II FSK 2502/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-09-05
Skład orzekający: Andrzej Jagiełło, Małgorzata Wolf-Kalamala, Cezary Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawiadomienie podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, informujące o fakcie zawieszenia i jego przyczynie (wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe), jest wystarczające do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawiadomienie podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, informujące o fakcie zawieszenia i jego przyczynie (wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe), jest wystarczające do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Spełnia to wymogi konstytucyjne, zapewniając podatnikowi wiedzę o braku przedawnienia zobowiązania i umożliwiając mu przewidywanie działań organów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 rok. Organ podatkowy zakwestionował prawidłowość ewidencjonowania przychodów ze sprzedaży instalacji gazowych, określając zobowiązanie podatkowe w kwocie 8.934 zł zamiast wykazanej straty. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując na brak przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na wszczęcie dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając skargę za częściowo uzasadnioną, głównie z powodu naruszeń proceduralnych w zakresie postępowania dowodowego. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od R.K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 1 800 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Andrzej Jagiełło, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia WSA del. Cezary Koziński (sprawozdawca), Protokolant Joanna Legieć, po rozpoznaniu w dniu 5 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 887/15 w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 31 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R.K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 1 800 (słownie: tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z 2 czerwca 2016 r. o sygn. akt VIII SA/Wa 887/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 31 lipca 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. z 9 kwietnia 2015 r. w przedmiocie określenia R.K. (dalej: "skarżący", "podatnik") podatku dochodowy od osób fizycznych za 2008 rok.
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w wyniku kontroli podatkowej przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego zakwestionowano skarżącemu prawidłowość ewidencjonowania przychodów ze sprzedaży instalacji gazowych i zbiorników na gaz do samochodów. Sąd zaznaczył, iż organ podatkowy pierwszej instancji trzykrotnie wydawał dla skarżącego decyzje w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. i ostatnią decyzją z 9 kwietnia 2015 r. określono skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie 8.934,- zł, w miejsce wykazanej w zeznaniu rocznym straty w kwocie 44.050,11 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie.
Organ odwoławczy wskazał na wstępie, iż nie doszło do przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego, gdyż Pierwszy Urząd Skarbowy w R. postanowieniem z 25 listopada 2014 r. wszczął dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe popełnione przez skarżącego, polegające na podaniu nieprawdy w zeznaniu PIT-36L za 2008 r., wystawianiu nierzetelnych faktur VAT poprzez zaniżenie wartości sprzedaży i nierzetelne prowadzenie ksiąg podatkowych w 2008 roku. Pismem doręczonym skarżącemu 2 grudnia 2014 r. zawiadomiono podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. na skutek przesłanki określonej w art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613) - dalej: "O.p.".
Dyrektor Izby Skarbowej podzielił też ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji w zakresie nie ujawnienia przez podatnika przychodów ze sprzedaży ww. towarów w pełnej wysokości, przez co zadeklarował on stratę, mimo że osiągnął zysk, co oznacza, że księga podatkowa za 2008 r. w zakresie przychodów była nierzetelna. Za prawidłowe uznał oszacowanie przychodów ze sprzedaży instalacji gazowych wraz z montażem w kwocie 420.584,34 zł. Polegało to na zastosowaniu średniej arytmetycznej najniższych cen faktycznie stosowanych przez dwa podmioty gospodarcze z terenu działania urzędu skarbowego w S. (to jest 1.599,18 zł) do tych wszystkich transakcji wskazanych przez stronę w fakturach, czy paragonach sprzedaży (263 sztuki), gdzie wskazano cenę niższą niż ta szacowana 1.599,18 zł. W ten sposób zamiast kwoty przychodu 312.071,96 zł z tych 263 zakwestionowanych transakcji przyjęto przychód oszacowany łącznie na kwotę 420.584,34 zł.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił wymienionej na wstępie decyzji naruszenie art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do naruszenia przepisu art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenie szeregu przepisów postępowania podatkowego związanych z niewyjaśnieniem istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zebraniem i oceną materiału dowodowego, a także nieprawidłowym oszacowaniem podstawy opodatkowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za częściowo uzasadnioną.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki z art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c O.p. warunkujące zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Podkreślono, iż skarżący nie kwestionuje, że przed upływem terminu przedawnienia zostało wszczęte postępowanie karne w sprawie wiążącej się z niewykonaniem przedmiotowego zobowiązania podatkowego, co wynikało jednoznacznie z postanowienia Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. z 25 listopada 2014 r. o wszczęciu dochodzenia w sprawie skarżącego, m.in. o podanie nieprawdy w zeznaniu PIT-36L za 2008 r. Z kolei zawiadomienie skarżącego z dnia 27 listopada 2014 r., zgodnie z wymogi art. 70c O.p., zawierało jednoznaczną informację o zawieszeniu z dniem 25 listopada 2014 r. biegu terminu zobowiązania w podatku dochodowym za 2008 r. na skutek wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a więc na skutek wszczęcia postępowania o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe wiążące się z niewykonaniem zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za 2008 r.
