II FSK 1621/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-02-13
Skład orzekający: Grzegorz Krzymień, Grzegorz Borkowski, Jan Rudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może samodzielnie dokonywać ustaleń co do wielkości i przeznaczenia gruntu, jeśli dane w ewidencji gruntów i budynków są inne?Ratio decidendi
Organy podatkowe są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu zobowiązania podatkowego. Nie mogą samodzielnie dokonywać ustaleń co do wielkości czy przeznaczenia gruntu, jeśli dane w ewidencji są inne. Dopóki zapisy w ewidencji nie zostaną zmienione przez właściwy organ (starostę), są one dla organu podatkowego wiążące. Sąd administracyjny nie może zastępować organu administracji w rozstrzyganiu o umorzeniu podatku.Stan faktyczny
Wójt Gminy ustalił J.S. łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu posiadania lasu i użytków rolnych. Skarżąca zarzuciła nieprawdziwość danych w ewidencji gruntów i wniosła o umorzenie podatku z uwagi na trudną sytuację materialną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na wiążący charakter danych z ewidencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. J.S. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i błędną ocenę działań organów przez WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędzia NSA Grzegorz Borkowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jan Rudowski, Protokolant Anna Dziewiż - Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 2585/06 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 31 maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego oddala skargę kasacyjną.
I. Stan sprawy przedstawiał się następująco:
1. Wójt Gminy O. ustalił J.S. łączne zobowiązanie pieniężne - podatek leśny z tytułu posiadania 7,5100 ha lasu oraz podatek rolny z tytułu posiadania 16,360 ha użytków rolnych.
2. Skarżąca odwołując się od powyższej decyzji zarzuciła, iż dane w ewidencji gruntów od których zależy wymiar podatku są nieprawdziwe, a dokumentacja która stanowiła o wpisie do ewidencji została sfałszowana. Wniosła o umorzenie podatku z uwagi na swoją trudną sytuację materialną.
3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w aktach sprawy znajduje się wykaz dokonanych zmian w danych rejestru gruntów, z którego wynika, że J.S. jest wyłączną właścicielką gruntów rolnych położonych w obrębie wsi Z., o łącznej powierzchni 16, 48 ha, w tym użytków rolnych 16,36 ha oraz lasu 7,51 ha.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jednolity Dz.U. Z 2005 r. Nr 240, poz. 2027) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencji tej organ nie może rewidować z urzędu w toku postępowania podatkowego. Dane, które były ujawnione w ewidencji w sprawie skarżącej stały się podstawą do wymiaru podatku.
4. W skardze J.S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując, że zapisy w ewidencji gruntów, opisujące wymiar opodatkowanej nieruchomości są niezgodne z dokumentacją, wniosła o umorzenie podatku oraz o naprawienie z urzędu fałszerstw w jej dokumentach.
5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ppsa oddalił ją.
W uzasadnieniu wyroku podkreślono, że w przedmiotowej sprawie dane pochodzące z wypisu z ewidencji gruntów i budynków, stan z 28 lutego 2006 r., wskazywały, że Skarżąca posiadała w miejscowości Z.: 16.480 ha fizycznych, w tym 16.360 ha użytków rolnych oraz 7.5100 ha lasów. W oparciu o te dane Wójt Gminy O. ustalił Skarżącej łączne zobowiązanie pieniężne.
Dla potrzeb podatku od nieruchomości podstawowe znaczenie mają zapisy dokonane w ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń, co do wielkości gruntu. Powoływanie się przez Skarżącą w postępowaniu podatkowym, iż posiadany grunt ma inną wielkośc lub inne przeznaczenie, niż wynika z ewidencji nie może mieć wpływu na decyzję w przedmiocie podatku od nieruchomości. Istotne dla orzeczenia w przedmiocie podatku są bowiem tylko zapisy wynikające z ewidencji. Dopóki zapis taki nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu podatkowego wiążąca.
Prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należy, zgodnie z art. 7 d. ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne do zadań starosty. Zgodnie z § 46 ust. 1 rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegaja aktualizacji z urzędu, na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia. Z przepisu tego wynika wprost, że starosta ma ograniczony katalog możliwości dokonywania zmian w ewidencji z urzędu. Aktualizacja danych z urzędu może dotyczyć tylko zmian wynikających z określonych dokumentów.
Sąd podkreślił, że materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony w sposób zupełny, a posiadane uaktualnione zapisy w ewidencji gruntów i budynków uprawniały do ustalenia wskazanej w decyzji wymiarowej wielkości podatku. W sprawie brak jest podstaw do czynienia zarzutu organom administracji, iż we własnym zakresie nie doprowadziły do zmian w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z żądaniem Strony. W ustalonym stanie faktycznym organy nie miały podstaw do podjęcia z urzędu działań zmierzających do dokonania takich zmian.
Sąd administracyjny, zważywszy na jego rolę w procesie kontroli stosowania prawa, nie może zamiast organu administracji rozstrzygnąć o umorzeniu podatku.
6. J.S. wniosła skargę kasacyjną. Wyrokowi zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w związku art. 122, 187 i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 1997 Nr. 137, poz. 926), które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że w badanej sprawie organy podatkowe nie tylko nie podjęły działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, ale pominęły istotne okoliczności przytaczane przez podatnika naruszając art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej. W szczególności organy podatkowe nie podjęły żadnych kroków w celu wyjaśnienia nieprawidłowości w ewidencji gruntów, podnoszonych przez podatnika. Odniesienie się do zarzutów podatnika w tym przedmiocie i wyjaśnienie wątpliwości miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.
W skarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał błędnej oceny działań organu podatkowego, nie doszukując się uchybienia przepisom art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej, co skutkowało naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c poprzez jego niezastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
II. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjne jest oczywiście bezzasadna.
1. W uzasadnieniu wyroku (str. 3 i 4) Sąd szczegółowo wyjaśnił znaczenie, jakie dla wymiaru podatku – w tym rolnego i leśnego – mają zapisy w ewidencji gruntów. Wskazał przy tym przepisy, z których wynika związanie organów podatkowych tymi zapisami. Wyjaśnił także jaki organ i z czyjej inicjatywy może dokonywać zmian w ewidencji oraz jakie dokumenty pozwalają na dokonanie jej aktualizacji z urzędu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, które sprowadza się do powtórzenia już wcześniej (w odwołaniu i w skardze) podniesionych zarzutów, ani słowem nie odniesiono się do tych wyjaśnień, ignorując tym samym stanowisko Sądu, co do znaczenia ewidencji gruntów i budynków. Nie może być uznane za próbę podważenia tego stanowiska ogólnikowe stwierdzenie, że Sąd "... dokonał błędnej oceny działań organu podatkowego...". Taki sposób przedstawienia przez skarżącą swoich "racji" uniemożliwia merytoryczne ustosunkowanie się do zarzutu. Nie zachodzi nadto potrzeba wyjaśniania kwestii prawnych związanych z wymiarem podatku skoro uczyniono to w sposób wyczerpujący w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jeżeli natomiast chodzi o podstawę faktyczną decyzji należy powtórzyć za sądem pierwszej instancji, że nie zachodziła potrzeba (ani możliwość) wyjaśniania innych okoliczności niż te, które wynikały z ewidencji gruntów i budynków.
2. Bezzasadność zarzutu naruszenia prawa procesowego nakazywała oddalenie skargi kasacyjnej (art. 184 ppsa). Brak wniosku strony przeciwnej o zwrot kosztów postępowania jaki i wniosku o przyznanie wyznaczonemu pełnomocnikowi wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej czyni zbędnym wydanie postanowienia w tym zakresie (art 209 ppsa).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło