyzje zostały podjęte z naruszeniem art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym. W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżyło wyrok w całości i zarzuciło mu naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. Nr 91, poz. 431 z 1993 r. ze zm.) polegająca na przyjęciu, że określona w przepisie norma obszarowa 100 ha, nie obejmuje gruntów należących do Agencji Nieruchomości Rolnych będących w posiadaniu podatnika na podstawie tytułu prawnego oraz poprzez ustalenie, że norma obszarowa określona w cytowanym wyżej przepisie jest normą odrębną od normy określonej w art. 2 ust. 1 cytowanej ustawy. Powołując się na wskazaną podstawę skargi kasacyjnej wniosło o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi względnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na podstawie obowiązującego od 1 stycznia 2003 r. znowelizowanego art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ustawodawca zwolnił od podatku rolnego grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni 100 ha, będące przedmiotem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego, nabyte w drodze sprzedaży lub będące przedmiotem umowy o oddaniu gruntów w użytkowanie wieczyste albo wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, objęte w trwałe zagospodarowanie. Analizując powyższy przepis na gruncie rozpoznawanego stanu faktycznego stwierdzić należy, że znaczenie tego przepisu nie nasuwa wątpliwości. Jak wynika z niekwestionowanego przez strony stanu faktycznego podatnik – W. E. był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 45,86 ha a nadto na podstawie umowy użyczenia zawartej w dniu 30 września 2003 r. z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, a obowiązującej do dokonania zbiorów, nie dłużej niż do 15 września 2004 r. użytkował grunty rolne Agencji o powierzchni 46,66 ha. Podatnik w trakcie użytkowania gruntów Agencji wystąpił z wnioskiem o przystąpieniu do przetargu zmierzającego do nabycia własności tychże gruntów. W dniu 21 czerwca 2004 r. w wyniku przetargu wyłoniono nabywcę tych gruntów i jak wynika z protokołu przesłuchania podatnika – w lipcu 2004 r. zwrócił on Agencji użytkowane grunty. Wobec tego jest rzeczą oczywistą, iż w dniu nabycia, na podstawie umowy sprzedaży z dnia 14 lipca 2004 r., gruntów o powierzchni,14.9884 ha i 29,9340 ha oraz z dnia 23 lipca 2004 r. gruntów o powierzchni 6,1 ha nie był on posiadaczem gruntów rolnych "wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, objętych w trwałe zagospodarowanie", gdyż po pierwsze grunty zwrócił Agencji, a po wtóre, gdyby je jeszcze w dacie zawarcia umów sprzedaży gruntów posiadał, to z całą pewnością nie było to posiadanie, o którym mowa w omawianym przepisie tj. "objęte w trwałe zagospodarowanie". W tym stanie rzeczy zarzut skargi kasacyjnej jak też obszerne uzasadnienie skargi, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie dotyczą sedna sprawy, które tkwi w klarownym, bezspornym stanie faktycznym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.