II FSK 2656/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-17
Skład orzekający: Stefan Babiarz, Andrzej Jagiełło, Marek Olejnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie zaległości podatkowych na podstawie "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" jest uzasadnione w sytuacji, gdy podatnik poniósł straty w wyniku zdarzenia losowego (pożaru), ale jego ogólna kondycja finansowa, mimo tych strat, nadal pozwala na rozwój i terminowe regulowanie zobowiązań podatkowych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy podatkowe prawidłowo oceniły, iż nie zaszły przesłanki do umorzenia zaległości podatkowych. Sąd podkreślił, że nawet w przypadku strat wynikających ze zdarzeń losowych, kluczowa jest ogólna kondycja finansowa podatnika, która w analizowanej sprawie pozwalała na rozwój i terminowe regulowanie zobowiązań. Umorzenie zaległości nie może być traktowane jako rekompensata za straty w środkach trwałych lub utracone korzyści, ani jako nagroda za inwestycje, zwłaszcza gdy budżet gminy jest źródłem finansowania zadań publicznych.Stan faktyczny
Spółka "M." złożyła wniosek o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za sierpień 2014 r., argumentując to stratami poniesionymi w wyniku pożaru hali w 2012 r. oraz trudnościami w zarządzaniu obiektem. Organy podatkowe, analizując sytuację finansową spółki (zyski w latach 2012-2013, terminowe regulowanie zobowiązań), uznały, że nie zachodzą przesłanki "ważnego interesu podatnika" ani "interesu publicznego". Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Andrzej Jagiełło, Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik (sprawozdawca), Protokolant Dominika Kurek, po rozpoznaniu w dniu 17 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "M." - sp. z o.o. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 269/15 w sprawie ze skargi "M." - sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 10 grudnia 2014 r. nr KO.400-416/14 w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych oddala skargę kasacyjną.
1. Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 269/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M.Sp. z o.o. z/s w L. (dalej: Strona, Skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 10 grudnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za sierpień 2014 r. Wyrok jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej "CBOSA".
2. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi (przedstawiony przez WSA w Łodzi):
2.1. Strona złożyła wniosek z dnia 21.08.2014 r. w sprawie udzielenia pomocy de minimis w postaci umorzenia zaległego podatku od nieruchomości za miesiąc sierpień 2014 r., w którym prośbę motywowano tym, że:
- w latach 2008-2013 na prace naprawcze, konserwacyjne i adaptacyjne, wykonane na obiekcie położonym w Z.e, Spółka poniosła nakłady o łącznej wartości blisko 2 mln zł,
- zarządzanie obiektem przemysłowym w tak trudnym środowisku, jakim jest gmina Z., jest wyjątkowo skomplikowane,
- na skutek nieprawidłowego użytkowania przez najemcę wynajmowanej powierzchni, we wrześniu 2012 r. spłonęła część obiektu, tj. hala o pow. 4.360 m2, a koszt odbudowy oszacowano na ponad 5 mln zł, koszty pozostałe na ok. 1 mln zł (m. in. zabezpieczenie pogorzeliska, czasowe wyłączenie z eksploatacji).
Skarżąca oświadczyła, że w bieżącym roku budżetowym oraz w dwóch poprzedzających go latach nie korzystał z żadnej pomocy de minimis. Wnioskowaną pomoc ma zamiar przeznaczyć na prace remontowe i adaptacyjne obiektu, by przyciągnąć kolejnych przedsiębiorców do Z.
2.2. Organ I instancji zebrał materiał dowodowy obrazujący sytuację finansowo-ekonomiczną Spółki. Na podstawie bilansów, rachunków zysków i strat oraz informacji dodatkowych za lata 2010-2014 organ dokonał oceny stanu majątkowego, źródeł jego finansowania, wielkości osiąganych przychodów i ponoszonych kosztów. Organ wskazał, że z przeprowadzonej analizy wynika, iż w latach 2010-2012 wzrastał kapitał własny Spółki. Według rachunku zysków i strat podatnik osiągnął dochód do opodatkowania za okres 2010 r. – 2014 r. Poza tym w analizowanym okresie utrzymywana była tendencja rozwoju produkcji zbliżona do lat ubiegłych. Wszystkie zobowiązania budżetowe oraz w stosunku do pracowników płacone były terminowo.
Organ I instancji podał, iż w przedmiotowej sprawie miało miejsce zdarzenie o charakterze losowym, tj. pożar, w wyniku którego spłonęła część hali, jednak zdarzenie to miało miejsce we wrześniu 2012 r., a do września 2013 r. nie odnotowano żadnych trudności w regulowaniu należności podatkowych - wszystkie raty wpłacane były terminowo. Wobec tego, w ocenie organu, obecna sytuacja majątkowa i finansowa Spółki nie wypełnia przesłanki ważnego interesu podatnika. Zdaniem organu w sprawie nie występuje też przesłanka interesu publicznego. Organ wskazał także, że umorzył Skarżącej zaległy podatek od nieruchomości wraz z należnymi odsetkami za miesiące styczeń – czerwiec 2008 r. w łącznej kwocie 283.248,00 zł - w tej sytuacji ponowne wspieranie tego samego podatnika poprzez umorzenie zaległości stawiałoby go w uprzywilejowanej pozycji wobec innych podmiotów regulujących swoje zobowiązania.
2.3. We wniesionym odwołaniu Strona wskazała, że organ naruszył art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) – dalej: "O.p." i wniosła o umorzenie zaległego podatku od nieruchomości za miesiąc sierpień 2014 r.
2.4. Decyzją z dnia 10 grudnia 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie Kolegium, organ podatkowy I instancji, działając w ramach przyznanego mu uznania administracyjnego, zasadnie przyjął, iż nie zachodzą przesłanki z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. do umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za miesiąc sierpień 2014 r. w wysokości 48.716 zł i odsetek w kwocie 107 zł. SKO podkreśliło, że ze znajdujących się w aktach sprawy rachunku zysków i strat - za 2012 i 2013 rok wynika, że rok 2012 zakończył się zyskiem netto 352.731,10 zł, a rok 2013 zyskiem 766.817,71 zł.
Zdaniem organu odwoławczego, na podstawie powyższych danych oraz bilansów za lata 2012-2013 oraz na dzień 30.06.2014 r. należy przyjąć, iż w analizowanym okresie utrzymana była tendencja rozwoju produkcji zbliżona do lat ubiegłych, ponoszone były nakłady inwestycyjne, Spółka osiągała zyski. Zobowiązania budżetowe oraz wobec pracowników regulowane były terminowo. Organ wskazał, że mimo pożaru i poniesionych strat Spółka nadal rozwija się, inwestuje powiększając wartość rzeczowych aktywów trwałych i kapitał własny oraz uzyskuje zyski. W sprawozdaniu Zarządu Spółki z działalności jednostki w roku obrotowym 2012 (tj., kiedy był pożar) wskazano na wzrost wartości aktywów trwałych brutto o 335.191,34 zł i rozwój firmy w kierunku innych gałęzi przemysłu niż przemysł lekki.
Kolegium zwróciło uwagę, iż organ pierwszej instancji rozważył wniosek Skarżącej również w kategoriach interesu publicznego, wskazując jednocześnie, że Spółka zatrudnia na terenie Gminy Z. 19 osób, natomiast pozostała działalność skupiona jest na odpłatnym wynajmie powierzchni pod działalność innych firm. Wszelkie próby przyciągnięcia kolejnych przedsiębiorców leżą zatem w interesie Spółki, służą poszerzeniu jej działalności i mają na celu osiągnięcie zwiększonych dochodów. Kolegium wskazało przy tym, że w Z. działa ponad 20 firm zatrudniających blisko 100 osób.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że w sytuacji Skarżącej nie zachodzą szczególne względy, które uzasadniałyby umorzenie zaległości podatkowych.
3. Stanowiska stron w postępowaniu przed WSA w Łodzi (Sądem pierwszej instancji).
3.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Skarżąca w wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając naruszenie :
1) prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 pkt 3 O.p. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego";
2) prawa procesowego:
• art. 122 O.p. poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia sprawy, co zaskutkowało nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego i uznaniem, iż w sprawie nie występują przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego";
• art. 121 § 1 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób rzetelny i budzący zaufanie do organów podatkowych, w szczególności poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, co zaskutkowało przyjęciem, że brak jest podstaw do umorzenia zaległego podatku od nieruchomości.
