II FSK 2686/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-07-12
Skład orzekający: Bogusław Dauter, Krzysztof Winiarski, Cezary Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może być uznany za osobę zainteresowaną w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej w sprawie wydania indywidualnej interpretacji dotyczącej fundacji, która ma zostać powołana w przyszłości?Ratio decidendi
Osobą zainteresowaną w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej jest podmiot, który pyta o własną sytuację prawnopodatkową, a nie o sytuację innych podmiotów. Wnioskodawca, który pyta o status prawny fundacji mającej zostać powołanej w przyszłości, nie jest zainteresowanym w swojej indywidualnej sprawie, wobec czego organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania interpretacyjnego, a sąd administracyjny prawidłowo oddalił skargę.Stan faktyczny
Wnioskodawca, polski rezydent podatkowy, złożył wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji dotyczącej statusu prawnego fundacji prywatnych, które mają zostać powołane w Panamie, Lichtensteinie i Austrii. Fundacje te miałyby posiadać osobowość prawną i być wyposażone w majątek, a wnioskodawca nie miałby być ich beneficjentem. Wnioskodawca pytał, czy fundacje te będą stanowić zagraniczne spółki kontrolowane oraz jakie obowiązki podatkowe z tego wynikają dla niego. Organ odmówił wszczęcia postępowania interpretacyjnego, uznając, że wnioskodawca nie jest osobą zainteresowaną, gdyż pyta o sytuację prawnopodatkową innego podmiotu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Cezary Koziński, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1773/16 w sprawie ze skargi K. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie działającego z upoważnienia Minister Finansów z dnia 24 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie pisemnej interpretacji 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K. T. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1773/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. T. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 24 marca 2016 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej skarżący wskazał, że jest polskim rezydentem podatkowym - podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawca rozważa zostanie fundatorem (dalej również "Fundator") fundacji prywatnych w Panamie, Lichtensteinie oraz Austrii (Private Interest Foundation), dalej "Fundacja". Fundacje zgodnie z przepisami państwa, w którym mają zostać inkorporowane, posiadają osobowość prawną i podlegają wpisowi do właściwego rejestru. Siedziba Fundacji zostanie zlokalizowana w stolicy każdego z wymienionych Państw i w tym samym miejscu znajdować się będzie siedziba zarządu Fundacji.
Na etapie zawiązania Fundacji Fundator wyposaży jednostkę w aktywa niezbędne do realizowania jej celów statutowych. Wkład Fundatora do Fundacji stanowić będą udziały oraz akcje w spółkach polskich oraz zagranicznych, obligacje, wierzytelności oraz środki pieniężne (dalej "Majątek fundacji"). Fundacja nie będzie prowadzić działalności gospodarczej. Na etapie zawiązywania Fundacji zostanie powołany również Protektor, który pełnić będzie funkcję organu kontroli nad powołanym Zarządem Fundacji. W ramach jego kompetencji będzie mu przysługiwało prawo do odwołania członka zarządu, powołania członka zarządu czy prawo veta w przypadku podjęcia uchwał przez Zarząd niezgodnych w celem powołania Fundacji.
Zgodnie z postanowieniami statutu Fundacji uprawnionymi do otrzymywania środków pieniężnych będą:
a) beneficjenci pierwszego rzędu (ang. principal beneficiary) którzy będą uprawnieni do otrzymywania świadczeń pieniężnych w pierwszej kolejności,
b) beneficjenci drugiego rzędu (ang. subsitute beneficiary), którzy będą uprawnieni do otrzymania świadczeń pieniężnych w wypadku gdy nie będzie żadnego z beneficjentów pierwszego rzędu,
c) beneficjent ostatniego rzędu (ang. final beneficiary), którym zgodnie z postanowieniami statutu będzie fundacja charytatywna uprawniona do otrzymania świadczeń pieniężnych w wypadku gdy nie będzie beneficjentów pierwszego rzędu, ani drugiego rzędu.
Zgodnie z postanowieniami dokumentów organizacyjnych Fundacji Fundator nie będzie beneficjentem Fundacji któregokolwiek z rzędów. Fundator nie będzie uprawniony do otrzymywania świadczeń pieniężnych od Fundacji.
W związku z ww. zdarzeniem przyszłym zadano we wniosku następujące pytania:
1) Czy powołana przez Wnioskodawcę Fundacja stanowić będzie zagraniczną spółkę kontrolowaną, w rozumieniu przepisów u.p.d.o.f., dla Wnioskodawcy?
2) Czy Wnioskodawca obowiązany będzie do rozpoznania przychodu z tytułu źródła przychodów wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 8a u.p.d.o.f., a w konsekwencji do ustalenia dochodu na podstawie art. 30f ust. 1 u.p.d.o.f.w związku z powołaniem Fundacji?
3) Czy Wnioskodawca obowiązany będzie do prowadzenia rejestru zagranicznych spółek kontrolowanych w związku z powołaniem Fundacji (art. 30b ust. 15 u.p.d.o.f.)?
4) Czy Wnioskodawca obowiązany będzie do sporządzenia deklaracji na potrzeby przychodów z tytułu zagranicznej spółki kontrolowanej w związku z powołaniem Fundacji?
Skarżący przedstawił w ww. zakresie następujące stanowisko:
Ad. 1.
W ocenie Wnioskodawcy Fundacja nie będzie stanowić zagranicznej spółki kontrolowanej w rozumieniu przepisów u.p.d.o.f..
Ad. 2.
Wnioskodawca nie będzie uzyskiwał przychodów z tytułu działalności prowadzonej przez zagraniczną spółkę kontrolowaną ponieważ Fundacja nie wypełnia znamion pojęcia "zagraniczna spółka kontrolowana", a w konsekwencji nie będzie obowiązany do ustalenia dochodów na podstawie art. 30f u.p.d.o.f.
Ad. 3.
Wnioskodawca nie będzie obowiązany do prowadzenia rejestru na podstawie art. 30f ust. 15 u.p.d.o.f. ponieważ Fundacja nie jest zagraniczną spółką kontrolowaną.
Ad. 4.
Wnioskodawca nie będzie obowiązany do składania zeznań zgodnie z art. 45 ust. 1aa u.p.d.o.f. ponieważ obowiązek składania przedmiotowego zeznania ciąży wyłącznie na podmiotach osiągających przychody z zagranicznych spółek kontrolowanych.
Minister Finansów postanowieniem z dnia 18 lutego 2016 r. odmówił wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o interpretację złożony został przed powstaniem podmiotu (Fundacji), do którego m.in. ma się odnosić interpretacja, co potwierdza sformułowane przez Wnioskodawcę pytanie nr 1 wniosku, tj. "Czy powołana przez Wnioskodawcę Fundacja stanowić będzie zagraniczną spółkę kontrolowaną, w rozumieniu przepisów u.p.d.o.f., dla Wnioskodawcy?".
Ponadto organ stwierdził, że analizując w niniejszej sprawie kwestię, czy Wnioskodawca jest osobą zainteresowaną w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, należy zauważyć, że przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, a w szczególności jej art. 14n, przewidują, że z wnioskiem może wystąpić osoba fizyczna która planuje utworzyć spółkę.
Przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują natomiast aby z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej mogła wystąpić osoba planująca powołać fundację. Zatem organ nie mógł rozpoznać złożonego wniosku, gdyż według przepisów Ordynacji podatkowej Wnioskodawca nie jest osobą "zainteresowaną" w sprawie ustalenia, czy fundacja jest zagraniczną spółką kontrolowaną.
Po rozpoznaniu zażalenia strony skarżącej organ podatkowy postanowieniem z dnia 24 marca 2016 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił naruszenie
- art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy Postanowienia I i w efekcie niewydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego poprzez stwierdzenie, że Wnioskodawca nie jest zainteresowanym na potrzeby wydania wniosku o interpretację, pomimo że Wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o dokonanie oceny pod względem podatkowym zdarzenia przyszłego dotyczącego jego osoby, a w konsekwencji nie sposób Wnioskodawcy odmówić przymiotu "zainteresowanego wydaniem indywidualnej interpretacji przepisów prawa",
- art. 14n Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy Postanowienia I i w efekcie niewydanie interpretacji, pomimo że wniosek o interpretację został złożony w imieniu Wnioskodawcy, a nie Fundacji tak jak przyjął organ, co w konsekwencji doprowadziło do nieuprawnionego powołania wskazanego przepisu i stwierdzenie, że na gruncie wskazanej regulacji z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji nie może wystąpić osoba, która w przyszłości zostać może fundatorem fundacji, z uwagi iż na gruncie wskazanego przepisu wniosek o interpretację można złożyć wyłącznie na rzecz mającej powstać w przyszłości spółki lub oddziału,
- art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy Postanowienia I i w efekcie niewydanie interpretacji indywidualnej, pomimo że wszelkie przesłanki formalne i merytoryczne wniosku wymagane przez te przepisy zostały przez Wnioskodawcę spełnione,
- art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 14n oraz art. 14b § 5 Ordynacji podatkowej, poprzez utrzymanie w mocy Postanowienia I, w wyniku którego odmówiono wszczęcia postępowania w przedmiocie złożonego Wniosek bez rozpatrzenia pomimo braku przesłanek,
- art. 121 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 14n oraz 14b Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych w związku z arbitralnym działaniem, w sytuacji gdy podatnik miał prawo oczekiwać, iż jego sprawa zostanie rozpatrzona przez Ministra Finansów i w jego indywidualnej sprawie zostanie wydana interpretacja indywidualna.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wskazał, że słuszna jest ocena organu, iż w rozpoznawanej sprawie Wnioskodawca nie był zainteresowanym w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem zasadniczy problem przedstawiony w jego wniosku dotyczył sytuacji prawnopodatkowej fundacji, tj., osoby prawnej, której powołanie jest dopiero planowane, a więc problem odnosił się do sprawy odrębnego, względem Wnioskodawcy, podmiotu prawa.
Uprawnione jest zatem stanowisko, że w badanej sprawie Skarżący wystąpił z wnioskiem dotyczącym indywidualnej sprawy innego podmiotu (przyszłej fundacji), a nie swojej własnej. W ocenie sądu pierwszej instancji wnioskodawca nie mógł skutecznie dążyć do wydania interpretacji indywidualnej mającej stanowić odpowiedź prawną na temat możliwości (i konsekwencji) rozpoznania u niego przychodu ze źródła przychodów wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 8a u.p.d.o.f. (tj. "działalność prowadzona przez zagraniczną spółkę kontrolowaną"), w sytuacji, gdy decydujące znaczenie w sprawie miałaby wypowiedź organu co do kwestii wynikającej z pytania nr 1 wniosku, tj. czy powołana przez Wnioskodawcę fundacja stanowić będzie zagraniczną spółkę kontrolowaną, w rozumieniu przepisów u.p.d.o.f., dla Wnioskodawcy.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł skarżący zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") zarzucając naruszenie naruszeniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z:
1) art. 14b § 1 O.p., poprzez bezpodstawne przyjęcie, że wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa nie dotyczył praw i obowiązków Strony, lecz odnosił się do sytuacji prawnopodatkowej innego podmiotu tj. fundacji, które mają zostać powołane w Austrii, Lichtensteinie oraz Panamie, a w konsekwencji Wnioskodawca nie jest "zainteresowanym" w przedmiotowej sprawie, podczas gdy przedmiotowy wniosek odnosił się wyłącznie do sytuacji prawnopodatkowej Wnioskodawcy, ponieważ oczekiwał on dokonania oceny, czy powołane fundacje stanowić będą dla niego zagraniczne spółki kontrolowane w rozumieniu przepisów u.p.d.o.f., a w konsekwencji czy ma on obowiązek dokonywania rozliczenia podatku dochodowego z tytułu pozostawania z tymi podmiotami w określonych relacjach;
2) art. 14b § 1 w zw. z art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz art. art. 30f ust. 3 u.p.d.o.f. poprzez niedokonanie interpretacji przepisów prawa podatkowego min. pojęcia "zagranicznej spółki kontrolowanej" na gruncie przedstawionego zdarzenia przyszłego podczas gdy wskazany przepis jest przepisem prawa podatkowego, a w konsekwencji organ podatkowy powinien dokonać jego interpretacji;
3) art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 30f ust. 1 oraz art. 30f ust. 2 pkt. 1 oraz art. 30f ust. 3 u.p.d.o.f., poprzez bezpodstawne przyjęcie, że Skarżący nie jest zainteresowany dokonaniem wykładni pojęcia "zagraniczna spółka kontrolowana", ponieważ ocena wskazanych przepisów prawa podatkowego odnosi się do sytuacji podatkowo prawnej innego podmiotu, podczas, gdy na gruncie art. 30f u.p.d.o.f. posiadanie zagranicznej spółki kontrolowanej stanowi przedmiot opodatkowania, a w konsekwencji udzielenie odpowiedzi, czy fundacje z siedzibą w Austrii, Lichtensteinie oraz Panamie stanowi zagraniczną spółkę kontrolowaną określa zakres praw i obowiązków Strony, a w konsekwencji przedmiotowy wniosek odnosił się bezpośrednio do praw i obowiązków Wnioskodawcy, a nie jakiegokolwiek innego podmiotu, wobec czego skarżący posiada przymiot zainteresowanego wydaniem indywidualnej interpretacji przepisów prawa; bez wiedzy odnośnie tego czy fundacje stanowią dla niego spółki kontrolowane w rozumieniu art. 30f u.p.d.o.f., wnioskodawca nie jest w stanie prawidłowo wypełnić ciążących na nim obowiązków podatkowych wynikających z art. 30f u.p.d.o.f. polegających na ewentualnym rozliczeniu dochodów tych podmiotów;
4) art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że dopuszczalne jest niewydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w odniesieniu do przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego, podczas, gdy na gruncie powołanego przepisu ustawodawca wprost dopuszcza wydanie indywidualnej interpretacji przepisów w prawa podatkowego w odniesieniu do przedstawionego zdarzenia przyszłego, bowiem konsekwencje podatkowe tego zdarzenia dotyczą tylko i wyłącznie Wnioskodawcy i wypełniania przez niego jego zobowiązań podatkowych na gruncie u.p.d.o.f.;
5) art. 14b § 1 w zw. z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, poprzez wadliwe uznanie, że w sprawie nie zostały spełnione warunki wydania interpretacji indywidualnej, a w konsekwencji pomimo naruszenia tych przepisów Ordynacji podatkowej została oddalona skarga Strony, wobec spełnienia przez Wnioskodawcę wszystkich warunków wydania interpretacji i posiadania przymiotu zainteresowanego, interpretacja powinna zostać wydana;
6) art. 14n § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie za Dyrektorem, że wniosek złożony przez Wnioskodawcę odnosił się do sytuacji fundacji, które mają zostać powołane w przyszłości podczas, gdy przedmiotowy wniosek nie dotyczy sytuacji podmiotów, które mają zostać powołane w przyszłości, lecz wpływu powołania fundacji na prawa i obowiązki Wnioskodawcy, a w konsekwencji powołany przepis nie znajduje zastosowania w sprawie ponieważ Wnioskodawca wnioskuje o wydanie interpretacji w swojej sprawie, a nie w sprawie innego podmiotu, prawidłowe działanie Sądu powinno polegać na uznaniu, że przepis ten w ogóle nie znajduje zastosowania w sprawie, skoro Wnioskodawca zmierza do ustalenia własnych konsekwencji prawno-podatkowych opisanego zdarzenia, a nie konsekwencji podatkowych opisanego zdarzenia dla założonej w przyszłości fundacji;
7) 165a § 1 w zw. z art. 14h i art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne oddalenie skargi na Postanowienie II wydane z naruszeniem tych przepisów Ordynacji podatkowej, pomimo że w sprawie nie występowały jakichkolwiek inne przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, a wniosek o interpretację został złożony przez zainteresowanego w jego indywidualnej sprawie, prawidłowe działanie Sądu powinno polegać na uchyleniu zaskarżonego postępowania ze względu na oczywiste naruszenia wskazanych wyżej przepisów;
8) art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż postępowanie nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, prawidłowe działanie Sądu powinno polegać na uchyleniu zaskarżonego postępowania ze względu na oczywiste błędy organu popełnione w sprawie i utrzymane w toku postępowania odwoławczego.
W skardze kasacyjnej zarzucono także na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 30f ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż powołany przepis reguluje konsekwencje podatkowe dla zagranicznej spółki kontrolowanej podczas, gdy z punktu widzenia podmiotu zagranicznego będącego zagraniczna spółką kontrolowaną w rozumieniu przepisów u.p.d.o.f. wskazana okoliczność jest neutralna podatkowo, ponieważ na gruncie powołanego przepisu opodatkowaniu podlega polski rezydent podatkowy posiadający zagraniczną spółkę kontrolowaną, nie zaś podmiot uznawany za zagraniczną spółkę kontrolowaną prawidłowe działanie sądu powinno polegać na przyjęciu że powołany przepis, którego konsekwencje odnoszą się bezpośrednio do Wnioskodawcy nie został prawidłowo zrozumiany przez organ, a w konsekwencji na uchyleniu zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie, uchylenie zaskarżonego Wyroku w całości oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.
W punkcie wyjścia zauważyć należy, że na tej samej rozprawie, w tożsamych okolicznościach faktycznych i prawnych, przy takich samych zarzutach kasacyjnych (sprawa o sygn. II FSK 2685/17), Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia zasługuje na uwzględnienie również w niniejszej sprawie.
Podstawowe znaczenie ma zarzut naruszenia art. 165a § 1 w zw. z art. 14h art. 14b § 1 O.p., które to przepisy stanowiły podstawę prawną rozstrzygnięcia. Pierwszy z nich stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Stroną w postępowaniu interpretacyjnym, zgodnie z art. 14b § 1 O.p., jest zainteresowany, na wniosek którego Szef KAS wydaje w jego indywidualnej sprawie, interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego.
Ordynacja podatkowa nie definiuje pojęcia zainteresowanego. W orzecznictwie za zainteresowanego uznaje się podmiot, który jest lub będzie w przyszłości bezpośrednio podmiotem praw i obowiązków o charakterze prawnopodatkowym wynikających ze zrealizowania się stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji (zob. wyrok WSA w Kielcach z 28 marca 2019 r., I SA/Ke 12/19). Innymi słowy, by mówić o zainteresowanym musi istnieć pomiędzy przedstawionym stanem faktycznym a tymże podmiotem związek odnoszący się do sfery opodatkowania właśnie jego.
Podobnie przyjmuje się w piśmiennictwie, wskazując konkretnie, że osobami zainteresowanymi, które mogą wystąpić z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego i zostać stroną dotyczącego jej podatkowego postępowania interpretacyjnego są: podatnicy, płatnicy, inkasenci, osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania podatników - niezależnie od tego, czy interpretacja dotyczy ich obecnej, czy też przyszłej sytuacji; osoby, u których wystąpiła lub może wystąpić zaległość podatkowa, o której mowa w art. 52 § 1 O.p.; osoby planujące utworzenie spółki - w sprawach związanych z określoną przyszłą sytuacją podatkową tej spółki; przedsiębiorcy zamierzający utworzyć oddział lub przedstawicielstwo - w sprawach związanych z przyszłą sytuacją podatkową tego oddziału lub przedstawicielstwa (zob. J. Brolik, ZNSA 2011/6/58-78).
W związku z tymi uwagami Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd sądu pierwszej instancji, znajdujący również akceptację w judykaturze, że osobą zainteresowaną w sprawie w rozumieniu art. 14b § 1 O.p. jest tylko taki podmiot, który pyta o własną sytuację prawnopodatkową, a nie o sytuację innych podmiotów. W sprawie niniejszej z pytania pierwszego mającego zasadnicze znaczenie wynika, że wnioskodawca w pierwszym rzędzie pyta o fundację (czy stanowić będzie zagraniczną spółkę kontrolowaną w rozumieniu przepisów ustawy o PIT?), a więc o sytuację prawnopodatkową innego podmiotu, a nie własną. Kolejne pytania dotyczące własnych relacji z takim podmiotem mają znaczenie drugorzędne, rzecz by można hipotetyczne, bo zależne od uznania statusu prawnopodatkowego fundacji. Już chociażby z tego względu nie można wnioskodawcy przyznać statusu zainteresowanego. Przyjęcie odmiennego zapatrywania w sposób niedopuszczalny rozszerzyłoby krąg podmiotów zainteresowanych o podmioty, który nie są lub nie będą w przyszłości bezpośrednio podmiotem praw i obowiązków o charakterze prawnopodatkowym wynikającym ze zrealizowania się stanu faktycznego przedstawionego we wniosku.
Istotna jest jeszcze inna okoliczność, której nie podniósł sąd pierwszej instancji. Otóż zgodnie z art. 14b § 2 O.p., który nie został powołany w skardze kasacyjnej, wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. W sprawie niniejszej podany we wniosku stan faktyczny dotyczy zdarzenia przyszłego, co ewidentnie wynika z treści wniosku. Niezbędne jest więc rozważenie kwestii osoby zainteresowanej w kontekście przywołanej wyżej normy prawnej.
Ustawodawca używając sformułowania "zdarzenie przyszłe" zawarł w nim warunek, że obiektywnie musi być wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia sytuacji, która ma dopiero nastąpić, na tle której ma być wydana interpretacja (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 16 stycznia 2018 r., I SA/Rz 765/17). Tak więc "zdarzenie przyszłe" na tle którego może być wydana interpretacja to w istocie taka sytuacja, która w wyniku podjętych przez wnioskodawcę działań w realiach konkretnego stanu faktycznego winna nastąpić.
W sprawie niniejszej nie mamy do czynienia ze "zdarzeniem przyszłym" w powyższym rozumieniu, lecz z pewną sytuacją, która potencjalnie może wystąpić, ale jej wystąpienie nie zależy od działań podjętych przez wnioskodawcę, lecz przez inny podmiot, tj. fundację. Po drugie, niezbędne jest jeszcze prawidłowe określenie statusu prawnopodatkowego tej fundacji przez organ interpretacyjny.
W orzecznictwie sądowym zasadnie przyjmuje się, że przedstawienie zdarzenia przyszłego przez multiplikację wzajemnie powiązanych sytuacji i przypadków, które może powodować dalsze ich rozmnożenie, nie spełnia wymogu prezentacji jasnego i nie budzącego wątpliwości przedstawienia zdarzenia przyszłego (zob. wyrok NSA z 3 lutego 2015 r., II FSK 11/13).
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 14n § 1 O.p. Jakkolwiek przepis ten stanowi odstępstwo od zasady, że z wnioskiem o interpretację może wystąpić podmiot zainteresowany w swojej indywidualnej sprawie i wpływa na krąg osób uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, to jednak nie miał on w sprawie zastosowania, gdyż przedstawione zdarzenie przyszłe nie odnosiło się do sytuacji prawnopodatkowej wnioskodawcy, a innego podmiotu, który nie mógł był objęty przedmiotem ochrony o której mowa w art. 14k i 14 m O.p W pozostałym zakresie wskazane w skardze kasacyjnej przepisy jako naruszone, pozostają poza merytorycznymi rozważaniami z uwagi na procesowy charakter rozstrzygnięcia.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło