II FSK 2315/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. B. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2657/10 oddalającego skargę kasacyjną R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt I SA/Po 374/10 w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 26 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach dochodu. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 10 lipca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt II FSK 2657/10) oddalił skargę kasacyjną R. B. – nazywanego dalej "Skarżącym", na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 lipca 2012 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Po 374/10. Ponieważ – w ocenie Skarżącego – wspomniany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany został pomimo nie powiadomienia o terminie rozprawy pełnomocnika Skarżącego, złożono skargę o wznowienie postępowania sądowego. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o zwolnienie Skarżącego od kosztów sądowych – wpisu od skargi o wznowienie postępowania. Uzasadniając wniosek pełnomocnik Skarżącego wskazał, że konieczność wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego nie wynikała z winy Skarżącego. Tym samym Skarżący nie powinien zostać obciążony podwójnym wpisem od pisma procesowego zapewniającego mu udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W formularzu PPF Skarżący wskazał, że posiada mieszkanie o powierzchni 62,88 m2, oszczędności w kwocie 9,800 zł. oraz samochód o wartości 14.000 zł. (wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej). Skarżący w miesiącach czerwiec – sierpień osiągał średni dochód w wysokości 113,77 zł. Zarządzeniem z dnia 5 października 2012 r., na podstawie art. 280 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w zw. z art. 271 pkt 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny przedłożył akta w celu wyznaczenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie – nie zaistniały bowiem przesłanki wyrażone w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zasadą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest obciążenie kosztami sądowymi tego podmiotu, który wnosi pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 214 § 1 P.p.s.a.). Takimi pismami są przede wszystkim skarga, skarga kasacyjna, zażalenie lub skarga o wznowienie postępowania, powodujące wszczęcie postępowania w danej instancji, od których pobiera się wpis (art. 230, art. 231 P.p.s.a.). Mając na uwadze przedstawione wcześniej wyjaśnienia podkreślić należy, że sąd związany jest przesłankami udzielenia prawa pomocy wyrażonymi w art. 246 § 1 P.p.s.a.: brak zdolności do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (zwolnienie w zakresie całkowitym) lub brak zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (zwolnienie w zakresie częściowym). Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja ta ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną np. osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (por. M. Niezgódka - Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2009, str. 696 i n. i powołane tam orzeczenia). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Z przytoczonych powyżej względów uznać należy, że sama konieczność złożenia skargi o wznowienie postępowania nie może stanowić podstawy do udzielenia pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.