W ocenie Sądu pierwszej instancji istotą informacji przekazanej na podstawie art. 70c O.p. jest samo zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia i jego podstawowej przyczynie, a nie uzyskanie przez podatnika przed przedstawieniem zarzutów bliższych informacji o szczegółowym zakresie postępowania karnego.
WSA w Warszawie uznał jednak, że organ podatkowy I instancji, jak i organ odwoławczy, były związane ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z 12 września 2014 r. co do przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie. W ocenie Sądu nieprzeprowadzenie dowodów zgłoszonych przez skarżącego oraz niewykonanie w pełni zaleceń z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z 12 września 2014 r. prowadziło do dokonania istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych z naruszeniem przepisów art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej; organy podatkowe nie wykazały także, dlaczego zakwestionowały wartość usług w fakturach, gdzie skarżący stosował powtarzające się ceny zbliżone do tych przyjętych przez organy do oszacowania; nie próbowały też dokonywać ustaleń, czy stosowanie kilku powtarzalnych cen nie wynikało z istnienia wewnętrznych cenników dla różnych kategorii usług, co - w ocenie składu orzekającego - czyniło zasadnym zarzut naruszenia art. 23 § 1, § 4 i § 5 Ordynacji podatkowej.
W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie powyższego wyroku i umorzenie postępowania; obciążenie organu administracji kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Wydanemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisu art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do naruszenia przepisu art. 70 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie.
Autor skargi kasacyjnej stwierdził, iż przepis art. 70 § 6 pkt 1 O.p. statuuje przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, natomiast przepis art. 70c O.p. nakłada na organ właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego obowiązek zawiadomienia podatnika o fakcie przerwania biegu terminu przedawnienia. W ocenie pełnomocnika skarżącego zawiadomienia, o którym mowa w przepisie art. 70c O.p., nie można uznać za zawiadomienie podatnika o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym mowa w przepisie art. 70 § 6 pkt 1. Przepis ten nakłada na organ podatkowy niejako obowiązek potwierdzenia w stosunku do podatnika faktu, że nastąpiła przerwa terminu przedawnienia. Skarżący uważa, iż podatnik powinien otrzymać de facto dwa zawiadomienia: 1) o fakcie wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym mowa w przepisie art. 70 § 6 pkt 1; 2) zawiadomienie, że wskutek spełnienia przesłanek, o których mowa w przepisie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Skarżący potwierdził, iż otrzymał jedynie pismo sygnowane datą 27 listopada 2014 r., w którym poinformowano go, że "z dniem 25 listopada 2014 nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. na skutek wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa." Uznał jednak, że pisma tej treści żadną miarą nie można uznać za zawiadomienie podatnika o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, czy też wykroczenie skarbowe.
Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie nie udzielił odpowiedzi na wniesioną skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest także wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut oparty na jednej podstawie kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. i dotyczy on kwestii zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe związane z niewykonaniem tego zobowiązania.
Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Z kolei na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej – w brzmieniu obowiązującym w 2008 r. – bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulegał zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiązało się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Słusznie wskazał autor skargi kasacyjnej, że przepis art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej był przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, orzekł, iż przepis ten, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Niewątpliwie to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma charakter zakresowy, o złożonych skutkach. Oprócz stwierdzenia niekonstytucyjności badanego przepisu (art. 70 § 6 pkt 1 O.p.), ale tylko w określonym zakresie, nakazuje ono wprowadzenie takich zmian legislacyjnych, które z jednej strony doprowadzą do zgodności tego przepisu z Konstytucją przez stworzenie mechanizmu zawiadamiania podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia jego zobowiązania podatkowego, a z drugiej strony pozostawią organom podatkowym niezbędny zakres poufności i swobody wszczynania i prowadzenia postępowań przygotowawczych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3417/14). To wszystko sprawia, że dokonanie zgodnej ze standardami konstytucyjnymi wykładni art. 70 § 6 pkt 1 O.p. wymaga uwzględnienia nie tylko sentencji wyroku TK, lecz również argumentacji zawartej w jego uzasadnieniu. W uzasadnieniu omawianego wyroku TK stwierdził m.in., że zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, żeby podatnik wiedział, czy jego zobowiązanie podatkowe przedawniło się, czy nie. W gestii ustawodawcy pozostaje natomiast wybór instrumentów, które to zapewnią. Realizacja celów postępowania podatkowego musi jednak odbywać się bez naruszania zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa (pkt 5.2. uzasadnienia). W pkt 7 uzasadnienia wyroku TK zaakcentował, że skutkiem tego orzeczenia jest konieczność nowelizacji przepisu w sposób gwarantujący, że podatnik z chwilą upływu 5-letniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostanie poinformowany, że przedawnienie nie nastąpi z uwagi na zawieszenie jego biegu.
Zastrzeżenia zawarte w wyroku TK ustawodawca uwzględnił, wprowadzając z dniem 15 października 2013 r. do Ordynacji podatkowej nowe brzmienie art. 70 § 6 pkt 1 – "Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania". Dodano również przepis art. 70c, zgodnie z którym "Organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia".
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 marca 2017 r. o sygn. akt I FSK 1801/15 (LEX nr 2277113) stwierdził, że standardy konstytucyjne, wynikające z ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego wymagają do osiągnięcia przewidzianego w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, minimum w postaci zawiadomienia podatnika o przyczynie powodującej taki skutek, tzn. o wszczętym w określonym dniu postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe związane z tym zobowiązaniem, ale nie koniecznie już o wystąpieniu skutku właściwego dla tej przyczyny.
Wszystkie przedstawione powyżej argumenty zostały także uwzględnione w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 czerwca 2018 r. o sygn. akt I FPS 1/18, w której stwierdzono, że "zawiadomienie podatnika dokonane na podstawie art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) informujące, że z określonym co do daty dniem, na skutek przesłanki z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego podatnika za wskazany okres rozliczeniowy, jest wystarczające do stwierdzenia, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy".
W powyższej uchwale NSA stwierdził, iż przepisy (art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c O.p.) pod względem treściowym traktują o dwojakiego rodzaju powiadomieniach (zawiadomieniach). Pierwszy z nich, tj. art. 70 § 6 pkt 1 O.p. zakłada bowiem, że skutek zawieszający bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wystąpi z mocy prawa, jeżeli przed upływem terminu przedawnienia podatnik zostanie zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe związane z niewykonaniem tego zobowiązania. Innymi słowy, w przepisie tym jest mowa o poinformowaniu podatnika o przyczynie zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jaką jest wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Z kolei drugi z przepisów, tj. art. 70c O.p. nakłada na organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, obowiązek zawiadomienia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1. Art. 70c O.p. stanowi zatem o powiadomieniu podatnika o skutku jaki ww. przyczyna (wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe) wywiera na bieg terminu przedawnienia (nierozpoczęcie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego). Art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c O.p. można postrzegać jako odpowiedź ustawodawcy na złożone motywy orzeczenia trybunalskiego, tj. odpowiednio na wiążące stwierdzenie zawarte w sentencji wyroku o sygn. akt P 30/11 (w której jest mowa o przyczynie) i zalecenie zawarte w pkt III.7. uzasadnienia tego orzeczenia (gdzie mowa jest o skutku). (...) Zawiadomienie podatnika dokonane na podstawie art. 70c O.p. informujące, że z określonym co do daty dniem "na skutek przesłanki z art. 70 § 6 pkt 1 O.p." nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego podatnika za wskazany okres rozliczeniowy, może być zatem postrzegane jako minimum czyniące zadość przywołanemu wyżej standardowi konstytucyjnemu. W ten sposób podatnik uzyskuje bowiem wiedzę, że według organu podatkowego, jego zobowiązanie podatkowe nie ulegnie przedawnieniu z powodu przyczyny tkwiącej w art. 70 § 6 pkt 1 O.p., czyli właśnie ze względu na wszczęcie postępowania dotyczącego podejrzenia popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego związanego z niewykonaniem tego zobowiązania. Od momentu zatem powiadomienia podatnika o fakcie zawieszenia biegu terminu przedawnienia na skutek wystąpienia przyczyny opisanej w art. 70 § 6 pkt 1 O.p., przestaje po stronie podatnika istnieć stan niepewności co do tego, czy jego zobowiązanie podatkowe się przedawniło, czy nie. Innymi słowy - jak trafnie zauważono to w jednym z wyroków poświęconych rozstrzyganemu zagadnieniu prawnemu - z chwilą doręczenia takiego zawiadomienia obiektywnie przestaje istnieć "(...) stan nieświadomości podatnika" - eksponowany przez Trybunał na tle art. 2 Konstytucji RP - co do wystąpienia przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego przewidzianej w art. 70 § 1 pkt 6 O.p." (zob. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. akt I FSK 212/16). Zawiadomienie o wskazanej wyżej treści pozwala podatnikowi na przewidywanie dalszych działań organów państwa, a w ślad za tym zaplanowanie działań własnych.
Ze stanu faktycznego sprawy, jak i z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż skarżący został poinformowany, że "z dniem 25 listopada 2014 nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. na skutek wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa." W związku z tym – w stanie prawnym obowiązującym dla przedstawionego stanu faktycznego - podatnik wiedział przed okresem przedawnienia o przesłance zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych; został poinformowany o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe w sposób, o którym mowa w ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej, a następnie Sąd pierwszej instancji, prawidłowo zatem uznały, że w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło