II FSK 2079/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-06-20
Skład orzekający: Jacek Brolik, Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Tomasz Zborzyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może określić kwotę nieprzekazanej wierzytelności, jeśli dłużnik zajętej wierzytelności twierdzi, że wierzytelność jest sporna, a dowodem na to ma być toczące się postępowanie karne lub zeznania świadka?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż organy podatkowe dysponowały wystarczającym materiałem dowodowym. Sąd podkreślił, że toczące się postępowania karne lub podatkowe, ani zeznania świadka, nie mogą zastąpić postępowania cywilnego w celu ustalenia sporności wierzytelności. Dopiero prawomocne rozstrzygnięcie sądu cywilnego mogłoby świadczyć o sporności świadczenia cywilnego.Stan faktyczny
Spółka "A." sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, które określiło kwotę nieprzekazanej wierzytelności przysługującej zobowiązanej od dłużnika (skarżącej spółki). Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując na niekompletny materiał dowodowy i brak należytego uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że spółka nie wykazała sporności wierzytelności. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania przez WSA i organów administracyjnych, w tym oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Protokolant Dorota Żmijewska, po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "A." sp. z o.o. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Gl 150/11 w sprawie ze skargi "A." sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od "A." sp. z o.o. z siedzibą w C. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 150/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. Sp. z o.o. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 grudnia 2010 r., w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.
Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że wzmiankowanym wyżej postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 14 października 2010 r., w którym określono na 14.901.263,80 zł nieprzekazaną kwotę wierzytelności przysługującej zobowiązanej tj. K. sp. z o.o. od dłużnika zajętej wierzytelności – A. sp. z o.o. z/s w C. (dalej: Spółka). Wierzytelności te potwierdzono i ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, że podmiot ten posiada wymagalne zobowiązania wobec K. sp. z o.o. w wysokości 43.870.990,41 zł, których nie uregulował.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki złożył skargę do WSA w Gliwicach. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze. zm., dalej: "u.p.e.a."), poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym wskutek pominięcia dowodów wnioskowanych przez skarżącego, a nadto brak należytego uzasadnienia odmowy przeprowadzenia oraz dania wiarygodności i mocy dowodowej, dowodom mogących świadczyć na korzyść skarżącego, 71a § 9 oraz art. 71b u.p.e.a., przez błędne wydanie postanowienia określającego stronie kwotę nieprzekazanej wierzytelności tj. bez ustalenia, że strona bezpodstawnie uchyla się od wykonania zajętej wierzytelności. Nadto w uzasadnieniu skarżący zarzucił organowi nadzoru naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów nieprzeprowadzenie dowodów, o które wnioskowała zobowiązana spółka. Ponadto powtórzył argumenty podnoszone w przywoływanym zwyczajnym środku odwoławczym.
Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumentację, zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - oddalając skargę - powołał się w pierwszej kolejności na treść art. 67 a § 1 oraz art. 71 a § 9 u.p.e.a. i uznał, że w świetle tych przepisów dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchylił się od przekazania zajętej wierzytelności. Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie twierdzenia, że zajęte wierzytelności są sporne. Taki natomiast dowodem -w ocenie Sądu - nie mogła być umowa zawarta pomiędzy A. sp. z o.o. a K. sp. z o.o. na dostawy złomu, (która wg stronny skarżącej znajduje się albo w UKS w K., albo w Prokuraturze Okręgowej w Rzeszowie) albowiem na obecnym etapie funkcjonuje ona w obrocie prawnym, nie została z niego wyeliminowana w sposób skuteczny prawnie-podatkowo, nie została nawet zakwestionowana prawdziwość nakreślonych na niej grafizmów. Przy tak zebranych dowodach i dokonanych ustaleniach – co do istnienia przedmiotowej umowy w obrocie prawnym a tym samym na dokonaną ocenę treści tego dokumenty – nie miały wpływu zeznania osób, gdyż dowodem podatkowym bezpośrednim w sprawie jest dokument spełniający wymogi przewidziane prawem podatkowym. W ocenie Sądu dowodem w przedmiotowej sprawie, co do spornej wierzytelności, nie mogło być toczące się postępowanie karne albowiem – co istotne dla sprawy jest ono w toku a jego przedmiot i granice będą wiązały sądy i organy wyłącznie gdy zaistnieją przesłanki wyraźnie to regulujące.
Od powyższego wyroku Spółka wniosła skargę kasacyjną, w której zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, § 2, § 3, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., polegające na oddaleniu skargi mimo, że organ administracyjny w sposób niezgodny z przywołanymi powyżej przepisami k.p.a. mającymi zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oddalił wniosek dowodowy strony o przesłuchanie świadka , tj. Prezesa Zarządu K. sp. z o.o., a w konsekwencji niedokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy oraz naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na zawarciu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzeń, które nie polegają na prawdzie, a mianowicie, że stan faktyczny jest poza sporem oraz, że strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie twierdzenia, że zajęte wierzytelności są sporne.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach, a także zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na początek zauważyć należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku wystarczająco spełnia wymogi i standardy wynikające z regulacji prawnej art. 141 § 4 p.p.s.a., jako że dostatecznie wnikliwie i wszechstronnie odnosi się do wszystkich istotnych zagadnień i okoliczności rozpoznanej sprawy. Z uzasadnienia tego wynika, że Sąd pierwszej instancji nie popełnił mogącego mieć wpływ na wynik sprawy błędu konstatując, że organy podatkowe ustaliły stan faktyczny sprawy na podstawie wystarczającego materiału dowodowego. Z ustaleń stanu faktycznego wnioskować należało, że skarżąca spółka uchylała się od przekazania organowi egzekucyjnemu wierzytelności, która przysługiwała zobowiązanej, a która w ocenie spółki, była niewymagalna i sporna. Słusznie jednak Sąd pierwszej instancji uznał, że dłużnik zajętej wierzytelności nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie twierdzenia, stawianego przez spółkę w trakcie postępowania egzekucyjnego oraz na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, że wzmiankowana wierzytelność jest sporna. Nie stanowią bowiem dowodu co do sporności zajętej wierzytelności toczące się wobec zobowiązanego czy też dłużnika zajętej wierzytelności, postępowania karne i podatkowe. Nadmienić bowiem należy, że dopiero prowadzenie postępowania przed sądem cywilnym i odpowiednie rozstrzygnięcie w tym przedmiocie mogłoby świadczyć o sporności świadczenia cywilnego (tj. zajętej w toku postępowania egzekucyjnego wierzytelności). To postępowanie cywilne prowadzone przez właściwy sąd powszechny a nie postępowanie egzekucyjne jest miejscem na ustalanie (wskazywanych przez spółkę) pozorności czynności podlegających opodatkowaniu. Odpowiednia analiza przedłożonej umowy na dostawę złomu mogłaby dać odpowiedz na pytanie, czy w świetle materialnych przepisów - ustawy Kodeks cywilny, umowa taka została należycie wykonana przez obie strony oraz czy został zrealizowany zamiar stron i cel umowy. W tym kontekście podkreślić należy, że brak jest podstaw do uznania, jakoby złożenie zeznań przez świadka – Prezesa Zarządu zobowiązanej spółki w toku postępowania egzekucyjnego mogłoby zastąpić wzmiankowane wyżej postępowanie przed sądem cywilnym. Wobec tego nie można uznać za zasadne zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, § 2, § 3, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.
Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło