II FSK 1727/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-02-15
Skład orzekający: Grzegorz Borkowski, Zbigniew Kmieciak, Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego przez organ podatkowy mogą stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji, czy też powinny odnosić się do przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszonych przez sąd?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego przez organ podatkowy nie mogą stanowić podstawy do uchylenia wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji. Kontrola kasacyjna dotyczy orzeczenia sądu, a nie aktu administracyjnego, dlatego zarzuty powinny odnosić się do przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszonych przez sąd, a nie przez organ podatkowy.Stan faktyczny
A.G. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe spółki T. Sp. z o.o. w upadłości, której był prezesem. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że tylko syndyk ma legitymację do złożenia takiego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. A.G. złożył skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i prawa upadłościowego przez WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Grzegorz Borkowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia del. WSA Ludmiła Jajkiewicz, Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Kr 208/04 w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 9 stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę kasacyjną.
I. Stan sprawy przedstawiał się następująco:
1. Urząd Kontroli Skarbowej w K. prowadził kontrolę podatkową w T. Spółka z o.o. w Krakowie i w jej wyniku w dniu 15 października 2002 roku wydał decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 rok wraz z odsetkami za zwłokę od zaległości podatkowej. Kontrolowany podmiot reprezentowany był przez jedynego wspólnika i zarazem prezesa zarządu A.G. W czasie trwania kontroli ogłoszona została upadłość spółki i ustanowiony został syndyk.
Pismem z dnia 20 listopada 2003 roku, A.G. złożył do Izby Skarbowej w K. za pośrednictwem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z samym odwołaniem. W jego uzasadnieniu wskazał, iż z chwilą utraty zarządu nad upadłą spółką przestał brać udział w postępowaniu kontrolnym a jego miejsce zajął syndyk, który jednak nie zaskarżył wydanej decyzji. Decyzja nie został również doręczona prezesowi upadłej spółki, co powinno mieć miejsce z uwagi na możliwość przeniesienia odpowiedzialności za długi spółki na prezesa jej zarządu. Skarżący zarzucił, iż - z uwagi na treść przepisów art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej i wynikającej z nich możliwości przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na członka jej zarządu -jako osoba trzecia mająca interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, powinien uzyskać status strony w prowadzonym postępowaniu kontrolnym.
2. Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez A.G. Na uzasadnienie rozstrzygnięcia powołał art. 20 § 1 art. 60 Prawa upadłościowego. Wskazał, że tylko syndyk ma legitymację procesową do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Stanowisko, iż skutki zaskarżonej decyzji dotyczą interesu prawnego A.G. jest nieuzasadnione. Stroną postępowania kontrolnego było bowiem "T. Sp. z o.o." a po ogłoszeniu upadłości "T. Sp. z o.o. w upadłości" co oznacza, iż decyzja podatkowa skierowana została do właściwej strony postępowania a legitymację do jej reprezentowania posiadał wyłącznie syndyk.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga A.G. nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawi art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił ją.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że analiza akt prowadzonego postępowania oraz zarzutów podniesionych w skardze doprowadziły Sąd do przekonania, iż przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego, a zatem złożona skarga nie jest zasadna.
Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2004 roku gdyż organ podatkowy właściwie zastosował dyspozycję art. 165 a Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej w K. prawidłowo ocenił, iż A.G. nie zalicza się do kręgu osób zgodnie z definicją z art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej, prawidłowo też zastosował przepisy art. 20 § 1 i art. 60 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 roku Prawo upadłościowe.
Zdaniem sądu prawidłowo zastosowano także art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, po stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych tj. wniesienia odwołania przez podmiot nie mający legitymacji do wniesienia odwołania i nie będący adresatem decyzji.
4. A.G. skargą kasacyjną zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 60, art. 20 § 1 prawa upadłościowego oraz art. 44 k.c, a także naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 133 § 1 w zw. z art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 31 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej; art. 162 §1 ordynacji podatkowej, art. 165 a Ordynacji podatkowej; art. 217 § 2 oraz 210 §4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej; art. 228 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji nie odniósł się merytorycznie do zarzutu skarżącego, że Zarząd Spółki w upadłości (w tym wypadku skarżący jako Prezes Zarządu) nie jest pozbawiony możliwości reprezentowania upadłej Spółki w postępowaniu podatkowym skoro art. 60 prawa upadłościowego wyłączał taką możliwość jedynie co do postępowań dotyczących mienia wchodzącego w skład masy upadłości, zaś zobowiązania podatkowe nie mieszczą się zdaniem skarżącego w tej kategorii. Postawienie spółki w stan upadłości nie pozbawia Zarządu prawa do jej reprezentowania w postępowaniu kontrolnym i składania w charakterze strony i podmiotu tego postępowania wniosków i odwołań
W ocenie autora skargi kasacyjnej Sąd w niezmiernie lakoniczny sposób odniósł się do drugiego z zarzutów skargi dotyczącego możliwości posiadania samodzielnie przez skarżącego przymiotu strony w postępowaniu kontrolnym na zasadzie art. i 33 §1 w zw. z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, ograniczając się do przytoczenia dwóch orzeczeń Sądów Administracyjnych.
5. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
II. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uwzględniając z urzędu jedynie nieważność postępowania. Przedstawione przez skarżącego zarzuty kasacyjne i wnioski, jak również ich uzasadnienie wyznaczają zatem zakres kontroli sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z tego też powodu tak istotną rolę odgrywa treść wniesionego środka zaskarżenia, a w szczególności prawidłowe i precyzyjne sformułowanie podstaw kasacyjnych, których Naczelny Sąd Administracyjny nie może uzupełniać, modyfikować czy też korygować (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2004 r., sygn. akt GSK 10/04, publ. Monitor Prawniczy 2004/9/392, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2004 r., sygn. akt FSK 102/04 - niepubl.).
Należy przypomnieć, że skarga kasacyjna przysługuje od wyroku (a także postanowienia kończącego postępowanie w sprawie) wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny (art. 173 § 1 ppsa). Kontrola kasacyjna dotyczy zatem nie aktu administracyjnego (tu: decyzji) lecz orzeczenia sądu. Jest ona dokonywana zarówno w aspekcie materialnoprawnym jak i procesowym (art. 174 pkt 1 i 2 ppsa). Aby zatem wykazać wadliwość wyroku należy powołać przepisy, które naruszył sąd (i podać w jaki sposób), a nie te które naruszył organ podatkowy. Zarzuty natury procesowej powinny odnosić się do przepisów procedury sądowej, naruszonych w toku kontroli legalności decyzji ze wskazaniem jaki wpływ (istotny) mogło mieć to uchybienie na wynik sprawy. Zamiast tego w niniejszej skardze kasacyjnej powołano przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy i kontroli skarbowej, które nie mają zastosowania w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazanie w tych zarzutach przepisów, których sad nie stosuje, nie daje podstaw do kasacyjnej kontroli wyroku.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego należy zauważyć, że Sąd w zaskarżonym wyroku jedynie powołał wskazane przepisy na stronie 3, tym samym ich nie stosował i nie dokonywał ich wykładni.
Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 184 ppsa orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło