II FSK 2495/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-06-28

Skład orzekający: Włodzimierz Kubiak, Anna Dumas, Danuta Małysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Naczelny Sąd Administracyjny powinien rozpoznać zarzuty naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) w kontekście ich zgodności z Konstytucją RP, gdy sąd administracyjny nie stosuje tych przepisów, a jedynie kontroluje ich zastosowanie przez organy administracji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać zarzutów naruszenia przepisów u.p.e.a. w kontekście ich zgodności z Konstytucją, jeśli sąd administracyjny nie stosuje tych przepisów, a jedynie kontroluje ich zastosowanie przez organy administracji. Skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać naruszone przepisy P.p.s.a. oraz sposób ich naruszenia, a także wykazać istotny wpływ uchybienia na wynik sprawy. Zarzuty dotyczące przepisów, które nie miały zastosowania w sprawie lub nie zostały prawidłowo uzasadnione, nie mogą być uwzględnione.
Stan faktyczny
H. G. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił jego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. dotyczące kosztów egzekucyjnych. Skarżący kwestionował zasadność obciążenia go kosztami egzekucyjnymi, argumentując m.in. zawarciem ugody z wierzycielem i wycofaniem wniosku o egzekucję. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów u.p.e.a. w związku z Konstytucją RP oraz naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od H. G. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w S. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia NSA del. Danuta Małysz (sprawozdawca), Protokolant Marta Sarnowiec-Cisłak, po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 września 2010 r. sygn. akt I SA/Sz 547/10 w sprawie ze skargi H. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 25 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od H. G. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w S. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 23 września 2010r., sygn.akt I SA/Sz 547/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę H. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 25 czerwca 2008r., nr [...], w przedmiocie kosztów egzekucyjnych. W uzasadnieniu wyroku sąd I instancji przedstawił następujący stan sprawy: Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2007r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. ustalił, na wniosek zobowiązanego – H. G., wysokość kosztów egzekucyjnych w kwocie 51924,96 zł. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że egzekucja prowadzona była na podstawie dwóch tytułów wykonawczych, wystawionych przez Ministra Finansów w dniu 5 kwietnia 2007r. na wniosek obcego państwa. Zastosowano w niej środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z tytułu zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. /zawiadomieniem z dnia 27.06.2007r./. Zgodnie zatem z art.64 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz.1954 ze zm./, zwanej dalej "u.p.e.a.", należne są następujące opłaty: 1/ w postępowaniu na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na należność "podatek od wynagrodzenia": - opłata manipulacyjna - 8607,22 zł, - opłata za zajęcie wierzytelności pieniężnej - 43560,50 zł, 2/ w postępowaniu na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na należność "koszty egzekucyjne": - opłata manipulacyjna - 43,57 zł, - opłata za zajęcie wierzytelności - 217,87 zł, - opłata za spisanie protokołu o stanie majątkowym – 3,00 zł. Organ wyjaśnił również, że pismem Ministra Finansów z dnia 3.09.2007r. został poinformowany o wycofaniu przez wierzyciela wniosku o prowadzenie egzekucji wobec H. G. w związku z zawarciem przez niego w dniu 11.07.2007r. ugody z Urzędem Finansowym w R. Wobec tego, stosownie do art.115 § 1 pkt 1 u.p.e.a., wyegzekwowaną wcześniej kwotę 507,20 zł zaliczono na poczet należnych organowi egzekucyjnemu kosztów egzekucyjnych /w łącznej wysokości 52432,16 zł/ i ograniczono dalszą egzekucję do kwoty 51924,96 zł. W zażaleniu wniesionym na powyższe postanowienie zobowiązany podniósł, iż dalsze prowadzenie egzekucji byłoby społecznie nieuzasadnione, gdyż zobowiązany zawarł z wierzycielem ugodę co do uregulowania dochodzonej należności. Zatem, powołując się na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17.05.2005r., sygn.akt P 6/04, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie powstałych w toku postępowania kosztów egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2008r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w S. uchylił postanowienie, o którym mowa wyżej, w całości i ustalił wysokość kosztów egzekucyjnych w kwocie 51704,09 zł. Zmianę wysokości kosztów egzekucyjnych uzasadnił tym, że – jego zdaniem – naliczenie kosztów /w kwocie 43,57 zł/ w postępowaniu egzekucyjnym, w którym egzekwowano "koszty egzekucyjne" należne organowi egzekucyjnemu państwa obcego, narusza art.64c § 5 zdanie drugie u.p.e.a., stanowiący, że przy egzekucji kosztów egzekucyjnych nie pobiera się opłat za czynności egzekucyjne. Ponadto organ II instancji zauważył, że w wydanym postanowieniu organ egzekucyjny ograniczył ustalone nim koszty wyłącznie do kwoty kosztów nieściągniętych, tym samym pozbawiając się możliwości obciążenia zobowiązanego kwotą 507,20 zł, wyegzekwowaną w toku postępowania. Organ II instancji uznał przy tym, że nie może skorygować wskazanej nieprawidłowości ze względu na treść art.139 K.p.a. Natomiast w pozostałym zakresie organ II instancji podzielił stanowisko przedstawione przez organ egzekucyjny, wyjaśniając równocześnie deklaratoryjny charakter postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych. Na powyższe postanowienie H. G. wniósł skargę, w której zarzucił organom administracyjnym naruszenie art.64c i art.64e § 1 u.p.e.a. w związku z art.2 i art.8 ust.2 Konstytucji RP. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 listopada 2008r., sygn.akt I SA/Sz 462/08, uchylający oba opisane wyżej postanowienia z tego powodu, że – zdaniem sądu - wydając postanowienie w przedmiocie kosztów egzekucyjnych organy powinny były wykazać zasadność obciążenia kosztami zobowiązanego, co miałoby polegać na wykazaniu, że egzekucja była dopuszczalna, a tytuł wykonawczy był wystawiony na prawidłowo wskazanego zobowiązanego, uchylony został wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2010r., sygn.akt II FSK 167/09, i sprawa przekazana została do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. W wyroku tym sąd kasacyjny uznał za uzasadnione sformułowane w skardze kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w S. zarzuty naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, w tym najdalej idący zarzut naruszenia art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., od dnia 14.03.2012r. – Dz.U. z 2012r. poz.270/, zwanej dalej "P.p.s.a.". Wyjaśnił znaczenie sformułowania, iż sąd rozstrzyga "w granicach danej sprawy", dokonał analizy regulacji prawnych dotyczących toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego, w tym czynności organu egzekucyjnego oraz środków ochrony prawnej przysługujących zobowiązanemu w związku z wszczęciem egzekucji, wskazał na obowiązującą w tym postępowaniu zasadę niekonkurencyjności środków, która wyraża się w niedopuszczalności stosowania zamiennych środków ochrony przy naruszeniu tego samego dobra prawnego i wyjaśnił, że oznacza to, iż zobowiązany nie może podnosić zarzutów dotyczących tytułu wykonawczego i należności objętych tym tytułem w ramach postępowania w przedmiocie kosztów egzekucyjnych. Skoro zaś zobowiązany nie może w tym stadium postępowania kwestionować tytułu wykonawczego oraz zasadności egzekwowania należności objętych tym tytułem, to również organ nie może na tym etapie badać prawidłowości postępowania egzekucyjnego, nie jest więc prawnie uzasadnione stanowisko sądu I instancji, że w ramach postępowania w przedmiocie kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny ma obowiązek poczynić ustalenia w zakresie prawidłowości postępowania egzekucyjnego począwszy od jego wszczęcia aż do jego zakończenia. Rolą organu wydającego postanowienie w przedmiocie kosztów egzekucyjnych jest sprawdzenie, czy w toku postępowania egzekucyjnego zostało wydane postanowienie /postanowienia/, które powoduje wyłączenie odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucyjne, czyli postanowienie, z którego wynika, że wszczęcie lub prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem. Wydając postanowienie w sprawie ustalenia kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny nie bada natomiast, czy wszczęcie i prowadzenie egzekucji było zgodne z prawem. Przedstawiając motywy rozstrzygnięcia podjętego po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd I instancji wskazał na wstępie na wynikającą z art.190 P.p.s.a. zasadę związania wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny. Następnie przywołał treść art.64 § 1 pkt 1-14 oraz §§ 2, 3 i 6 tego artykułu i stwierdził, że w stanie sprawy organ egzekucyjny prawidłowo obciążył skarżącego kosztami egzekucyjnymi powstałymi poprzez dokonanie czynności egzekucyjnych w związku z przedmiotowymi tytułami wykonawczymi. Podkreślił, że zgodnie z art.64 § 8 u.p.e.a. zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych. Wskazał również, że w sprawie nie zaistniały przesłanki wynikające z art.64c § 3 u.p.e.a. W związku z argumentami strony odwołującymi się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17.05.2005r., sygn.akt P 6/04, sąd I instancji podniósł, że wyrok ten odnosi się do zasad pobierania opłaty stosunkowej na podstawie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, dlatego nie może mieć wpływu na niniejsze postępowanie, którego przedmiotem są koszty egzekucji administracyjnej. Natomiast w związku z twierdzeniem skargi, iż za umorzeniem powstałych kosztów egzekucyjnych przemawia ważny interes postępowania, sąd wskazał, iż przedmiotem rozstrzygnięcia jest wysokość kosztów i obciążenie nimi zobowiązanego. Jako podstawę prawną oddalenia skargi sąd I instancji powołał art.151 P.p.s.a. W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku H. G., działający przez pełnomocnika – radcę prawnego, zarzucił naruszenie: 1/ art.64, art.64c i art.64e § 1 u.p.e.a. przez przyjęcie, że znajdują one zastosowanie i nie stoją w sprzeczności z art.2 i art.8 ust.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2/ art.2 i art.8 ust.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez ich niezastosowanie i dokonanie wykładni przepisów art.64, art.64c i art.64e § 1 u.p.e.a. pozostającej w sprzeczności ze wskazanymi przepisami Konstytucji, 3/ art.233 § 1 K.p.c. w związku z art.106 § 3 P.p.s.a. przez niewystarczająco wszechstronne rozważenie zebranego materiału dowodowego i wszystkich okoliczności mających wpływ na ocenę zasadności obciążenia zobowiązanego kosztami postępowania egzekucyjnego i, w konsekwencji, uznanie, że sam fakt dokonania czynności egzekucyjnych jest wystarczający dla obciążenia skarżącego kosztami, a ugoda z wierzycielem i cofnięcie przez wierzyciela wniosku o prowadzenie egzekucji nie ma wpływu na koszty egzekucji i nie może zwalniać od ich zapłaty. W oparciu o powyższe wnoszący skargę kasacyjną wniósł o: ▪ uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania, ▪ zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także, przez rozpoznaniem sprawy co do istoty, o: ▪ wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego, na podstawie art.3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym /Dz.U. Nr 102, poz.643 ze zm./, z pytaniem, czy przepisy art.64, art.64c i art.64e § 1 u.p.e.a. są zgodne z przepisami art.2 i art.8 ust.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ewentualnie ▪ przedstawienie, na podstawie art.187 § 1 P.p.s.a., do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego "w zakresie zgodności przepisów art.64, art.64c i art.64e u.p.e.a. z przepisami art.2 i art.8 ust.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor stwierdził, że zaskarżony wyrok stanowi obrazę art.64, art.64c i art.64e § 1 u.p.e.a. w związku z art.2 i art.8 ust.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, a to oznacza, że w przypadku sprzeczności przepisu ustawy z przepisami Konstytucji przepis ustawy nie powinien znaleźć zastosowania. Zatem, w związku z tym, że przepisy art.64, art.64c i art.64e § 1 u.p.e.a. są niezgodne z art.2 i art.8 ust.2 Konstytucji, nie mogły stanowić podstawy wydania postanowienia w przedmiocie kosztów. Zarówno postanowienia organów, jak i wyrok sądu I instancji winny więc być uchylone. Odwołując się do argumentacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 6/04 autor skargi kasacyjnej stwierdził, że w demokratycznym państwie prawa niedopuszczalna jest sytuacja, gdy za uczynienie przez dany podmiot zadość swojemu obowiązkowi miałaby spotkać ów podmiot swego rodzaju kara, niepodobna też uznać, że samodzielne zaspokojenie wierzyciela przez zobowiązanego w żaden sposób nie zmieni jego sytuacji i będzie on musiał ponosić koszty identyczne, jak w sytuacji, gdyby nie uczynił zadość swemu obowiązkowi, a do zaspokojenia wierzyciela doszłoby tylko dzięki trudom organu egzekucyjnego. Stwierdził również, że występuje analogia regulacji, której dotyczył wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, i sytuacji mającej miejsce w sprawie niniejszej. Wyraził pogląd, że sama konstrukcja obciążenia zobowiązanego kosztami egzekucji w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela stoi w sprzeczności z regułą demokratycznego państwa prawa urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Ponadto autor skargi kasacyjnej zwrócił uwagę, iż egzekwowany obowiązek był zobowiązaniem solidarnym, co – w jego ocenie – oznacza, że osoby solidarnie odpowiedzialne tylko solidarnie mogły być obciążone kosztami egzekucyjnymi, niedopuszczalne jest bowiem dochodzenie od każdego ze wspólników spółki cywilnej dwukrotnie kwoty tytułem kosztów, skoro należność jest jedna i obciąża obu wspólników solidarnie. Wskazał również, że istotną jest okoliczność, iż obciążające zobowiązanych koszty egzekucyjne są zbliżone do należności głównej, jaką mają oni zapłacić po zawarciu ugody z wierzycielem. Stwierdził wreszcie, iż choć w sprawie zachodzą postawy do umorzenia kosztów egzekucyjnych, co podnoszone było już w zażaleniu, ani organ II instancji, ani sąd w zaskarżonym wyroku w żaden sposób do tego zarzutu się nie ustosunkował. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w S., działający przez pełnomocnika – radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie, w związku z treścią zarzutów skargi kasacyjnej i jej uzasadnienia, zauważyć należy, iż zgodnie z art.183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Przy tym, jak wynika z art.176 p.p.s.a., w skardze kasacyjnej winno być zawarte, między innymi, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, zaś - stosownie do art.174 p.p.s.a. - podstawami, na których skarga kasacyjna może być oparta, są: 1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut błędnej wykładni prawa materialnego winien być uzasadniony przez wskazanie, w kontekście przedstawionego przez sąd rozumienia danego przepisu, dlaczego taka jego wykładnia jest wadliwa i jaka jest jego prawidłowa interpretacja, uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego należy wykazać, że ustalony w sprawie /przyjęty przez sąd/ stan sprawy odpowiada hipotezie normy prawnej, jeżeli sąd bezzasadnie uznał, że dany przepis nie miał zastosowania lub - jeżeli zarzut dotyczy zastosowania przepisu – że stan faktyczny przyjęty przez sąd nie wyczerpuje hipotezy normy prawnej, gdy zaś podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie przepisów postępowania należy w uzasadnieniu wyjaśnić, jaki konkretnie przepis i w jaki dokładnie sposób został przez sąd naruszony oraz wykazać, że uchybienie to mogło mieć taki wpływ na wynik sprawy, że gdyby go nie popełniono, to rozstrzygnięcie mogłoby być inne. Nieważności postępowania przed sądem I instancji w sprawie niniejszej z urzędu nie stwierdzono. Jeśli natomiast chodzi o zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej, to w pierwszej kolejności podnieść należy, że wskazanych w niej przepisów art.64, art.64c i art.64e § 1 u.p.e.a. sąd administracyjny nie stosuje, nie jest bowiem organem uprawnionym do prowadzenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego /por.: art.1 pkt 2, art.1a pkt 7, art.19, art.20, a także art.23 u.p.e.a./. Rolą sądu administracyjnego jest natomiast kontrola działalności administracji publicznej, w tym organów prowadzących administracyjne postępowanie egzekucyjne, pod względem zgodności z prawem i stosowanie w związku z tym środków przewidzianych przepisami P.p.s.a. /por.:art.184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art.3 § 1 P.p.s.a./. Przy tym, jeśli w wyniku sprawowanej kontroli zgodności z prawem postanowienia, w tym wydanego w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego, wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że nie narusza ono prawa, to wniesioną na to postanowienie skargę oddala /por.: art.151 P.p.s.a/, gdy zaś w jego ocenie postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa wskazanym w art.145 § 1 pkt 1-3 i § 2 – uchyla je lub stwierdza jego nieważność na podstawie odpowiedniego spośród tych przepisów. Formułując zarzut naruszenia wskazanych wyżej przepisów u.p.e.a. autor skargi kasacyjnej nie uwzględnił przedstawionej istoty kompetencji orzeczniczych sądów administracyjnych. Nawet jednak przy przyjęciu, z uwzględnieniem uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.10.2009r., sygn.akt I OPS 10/09, że w istocie zarzucane jest zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art.151 P.p.s.a. w związku z art.64, art.64c i art.64e § 1 u.p.e.a. i art.2 oraz art.8 ust.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez oddalenie skargi na skutek błędnej oceny, że zaskarżone postanowienie nie narusza wymienionych przepisów u.p.e.a., pomimo ich sprzeczności z Konstytucją, to i tak zarzut ten nie mógłby być uznany za uzasadniony. Przypominając, że zgodnie z art.183 § 1 w związku z art.176 i art.174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. granice rozpoznania sprawy w postępowaniu kasacyjnym wyznaczają, co do zasady, podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, w podstawie kasacyjnej musi być zaś wskazany konkretny przepis prawa naruszony, zdaniem autora skargi kasacyjnej, przez sąd I instancji wraz ze sposobem jego naruszenia lub przedstawieniem skutków tego naruszenia dla wyniku sprawy, zauważyć należy, iż art.64 u.p.e.a. składa się /i składał się w dacie wydania postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych/ z 10 jednostek redakcyjnych – paragrafów, z których dwie zawierają jeszcze rozbicie na dalsze jednostki redakcyjne – punkty, a art.64c u.p.e.a. – z 12 takich jednostek. Przy tym, chociaż wszystkie te przepisy zawierają regulacje dotyczące kosztów egzekucyjnych /por.: art.64c § 1 u.p.e.a. oraz tytuł Rozdziału 6 w Dziale I u.p.e.a./, to jednak normują bardzo różne ich aspekty – poczynając od wysokości opłat za dokonane czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjnej /art.64 § 1 pkt 1-14 i § 6/, zasad obliczania opłat za czynności egzekucyjne /art.64 § 3-5 i 7/, zasad powstawania obowiązku uiszczania tych opłat /art.64 § 2, 8 -10/, a kończąc na zasadach obciążania tymi kosztami zobowiązanego lub wierzyciela /art.64c § 1-4/, trybie ich ściągania /art.64c § 5 i 6/, trybie ujawniania ich wysokości wobec stron /art.64 § 7 i 8/, wreszcie wskazaniu zasad, zgodnie z którymi środki z tytułu kosztów egzekucyjnych przypadają na rzecz konkretnego organu egzekucyjnego /art.64c § 9-11/. Do niektórych z tych przepisów odwoływał się sąd I instancji dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, inne zaś w ogóle nie były przedmiotem jego rozważań co do ich wykładni lub możliwości zastosowania przez organ egzekucyjny w niniejszej sprawie. W tej sytuacji stwierdzić należy, że brak w omawianym zakresie precyzyjnego wskazania w skardze kasacyjnej konkretnego przepisu, który miałby zostać naruszony przez sąd I instancji, uniemożliwia wyznaczenie granic skargi kasacyjnej, a tym samym merytoryczne ustosunkowanie się do zarzutów dotyczących art.64 i art.64c u.p.e.a., również w ich kontekście konstytucyjnym. Co do zarzutu naruszenia art.64e § 1 u.p.e.a., stanowiącego, iż organ egzekucyjny może umorzyć postępowanie w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne, to nie mógł on być uwzględniony nie dlatego nawet, że autor skargi kasacyjnej nie podjął nawet próby uzasadnienia, w jaki sposób norma ta może naruszać art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ale z tego powodu, że powołany przepis nie miał w sprawie zastosowania. Już z argumentacji przedstawionej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2010r., sygn.akt II FSK 167/09, wynika, że granice sprawy niniejszej wyznacza jej przedmiot – obciążające zobowiązanego koszty egzekucyjne w określonej wysokości. Istnienie prawnej możliwości umorzenia przez organ egzekucyjny kosztów egzekucyjnych na podstawie art.64e § 1–4a u.p.e.a. nie należy do przedmiotu niniejszej sprawy, co zostało trafnie i jednoznacznie podkreślone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku /str.20 powołanego uzasadnienia/. Wobec powyższego nie mógł zostać uwzględniony wniosek o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o treści zaproponowanej w skardze kasacyjnej. W sytuacji, gdy z art.193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i z art.3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym wynika, że sąd może wystąpić z pytaniem prawnym co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, o ile od odpowiedzi na to pytanie zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem, okoliczność, że zarzuty kasacyjne zostały sformułowane w sposób uniemożliwiający merytoryczną ocenę ich zasadności lub dotyczą przepisu, który w sprawie nie mógł mieć zastosowania, pozbawia sąd uprawnień do skorzystania z możliwości prawnej przewidzianej w powołanych przepisach. Sąd rozstrzygający sprawę niniejszą nie mógł także przedstawić składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego w zakresie zgodności przepisów art.64, art.64c i art.64e § 1 u.p.e.a. z przepisami art.2 i art.8 ust.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie tylko dlatego, że z art.187 w związku z art.267 P.p.s.a. również wynika, że sąd może przedstawić zagadnienie prawne składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, o ile rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest istotne dla wyniku sprawy, ale przede wszystkim dlatego, że rozstrzyganie o zgodności ustaw z Konstytucją należy do Trybunału Konstytucyjnego /por.: art.188 pkt 1 Konstytucji i art.2 ust.1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym/. Oczywiście nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art.233 § 1 K.p.c. w związku z art.106 § 3 P.p.s.a. Drugi z tych przepisów stanowi wprawdzie, iż sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, z § 5 powołanego artykułu wynika zaś, iż do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, znajduje zatem zastosowanie w takiej sytuacji również art.233 § 1 K.p.c., zgodnie z którym sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Jednakże w sprawie niniejszej sąd I instancji nie korzystał z możliwości prawnej przewidzianej w art.106 § 3 P.p.s.a. i rozstrzygał sprawę wyłącznie na podstawie akt sprawy, zgodnie z art.133 § 1 P.p.s.a. Przy tym, ze względu na treść powołanych wyżej regulacji procesowych, sąd I instancji nie mógłby ich naruszyć w sposób opisany w skardze kasacyjnej, tj. przez niewystarczająco wszechstronne rozważenie zebranego materiału dowodowego i wszystkich okoliczności mających wpływ na ocenę zasadności obciążenia zobowiązanego kosztami postępowania egzekucyjnego. Jeśli, zdaniem autora skargi kasacyjnej, sąd I instancji oddalił skargę przy dokonaniu wadliwej oceny, że nie narusza prawa zastosowany w sprawie przez organy ją rozpatrujące sposób zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym wysnute na jego podstawie wnioski, winien był postawić zarzut naruszenia art.151 P.p.s.a. w związku z mającymi w sprawie zastosowanie przepisami postępowania regulującymi kwestie gromadzenia i oceny materiału dowodowego, wskazując w jego uzasadnieniu, w jaki konkretnie sposób dany przepis postępowania został naruszony, dlaczego ocena sądu dotycząca zastosowania tego przepisu jest wadliwa i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć to naruszenie prawa. Jeżeli zaś intencją autora skargi kasacyjnej było kwestionowanie wnikliwości prawnych rozważań sądu I instancji ujawnionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a dotyczących ustaleń stanu faktycznego sprawy, to właściwym byłoby postawienie zarzutu naruszenia art.141 § 4 P.p.s.a. wraz ze wskazaniem w uzasadnieniu tego zarzutu, w odniesieniu do jakich konkretnie elementów /aspektów/ sprawy stanowisko sądu nie zostało przedstawione lub jest niedostatecznie jasne. Wobec powyższego, skoro skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw należało ją oddalić na podstawie art.184 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono zgodnie z art.204 pkt 1 i art.205 § 2 i 3 P.p.s.a. oraz § 14 ust.2 pkt 2 lit.a/ i pkt 1 lit.c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych praz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. Nr 163, poz.1349 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło