II FSK 2450/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik, , , po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej V. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 139/15 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi V.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 139/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę V. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 listopada 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 stycznia 2015 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od doręczenia zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie wysłane zostało na adres pełnomocnika skarżącego. Z powodu nieobecności adresata przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została awizowana dwukrotnie: po raz pierwszy w dniu 9 lutego 2015 r. i po raz drugi w dniu 17 lutego 2015 r. Następnie przesyłka ta została zwrócona do nadawcy w dniu 25 lutego 2015 r. Skarżący nie uiścił wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego wraz z pouczeniem o trybie jego uiszczenia i skutkach niezastosowania się do wezwania, zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej, w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) z dniem 23 lutego 2015 r., a więc z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu pozostawienia pisma w placówce pocztowej, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej (art. 73 § 4 ww. ustawy). Termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął bezskutecznie z dniem 2 marca 2015 r., a zatem na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a Sąd odrzucił skargę. W skardze kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania: art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. - poprzez pozbawienie strony możliwości obrony swoich praw przez brak skutecznego doręczenia zarządzenia dotyczącego uzupełnienia braków formalnych skargi i w konsekwencji jej odrzucenie. Ponadto wnoszący skargę kasacyjną załączył reklamację z dnia 4 maja 2015 roku dotyczącą doręczenia przedmiotowej korespondencji i odpowiedź na reklamację Poczty Polskiej S.A z dnia 22 maja 2015 roku. Zdaniem skarżącego z dokumentów powyższych w sposób oczywisty wynika, iż korespondencja nie była skutecznie awizowana. Poczta Polska S.A stwierdziła, iż nie ma obiektywnych możliwości wykazania iż przedmiotowa korespondencja została skutecznie doręczona. Z treści odpowiedzi na reklamacje wynika ponadto, iż pełnomocnik skarżącego w okresie pozostawania korespondencji do odbioru w placówce pocztowej dokonywał odbioru innych rejestrowanych przesyłek pocztowych. W ocenie pełnomocnika skarżącego doświadczenie życiowe wskazuje, iż irracjonalny byłby odbiór tylko niektórych przesyłek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o tym adresata. Zawiadomienie to, w myśl art. 73 § 2 p.p.s.a., wraz z informacją o możliwości odbioru pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Przepis art. 73 § 3 p.p.s.a. określa obowiązek dokonania powtórnego awizowania, natomiast art. 73 § 4 p.p.s.a. precyzuje moment, w którym uznaje się takie awizowane podwójnie pismo za doręczone. Z powyższej regulacji wynika wyraźnie, że dla stwierdzenia skutku doręczenia konieczne jest, po pierwsze, złożenie pisma na okres czternastu dni np. w placówce pocztowej, a po drugie, zawiadomienie o tym adresata. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brzmienie przepisu nie budzi wątpliwości co do tego, które wymogi – zarówno przechowywania przesyłki, jak i zawiadomienia o niej adresata – są z punktu widzenia art. 73 p.p.s.a. istotne. Sąd, badając, czy spełnione zostały przesłanki doręczenia z art. 73 p.p.s.a., musi być w stanie – na podstawie posiadanych od poczty informacji – stwierdzić, czy adresat był zawiadomiony o miejscu przechowywania przesyłki i terminie, w którym można ją odebrać, a także to gdzie, kiedy i z jakiej przyczyny doręczyciel zostawił awizo, oraz czy doszło do powtórnego (i w odpowiednim odstępie czasowym) awizowania tejże przesyłki. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że przesyłka zawierająca wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi była dwukrotnie awizowana - po raz pierwszy w dniu 9 lutego 2015 r. i po raz drugi w dniu 17 lutego 2015 r. Następnie przesyłka ta została zwrócona do nadawcy w dniu 25 lutego 2015 r. z adnotacją "nie podjęto w terminie". Informacje te znajdują odzwierciedlenie w piśmie Poczty Polskiej z dnia 22 maja 2015 r. (k- 28 akt sądowych) oraz potwierdzeniu odbioru przesyłki (k- 12 akt sądowych). Wątpliwości budzi natomiast kwestia właściwego pozostawienia awiza w skrzynce oddawczej przez listonosza. W piśmie z dnia 22 maja 2015 r. stanowiącym odpowiedź Poczty Polskiej na reklamację skarżącego wyjaśniono, że z oświadczenia zainteresowanego w sprawie listonosza wynika, że zarówno pierwsze, jak i powtórne zawiadomienie o nadejściu i możliwości odbioru przesyłki nr [...] pozostawił w pocztowej skrzynce oddawczej. Jak oświadczył listonosz, każdorazowo w przypadku niezastania adresata, pozostawia zawiadomienie o możliwości odbioru awizowanej przesyłki w pocztowej skrzynce oddawczej pod adresem na niej wskazanym. Nadto zwrócono uwagę, że przy zarzutach dotyczących służby doręczeń, ustalenia Poczty Polskiej są oparte są na oświadczeniach składanych przez pracowników, stąd nie ma obiektywnych możliwości wykluczenia, jak również potwierdzenia ich zasadności. W celu uniknięcia podobnych zarzutów w przyszłości, listonosza zapoznano z przedmiotem skargi dla zwrócenia uwagi na zgłoszony problem. W odpowiedzi na reklamację zauważono również, że w kwestii odbioru innych przesyłek w okresie zalegania przesyłki nr [...], przez Kancelarię były odebrane dnia 16 lutego 2015 r. cztery przesyłki. Zainteresowany pracownik nie pamięta okoliczności niewydania przedmiotowej przesyłki wraz z innymi. W odniesieniu do zwróconych przesyłek - w omawianym okresie nie stwierdzono zwrotu do nadawców innych przesyłek, niż reklamowana. Mając na uwadze powyższe informacje, uzyskane od pracowników Poczty Polskiej nie można wykluczyć, że reklamowana przesyłka została błędnie awizowana. Pełnomocnik w okresie do odbioru ww. przesyłki odbierał z placówki pocztowej inną korespondencję i czynił to w terminie określonym w awizie. Uwzględnienie powyższych okoliczności jest konieczne. W innym wypadku strona zostałaby pozbawiona możliwości dochodzenia swych praw przed sądem, co naruszałoby zasadę demokratycznego państwa prawnego (por. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej w skrócie: Konstytucja RP) oraz prawo do sądu (por. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Wobec tego, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.