Odnosząc się do argumentacji organu w zakresie kondycji finansowej Spółki, uznano, że zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji, nie dokonał analizy z należytą starannością i obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Wyjaśniono, że trudna sytuacja Spółki jest bieżąca, a konsekwencje związane z pożarem, uciążliwym najemcą oraz najemcami nieregulującymi należności czynszowych jak najbardziej istnieją w chwili obecnej. Zdaniem autora skargi organ dokonując oceny rzeczonego wniosku winien dokonywać analizy z należytą starannością i kierować się nie tylko literalnym brzmieniem przepisów, ale i doświadczeniem życiowym oraz szeroko rozumianą logiką.
3.2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (Sądu pierwszej instancji) .
4.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił. Zdaniem Sądu organy dokonały rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy, w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki w postaci ważnego interesu podatnika czy interesu publicznego.
Sąd nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu Dyrektora Izby Skarbowej. W Jego ocenie Organ podatkowy zebrał i ocenił materiał dowodowy dotyczący sytuacji majątkowej i finansowej Skarżącej spółki. Ponadto umożliwił Stronie czynny udział w postępowaniu wzywając do złożenia informacji o jej sytuacji finansowej oraz materialnej, a także informując o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz o możliwości wypowiedzenia się co do tego materiału. Organ podatkowy nie naruszył zatem zasad prowadzenia postępowania dowodowego.
Odnosząc się do zarzutów Skarżącej o nieuwzględnieniu przez organy podatkowe zdarzenia losowego z września 2012 r., tj. pożaru hali, który spowodował straty dla Spółki i konieczność poniesienia przez nią dużych nakładów na odbudowę hali, wskazał Sad pierwszej instancji, że wbrew twierdzeniom Skarżącej organy nie kwestionowały podnoszonych przez spółkę ww. okoliczności, mimo to uznały za nieprzekonywujące twierdzenia Spółki, iż zdarzenie to w znacznym stopniu zaważyło na jej kondycji. Zdaniem Sądu, zasadnie wskazano w zaskarżonej decyzji, że mimo pożaru i poniesionych strat, jak wynika z zebranych w sprawie dowodów, Spółka rozwija się, inwestuje, powiększając kapitał własny. Wynika to choćby ze sprawozdania Zarządu z działalności jednostki w roku obrotowym 2012, w którym wskazano na wzrost wartości aktywów trwałych brutto o 335.191,34 zł i rozwój firmy w kierunku innych gałęzi przemysłu niż przemysł lekki. Natomiast nie wskazano w nim na zdarzenie losowe - pożar hali w Z., które w znacznym stopniu zaważyłoby na sytuacji finansowej Spółki, a które jest jednym z głównych motywów uzasadniających wniosek o umorzenia zaległości podatkowych. Ponadto, jak wskazuje SKO w zaskarżonej decyzji, mimo ww. pożaru (który miał miejsce we wrześniu 2012 r.) do września 2013 r. nie odnotowano żadnych trudności w regulowaniu należności podatkowych – wszystkie raty były wpłacane terminowo. Stwierdził także Sad pierwszej instancji, że słusznie zwrócił uwagę organ podatkowy, iż otrzymanie niskiej, nieadekwatnej do poniesionych strat (powstałych w wyniku pożaru) kwoty odszkodowania nie może być rekompensowane kosztem budżetu Gminy.
5. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym:
5.1. Od ww. wyroku Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wywiodła skargę kasacyjną zarzucając naruszenie :
I. prawa materialnego:
a) art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002.153.1269) poprzez jego niezastosowanie, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dokonał oceny dowolnej, która nie przystaje do stanu faktycznego sprawy i zebranego materiału dowodowego, a nadto dokonana ocena jest niepełna, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012 poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."),
b) art. 67 a § 1 pkt 3 O.p. poprzez jego błędną wykładnie skutkującą uznaniem, iż w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 1 p.p.s.a.,
II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 135 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie decyzji organu podatkowego i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.,
b) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargi w sytuacji, gdy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim została wydana z naruszeniem art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie, niedopełnieniu swoich obowiązków i błędną ocenę prawidłowości dokonania ustaleń polegającą na oparciu się organów podatkowych wyłącznie na literalnym i liczbowym brzmieniu wyników finansowych skarżącej i nie wzięciu pod uwagę rzeczywistych strat poniesionych przez Skarżącą, która nie jest ujawniana w dokumentacji księgowej, co zaskutkowało przyjęciem, że Skarżąca jest w dobrej kondycji finansowej oraz uznanie za nieprzekonywujące twierdzenia Spółki, iż zdarzenie w znacznym stopniu zaważyło na jej kondycji, a co za tym idzie, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka "ważnego interesu podatnika", przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.,
c) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargi w sytuacji, gdy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim została wydana z naruszeniem art. 191 w zw. z art. 210 § 1 i 4 O.p. i niepodjęcie wszystkich czynności zmierzających do rzetelnego i prawidłowego wyjaśnienia sprawy oraz przyjęcie, iż zgromadzony przez organy podatkowe materiał dowodowy jest zebrany w sposób właściwy i wyczerpujący, a uzasadnienie wydanych decyzji sporządzone w sposób prawidłowy i uzasadniający przyjęcie go jako podstawy do wyrokowania w przedmiotowej sprawie, przez co została wypełniona dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.,
d) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargi w sytuacji, gdy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim została wydana z naruszeniem art. 121 § 1 w zw. z art. 187 § 3 oraz art. 67a § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie przez organy podatkowe, ponieważ postępowanie podatkowe nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w szczególności z uwagi na fakt, iż Burmistrz Z. wyraża niejednolite stanowisko w zakresie istnienia przesłanki "interesu publicznego", w szczególności stanowisko organu w tym zakresie (istnienia interesu publicznego) wyrażone zostało w piśmie Burmistrza z dnia 26 września 2012 r., przez co została wypełniona dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.,
e) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia nie spełniającego wymogów formalnych przewidzianych przepisami ustawy, w szczególności poprzez wskazanie, iż przedmiotem zaskarżenia była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, podczas gdy organ taki nie występował w sprawie oraz niewskazanie czym kierował się bezkrytycznie przyjmując nierzetelną i nielogiczną argumentację przedstawioną przez organy podatkowe, nie dokonując własnej analizy sprawy mając na uwadze uchybienia poczynione przez organy podatkowe, przez co została wypełniona dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
5.2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną.
6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
6.1. Skarga kasacyjna okazała się niezasadna.
6.2. Najdalej idącym zarzutem procesowym sformułowanym w skardze kasacyjnej jest zarzut naruszenia art.141§4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia nie spełniającego wymogów formalnych przewidzianych przepisami ustawy, w szczególności poprzez wskazanie, iż przedmiotem zaskarżenia była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, podczas gdy organ taki nie występował w sprawie.
Odnosząc się do ww. zarzutu stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji podał i wyjaśnił zasadnicze powody, uznania, że wydana w sprawie decyzja odpowiada prawu. Uzasadnienie WSA zawiera również wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, także w powiązaniu z przepisami prawa materialnego i procesowego zastosowanymi w sprawie przez organy podatkowe. Fakt, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można bowiem skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa. Odnosząc się natomiast do błędnego wskazania w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, że została zaskarżona "decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi" (str.11 tiret 4 oraz str.12 tiret 2) wskazać należy, że ma ona cechy oczywistej omyłki pisarskiej nie mającej żadnego wpływu na wynik sprawy. Zarówno bowiem w sentencji wyroku jak i w jego uzasadnieniu, poza ww. 2-krotnym omyłkowych wskazaniu "Dyrektora Izby Skarbowej", Sąd pierwszej instancji prawidłowo określał organ, którego decyzję zaskarżono.
6.3. Pomimo sformułowania w skardze kasacyjnej szeregu zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, sedno sprawy sprowadza się do oceny, czy w przedmiotowej sprawie organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i w konsekwencji uznały, że nie wystąpiły przesłanki "ważnego interesu podatnika", jak i "interesu publicznego" o których mowa w art.67a §1 pkt 3 O.p.
Skarżąca podnosi, że ocena udzielenia ulgi podatkowej w konkretnej sprawie, powinna być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, co statuuje przepis art. 191 O.p., a poprzedzać je powinno wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, tj. zebranie całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 187 § 1 O.p., oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych, o czym stanowi przepis art. 122 O.p. W Jej ocenie w przedmiotowej sprawie, w celu ustalenia stanu faktycznego, organy podatkowe nie podjęły wszelkich możliwych czynności. W ocenie Skarżącej, organy podatkowe zbierając materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie nie wzięły pod uwagę faktów przedstawionych przez Skarżącą, a stanowiącą główną przesłankę złożonego wniosku, tj. realnych strat, które Spółka poniosła w związku ze zdarzeniem - pożarem z września 2012 r. Wskazuję, iż oparcie się jedynie na dokumentacji księgowej w postaci sprawozdań finansowych Spółki, w których widnieją zapisy liczbowe nieodzwierciedlające przecież rzeczywistych rozmiarów strat poniesionych przez Skarżącą, jest z gruntu nielogiczne i nie zasługuje na uznanie, że w sprawie doszło do prawidłowych ustaleń stanu faktycznego przez organy podatkowe. Analizując wysokość strat poniesionych przez Skarżącą w zdarzeniu opisywanym w przedmiotowej sprawie i uzasadniającą w jej ocenie udzielenie ulgi w postaci umorzenia podatku od nieruchomości, należy wziąć pod uwagę nie tylko faktycznie poniesione koszty, ale także pogorszenie sytuacji finansowej Spółki w kontekście utraconych korzyści, tj. kwot, które Skarżąca mogłaby uzyskać, gdyby nie doszło do zniszczenia obiektu (ok. 240.000 zł rocznie).
Organ podatkowy i Sąd pierwszej instancji opierając się zaś na dokumentach księgowych (rachunkach zysków i strat, bilansach) uznały, że Skarżąca mimo pożaru z 2012 r. nadal rozwija się, inwestuje powiększając wartość rzeczowych aktywów trwałych i kapitał własny oraz uzyskuje zyski. Zdaniem organu odwoławczego, na podstawie powyższych danych należy przyjąć, iż w analizowanym okresie utrzymana była tendencja rozwoju produkcji zbliżona do lat ubiegłych, ponoszone były nakłady inwestycyjne, Spółka osiągała zyski. Zobowiązania budżetowe oraz wobec pracowników regulowane były terminowo. Wobec tego nie znajduje, w opinii organu, uzasadnienia podniesiona przez Skarżącą w odwołaniu argumentacja odnośnie spadku eksportu od stycznia 2014 r. o 50%, w związku z sytuacją polityczną na wschodzie (Rosja, Białoruś, Ukraina). Przyjęto, że po analizie sytuacji finansowo-ekonomicznej Spółki nie ma podstaw do stwierdzenia, iż poniosła ona straty z tego tytułu, nie przedstawiono też żadnych dowodów na poparcie tego faktu. Ponadto podkreślił organ, że otrzymanie niskiej, nieadekwatnej do poniesionych kosztów kwoty ubezpieczenia za spalony budynek w Z. nie może być rekompensowane poprzez zaniechanie poboru należności podatkowych.
6.4. Oceniając czy organy podatkowe zebrały w sprawie wystarczający materiał dowodowy z punktu widzenia regulacji art.67a §1 pkt 3 O.p. Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że organom nie sposób zarzucić naruszenia art.122 i art.187 § 1 O.p. Rachunek zysków i strat oraz bilans zawierają bowiem podstawowe i co ważne zobiektywizowane informacje o kondycji finansowej przedsiębiorstwa. Podstawowym celem każdego przedsiębiorstwa jest maksymalizowanie zysku i tym samym osiąganie jak najwyższej rentowności. O tym, czy dane przedsiębiorstwo prowadzi rentowną działalność i wypracowuje zyski, informuje nas sprawozdanie finansowe, a dokładniej: poszczególne pozycje rachunku zysków i strat. Zgodnie zaś z zasadami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 330, ze zm.) w bilansie wykazuje się stany aktywów i pasywów na dzień kończący bieżący i poprzedni rok obrotowy. Rachunek zysków i strat (rachunek wyników) oraz bilans stanowią kluczowe elementy sprawozdania finansowego jednostki gospodarczej. Różnica między przychodami i kosztami pokazuje obraz wyniku finansowego jednostki (zysk lub stratę) brutto. Wynik brutto skorygowany o obowiązkowe obciążenia wyniku brutto (głównie podatek dochodowy) ukazuje wynik finansowy netto za dany okres.
Nie można przy tym podzielić poglądu Skarżącej, że organ pominął przy ocenie przesłanek z art.67a §1 pkt 3 O.p. poniesionej przez nią straty z tytułu pożaru budynku w Z. Organ biorąc tą okoliczność pod uwagę uznał jednak, że po pierwsze, nie wpłynęło to na kondycję finansową Spółki, a po drugie, że otrzymanie niskiej, nieadekwatnej do poniesionych kosztów kwoty ubezpieczenia nie może być rekompensowane poprzez zaniechanie poboru należności podatkowych. Należy w pełni podzielić stanowisko organu w ww. zakresie. Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez Skarżącą kwestii utraconych korzyści z tytułu najmu spalonego obiektu to zauważyć należy, że organ podatkowy badał sytuację finansową Spółki na dzień 30.06.2014 r., a zatem przeszło rok po pożarze i nie stwierdził aby się pogorszyła.
6.5. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 191 O.p. zauważyć należy, że przepis ten stanowi, że organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przyjęta w tym przepisie zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ podatkowy nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Aby w ramach owej swobodnej oceny nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów powinien, m.in. kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla rozpatrywanej sprawy. Innymi słowy w razie sprzeczności występujących w materiale dowodowym, dla potrzeb ustaleń faktycznych organ może wybrać jedno ze źródeł dowodowych pod warunkiem, że przekonująco to uzasadni, zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2016 r., II FSK 1628/14). Zasadność twierdzenia, że organ podatkowy naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 O.p., wymaga wykazania, że uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu organu do korzystania z mocy procesowej tej zasady. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej, niż przyjął organ, wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmienna ocena niż ocena organu. Kierując się tymi kryteriami sąd prawidłowo podzielił ocenę organów podatkowych, że w sprawie nie zaistniały przesłanki ważnego interesu podatnika, czy interesu publicznego (o czym poniżej).
6.6. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego - art. 67a § 1 pkt 3 O.p. - należy zauważyć, że występują tam dwa niedookreślone pojęcia "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa. O istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają utrzymywanie miejsc pracy czy względy ochrony środowiska. Ważny interes podatnika należy rozumieć jako względy, które mogłyby zachwiać podstawami jego działalności. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, bowiem jak ustaliły organy Skarżąca nie znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej niepozwalającej na uregulowanie zaległości podatkowej. Strona nie może domagać się aby organy podatkowe rekompensowały jej straty w środkach trwałych lub utracone korzyści poprzez umorzenie zaległości podatkowej, w sytuacji, gdy jej kondycja finansowa pozwala na uregulowanie zobowiązania podatkowego, bowiem zupełnie inny jest cel instytucji określonej w art.67a §1 O.p.
Ustalenie kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się natomiast z koniecznością ważenia relacji w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Sytuacja, w której spłata zaległości spowoduje konieczność sięgania przez np. zwolnionych pracowników podatnika do środków pomocy państwa (zasiłki dla bezrobotnych, pomoc społeczna) nie jest zgodna z interesem publicznym. Ochrona interesu publicznego to nie tylko dbałość o priorytetowe regulowanie należności na rzecz Skarbu Państwa lecz również minimalizowanie wydatków z budżetu państwa, pojawiających się w następstwie konieczności uregulowania przez zobowiązanego należności podatkowych. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła bowiem kondycja finansowa Skarżącej nie wskazuje, aby musiała ona podejmować decyzje o zwolnieniach grupowych z uwagi na swoją trudną sytuację. Jednocześnie wbrew żądaniom Strony przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych nie może stanowić "nagrody" dla podatnika za realizowanie inwestycji prowadzonych na terenie gminy. Ponoszenie nakładów w celu osiągnięcia zysku jest wyznacznikiem każdej działalności gospodarczej i nie może uzasadnić umorzenia zaległości podatkowych (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1389/15, opubl. CBOSA). Nie można też abstrahować od tego, że wpływy z podatków lokalnych stanowią ważne źródło finansowania rozległych zadań o charakterze publicznym, które ciążą na gminach m.in. wydatki na oświatę, pomoc społeczną, transport lokalny, ochronę środowiska, utrzymywanie czystości i porządku.
7. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło